Ngày 3/11/2025, Peru tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Mexico sau khi Mexico cấp quy chế tị nạn chính trị cho cựu Thủ tướng Betssy Chávez. Diễn biến đánh dấu bước leo thang mới trong căng thẳng ngoại giao giữa hai quốc gia Mỹ Latinh.
Sự kiện gây chấn động ngoại giao Mỹ Latinh
Ngày 3/11/2025 (theo giờ châu Mỹ), chính phủ Peru chính thức thông báo cắt đứt toàn bộ quan hệ ngoại giao với Mexico sau khi Mexico cấp quy chế tị nạn chính trị cho bà Betssy Chávez – cựu Thủ tướng Peru đang bị truy tố về tội “âm mưu nổi loạn” trong cuộc khủng hoảng chính trị năm 2022.
Trong thông cáo đăng tải cùng ngày, Bộ Ngoại giao Peru yêu cầu Mexico rút toàn bộ phái bộ ngoại giao khỏi lãnh thổ Peru, đồng thời khẳng định đây là biện pháp “nhằm bảo vệ trật tự hiến pháp và chủ quyền quốc gia”.
Phía Peru cho rằng việc cấp tị nạn của Mexico là hành động can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ, vi phạm các nguyên tắc ngoại giao quốc tế và Công ước Vienna về quan hệ ngoại giao năm 1961.
Cuộc khủng hoảng chính trị từ năm 2022
Biến động bắt nguồn từ tháng 12/2022, khi Tổng thống Peru Pedro Castillo tìm cách giải tán Quốc hội nhằm tránh bị luận tội nhưng thất bại và bị phế truất.
Betssy Chávez, khi đó là Thủ tướng, bị cáo buộc đồng lõa với ông Castillo trong âm mưu “tự đảo chính”. Sau khi Castillo bị bắt, bà Chávez từ chức và đối mặt với điều tra hình sự.
Theo Bộ Công tố Peru, bà Chávez đang bị tạm giam và cấm xuất cảnh. Chính phủ Peru cho rằng việc Mexico tiếp nhận đơn xin tị nạn của bà là hành động ảnh hưởng trực tiếp đến tiến trình tư pháp quốc gia.
Peru và Mexico vốn duy trì quan hệ ngoại giao hơn 200 năm, cùng là thành viên sáng lập Liên minh Thái Bình Dương (Pacific Alliance) – khối hợp tác kinh tế lớn của khu vực Mỹ Latinh.
Tuy nhiên, từ sau khủng hoảng chính trị năm 2022, quan hệ hai nước đã liên tục xấu đi.
- Năm 2023, Peru từng triệu hồi đại sứ tại Mexico sau khi Tổng thống Mexico khi đó là Andrés Manuel López Obrador chỉ trích việc bắt giữ ông Pedro Castillo.
- Tháng 4/2024, Peru tuyên bố đại sứ Mexico là “persona non grata”, hạ cấp quan hệ ngoại giao xuống mức đại biện lâm thời.
- Quyết định cắt đứt quan hệ ngày 3/11/2025 là bước leo thang nghiêm trọng nhất, khiến hai nước gần như không còn kênh liên lạc chính thức.
Phản ứng của các bên
Phía Mexico hiện chưa đưa ra phản ứng chính thức, song giới chức nước này khẳng định việc cấp quy chế tị nạn là “đúng luật pháp quốc tế và phù hợp với truyền thống nhân đạo của Mexico.”
Trong khi đó, Peru cáo buộc Mexico can thiệp nội bộ và tuyên bố sẽ “bảo vệ hệ thống tư pháp, hiến pháp và chủ quyền quốc gia bằng mọi biện pháp ngoại giao hợp pháp”.
Một số tổ chức khu vực như Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS) đã kêu gọi hai bên kiềm chế, tránh để căng thẳng leo thang và tìm kiếm giải pháp đối thoại.
Hệ quả và tác động khu vực
🔹 Ảnh hưởng song phương
- Hai nước mất kênh ngoại giao chính thức, khiến hợp tác thương mại, đầu tư và du lịch có nguy cơ đình trệ.
- Trong Liên minh Thái Bình Dương, sự việc có thể làm suy yếu tính gắn kết và đồng thuận nội khối, khi cả hai đều là thành viên sáng lập.
🔹 Tác động chính trị khu vực
- Giới phân tích nhận định đây là dấu hiệu của sự phân cực chính trị ngày càng sâu sắc tại Mỹ Latinh, đặc biệt giữa các chính phủ thiên tả và các chính phủ bảo thủ.
- Một số nhà quan sát lo ngại vụ việc có thể tạo tiền lệ nguy hiểm cho các tranh chấp tương tự nếu những nhân vật bị truy tố ở quốc gia này được quốc gia khác cấp tị nạn.
Nhìn nhận của giới chuyên gia
Các chuyên gia về chính trị khu vực cho rằng, việc Peru chấm dứt quan hệ ngoại giao với Mexico không chỉ là hành động mang tính biểu tượng, mà còn gửi đi thông điệp mạnh mẽ rằng Peru sẽ không chấp nhận bất kỳ hành động nào làm suy yếu hệ thống tư pháp trong nước.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng bước đi này có thể khiến Peru bị cô lập hơn trên mặt trận ngoại giao, trong khi Mexico vẫn duy trì quan hệ tốt với các nước Nam Mỹ khác như Brazil, Chile, và Argentina.
Kết luận
Quyết định cắt đứt quan hệ ngoại giao giữa Peru và Mexico là dấu mốc mới trong chuỗi căng thẳng kéo dài gần hai năm.
Nguyên nhân sâu xa bắt nguồn từ mâu thuẫn chính trị nội bộ tại Peru và sự khác biệt về cách tiếp cận giữa hai quốc gia đối với vấn đề dân chủ và nhân quyền.
Sự kiện này không chỉ tác động trực tiếp đến quan hệ song phương, mà còn ảnh hưởng đến cục diện ngoại giao của toàn khu vực Mỹ Latinh, trong bối cảnh khu vực đang chứng kiến nhiều thay đổi lớn về chính trị và quản trị quốc gia.
Discussion about this post