Pakistan tiếp tục đóng vai trò trung gian trong các cuộc trao đổi giữa Iran và Mỹ khi Tehran vừa gửi phiên bản đề xuất 14 điểm mới tới Washington. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng xoay quanh chương trình hạt nhân Iran, vấn đề eo biển Hormuz và áp lực thời gian ngày càng gia tăng từ phía Mỹ.
Iran chuyển đề xuất sửa đổi cho Mỹ thông qua Pakistan
Theo hãng tin Tasnim ngày 18/5, dẫn nguồn tin thạo tin về tiến trình đàm phán, Pakistan sẽ chuyển tới Washington một đề xuất mới từ Iran. Nội dung của tài liệu tập trung vào các bước đàm phán tiếp theo và các biện pháp xây dựng lòng tin từ phía Mỹ.
Nguồn tin cho biết trước đó Washington đã gửi tới Tehran văn bản phản hồi gồm 14 điểm liên quan đến đề xuất ban đầu của Iran. Sau quá trình chỉnh sửa, Tehran tiếp tục hoàn thiện và gửi lại tài liệu mới thông qua kênh trung gian Pakistan.
Theo nguồn tin:
“Theo thông lệ trao đổi thông điệp gần đây, Iran cũng một lần nữa gửi văn bản gồm 14 điểm thông qua trung gian hòa giải Pakistan sau khi đã sửa đổi.”
Diễn biến này cho thấy Pakistan đang đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực duy trì liên lạc giữa hai bên giữa lúc quan hệ Mỹ – Iran tiếp tục ở trạng thái nhạy cảm.
Mỹ được cho là cân nhắc nới lỏng một số lệnh trừng phạt dầu mỏ
Theo Tasnim, trong quá trình đàm phán, phía Mỹ được cho là đã đồng ý xem xét khả năng tạm thời nới lỏng một số lệnh trừng phạt liên quan đến dầu mỏ trong thời gian hai bên tiếp tục thương lượng.
Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, cả Mỹ và Pakistan đều chưa đưa ra xác nhận chính thức về thông tin này.
Nếu được triển khai, đây có thể trở thành một trong những động thái xây dựng lòng tin đáng chú ý giữa hai nước sau thời gian dài đối đầu về nhiều vấn đề chiến lược.
Ông Donald Trump cảnh báo Iran: “Thời gian đang trôi rất nhanh”
Chỉ vài giờ trước khi thông tin về đề xuất mới xuất hiện, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra thông điệp cứng rắn trên mạng xã hội Truth Social.
Ông viết:
“Đối với Iran, thời gian đang trôi nhanh, và họ tốt hơn hết nên hành động thật nhanh, nếu không sẽ chẳng còn gì sót lại. Thời gian là vô cùng quan trọng.”
Phát biểu này phản ánh áp lực ngày càng lớn trong tiến trình đàm phán khi khoảng cách quan điểm giữa hai bên vẫn còn đáng kể.
Bế tắc lớn xoay quanh chương trình hạt nhân Iran
Theo các thông tin được đề cập trước đó từ Washington Post, bộ đề xuất gồm 14 điểm được thảo luận nhằm xây dựng nền tảng cho một hiệp định quy mô lớn hơn trong tương lai.
Phía Mỹ được cho là đang đưa ra các yêu cầu chính gồm:
- Iran ngừng làm giàu uranium.
- Mở lại eo biển Hormuz.
- Tăng cường hợp tác trong kiểm soát hoạt động hạt nhân.
Đổi lại, Washington có thể xem xét giảm nhẹ một số biện pháp trừng phạt kinh tế.
Các cuộc đàm phán hiện được cho là do các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner dẫn dắt.
Tổng thống Donald Trump nhiều lần yêu cầu Tehran bàn giao lượng uranium được làm giàu ở mức 60%, loại vật liệu mà ông gọi là “bụi hạt nhân”.
Theo đánh giá của giới chuyên gia, uranium làm giàu ở mức 60% chỉ còn cách ngưỡng 90% – mức có thể sử dụng cho mục đích chế tạo vũ khí hạt nhân – một khoảng cách kỹ thuật tương đối ngắn.
Đặc phái viên Steve Witkoff từng nhận định lượng uranium làm giàu mà Iran đang nắm giữ có khả năng đủ để tạo ra nhiều đầu đạn hạt nhân nếu tiếp tục được nâng cấp lên cấp độ vũ khí.
Iran bác bỏ yêu cầu bàn giao uranium
Cho đến nay, Tehran vẫn kiên quyết từ chối yêu cầu bàn giao kho uranium.
Một số nguồn tin nhận định phần lớn lượng vật liệu này có thể đang được lưu giữ sâu trong các cơ sở hạt nhân bị hư hại sau các cuộc không kích trước đó của Mỹ.
Theo Tổng thống Trump, Washington đang theo dõi sát các địa điểm liên quan bằng hệ thống vệ tinh và đã xem xét nhiều phương án, trong đó có cả lựa chọn quân sự.
Tuy nhiên, Iran khẳng định ở giai đoạn hiện nay, ưu tiên hàng đầu của các cuộc trao đổi nên là chấm dứt xung đột trong khu vực, còn các vấn đề liên quan tới chương trình hạt nhân sẽ được xử lý sau.
Pakistan thúc đẩy vai trò hòa giải
Một nguồn tin Pakistan nói với Reuters rằng Islamabad đã chuyển phiên bản sửa đổi mới nhất của Iran tới Mỹ nhằm thúc đẩy tiến trình hòa giải.
Tuy nhiên, nguồn tin này cũng cảnh báo:
Mỹ và Iran hiện không còn nhiều thời gian để thu hẹp bất đồng.
Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei xác nhận Tehran đã nhận được “một loạt điểm cần điều chỉnh và xem xét” từ phía trung gian Pakistan.
Triển vọng đàm phán Mỹ – Iran còn nhiều thách thức
Dù các kênh liên lạc vẫn đang được duy trì, nhưng khoảng cách giữa yêu cầu của Washington và lập trường của Tehran vẫn rất lớn, đặc biệt liên quan tới chương trình hạt nhân và các vấn đề an ninh khu vực.
Các động thái ngoại giao trong những ngày tới được đánh giá sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định liệu hai bên có thể tiến gần hơn tới một thỏa thuận hay tiếp tục rơi vào vòng xoáy căng thẳng mới.
Discussion about this post