Ukraine tăng cường tấn công cơ sở dầu khí Nga bằng tên lửa và drone, gây thiếu hụt nhiên liệu nghiêm trọng. Nga đáp trả bằng không kích hệ thống điện và khí đốt Ukraine, đẩy cuộc chiến năng lượng lên mức nguy hiểm trước mùa đông.
Trong bối cảnh chiến sự kéo dài giữa Ukraine và Nga, năng lượng đã trở thành một trong những mặt trận quan trọng nhất. Ukraine đang tăng cường sử dụng tên lửa tầm xa và máy bay không người lái (drone) để tấn công các cơ sở dầu khí của Nga, gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu nghiêm trọng và làm gia tăng áp lực lên hạ tầng năng lượng quốc gia Nga. Ngược lại, Nga cũng đẩy mạnh các cuộc tấn công trả đũa vào hệ thống điện và khí đốt của Ukraine, khiến cả hai bên rơi vào một “cuộc chiến năng lượng” khốc liệt trước mùa đông.
Ukraine tấn công cơ sở dầu khí Nga
1. Tên lửa tầm xa và drone gây thiệt hại lớn
Các báo cáo từ Kyiv cho biết, nhiều nhà máy lọc dầu, kho chứa nhiên liệu và trạm trung chuyển trên lãnh thổ Nga đã bị trúng tên lửa và drone của Ukraine.
Theo ước tính, nguồn cung xăng dầu của Nga đã giảm khoảng 20% do chuỗi tấn công này. Nga buộc phải tăng nhập khẩu nhiên liệu từ Belarus và Trung Quốc để bù đắp sản lượng bị mất.
2. Mục tiêu chiến lược: đánh vào “huyết mạch kinh tế”
Các vụ tấn công được Ukraine xác định là một phần của chiến lược “tấn công chiều sâu”, nhằm làm tê liệt chuỗi sản xuất – vận chuyển – phân phối năng lượng của Nga.
Khoảng 40% công suất lọc dầu của Nga đang tạm ngừng hoạt động do các cơ sở bị phá hủy hoặc hư hại nặng.
Kiev coi đây là cách để giảm nguồn thu tài chính phục vụ chiến tranh của Moscow, đồng thời gửi thông điệp rằng hạ tầng năng lượng của Nga không còn “bất khả xâm phạm”.
Nga đáp trả bằng các đợt tấn công năng lượng quy mô lớn
1. Đòn tấn công vào mạng lưới khí đốt và hệ thống điện Ukraine
Phía Nga đã phát động nhiều đợt không kích liên tục, tập trung vào các nhà máy xử lý khí đốt, trạm phân phối và đường ống dẫn chính của Ukraine.
Các cuộc tấn công này được đánh giá là mạnh nhất từ trước đến nay, khiến nhiều cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine bị hư hại nặng nề hoặc mất hoàn toàn khả năng vận hành.
2. Mất hơn phân nửa sản lượng khí đốt nội địa
Bộ Năng lượng Ukraine thừa nhận, hơn 50% sản lượng khí đốt trong nước đã bị phá hủy, đe dọa nghiêm trọng đến khả năng sưởi ấm và sản xuất điện trong mùa đông.
Ukraine buộc phải nhập khẩu khí đốt từ châu Âu với chi phí cao, đồng thời kêu gọi viện trợ khẩn cấp từ Liên minh châu Âu để duy trì hệ thống năng lượng.
3. Nga mở rộng tấn công hệ thống điện
Không chỉ nhắm vào khí đốt, các đợt tấn công mới nhất còn hướng đến nhà máy điện, trạm biến áp và đường dây truyền tải chính trên khắp lãnh thổ Ukraine.
Nhiều thành phố lớn, bao gồm cả Kyiv, đã ghi nhận tình trạng mất điện kéo dài, gián đoạn thông tin liên lạc và giao thông.
Tổng thống Zelenskyy cáo buộc Nga cố tình tạo ra “hỗn loạn năng lượng” nhằm làm suy yếu tinh thần của người dân Ukraine và tạo áp lực chính trị nội bộ.
Hệ quả và thách thức
Đối với Ukraine
- Nguồn cung năng lượng sụt giảm nghiêm trọng: Ukraine phải nhập thêm hàng tỷ mét khối khí đốt để đáp ứng nhu cầu mùa đông.
- Nguy cơ khủng hoảng dân sinh: Hàng triệu hộ dân có thể bị ảnh hưởng bởi tình trạng mất điện và thiếu khí sưởi.
- Chi phí phục hồi khổng lồ: Hệ thống điện và khí đốt bị hư hại nặng cần hàng tỷ USD để sửa chữa, củng cố phòng thủ.
- Phụ thuộc vào viện trợ quốc tế: Ukraine đang kêu gọi các nước phương Tây hỗ trợ kỹ thuật, khí đốt, cũng như tăng cường hệ thống phòng không.
Đối với Nga
- Nguồn thu từ dầu khí suy giảm: Các cơ sở lọc dầu và kho chứa bị phá hủy khiến sản lượng và xuất khẩu giảm mạnh.
- Gia tăng chi phí nhập khẩu: Nga phải nhập nhiên liệu từ các nước láng giềng, gây áp lực lên ngân sách.
- Ảnh hưởng tới chiến dịch quân sự: Thiếu hụt nhiên liệu ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hậu cần, vận chuyển và sản xuất vũ khí.
Đối với thị trường năng lượng toàn cầu
- Giá nhiên liệu tăng cao: Căng thẳng năng lượng khiến giá dầu, khí đốt tại châu Âu biến động mạnh.
- Rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng: Các tuyến ống dẫn qua Ukraine có nguy cơ gián đoạn, gây thiệt hại cho nhiều nước nhập khẩu.
- Gia tăng nhu cầu LNG: Các quốc gia châu Âu tăng cường nhập khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) để thay thế nguồn cung truyền thống.
Phản ứng và chiến lược của các bên
Ukraine mở rộng “chiến thuật năng lượng”
Kiev khẳng định sẽ tiếp tục tấn công vào các mục tiêu năng lượng sâu trong lãnh thổ Nga, coi đây là biện pháp “răn đe chiến lược”.
Ukraine cũng đẩy mạnh sản xuất vũ khí nội địa — đặc biệt là các dòng drone tầm xa — để tự chủ trong chiến tranh.
Nga duy trì tấn công tổng lực
Moscow gia tăng cường độ tấn công vào hạ tầng năng lượng Ukraine, kết hợp tên lửa hành trình, bom lượn và drone cảm tử.
Mục tiêu của Nga là phá hủy năng lực sản xuất và phân phối năng lượng, buộc Ukraine phải tiêu tốn nguồn lực khổng lồ cho phòng thủ và sửa chữa.
Cộng đồng quốc tế
Liên minh châu Âu, Mỹ và nhiều tổ chức quốc tế đã lên án mạnh mẽ các vụ tấn công vào cơ sở năng lượng dân sự, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine trong việc phục hồi và bảo vệ hạ tầng quan trọng.
Nhiều nước châu Âu cũng tăng cường dự trữ năng lượng, chuẩn bị cho kịch bản nguồn cung từ Ukraine bị gián đoạn dài hạn.
Kết luận
Cuộc chiến giữa Ukraine và Nga không chỉ là xung đột quân sự mà còn là cuộc chiến năng lượng toàn diện.
Ukraine tấn công các cơ sở dầu khí của Nga nhằm cắt đứt nguồn tài chính chiến tranh, trong khi Nga tập trung phá hủy hạ tầng năng lượng của Ukraine để làm tê liệt nền kinh tế và ý chí dân chúng.
Khi mùa đông đang tới gần, cả hai quốc gia đều đối mặt với nguy cơ thiếu điện, thiếu khí đốt và khủng hoảng dân sinh nghiêm trọng.
Cuộc tranh chấp năng lượng này không chỉ định hình cục diện chiến trường mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến an ninh năng lượng toàn cầu trong nhiều năm tới.
Discussion about this post