Pokrovsk đang rơi vào tình thế nguy cấp khi Nga đồng loạt đẩy mạnh tấn công giữa màn sương dày đặc, siết chặt hành lang tiếp tế cuối cùng của Ukraine. Nếu thành phố chiến lược này thất thủ, cục diện toàn bộ chiến trường Donetsk có thể bước sang một chương đầy bất lợi cho Kiev.
Trong lớp sương mù dày phủ kín miền Đông Ukraine — thứ được xem là “đồng minh thời tiết” của Moscow — lực lượng Nga đang huy động binh lực lớn áp sát Pokrovsk, thành phố từng yên bình với ngành khai thác than nhưng nay trở thành điểm nóng dữ dội nhất của mặt trận Donetsk.
Các đợt pháo kích, không kích và tấn công bộ binh liên tiếp trong nhiều tuần khiến câu hỏi lớn nhất ngày càng rõ ràng: chuyện gì sẽ xảy ra nếu Pokrovsk thất thủ — và liệu Ukraine đã chuẩn bị đủ cho kịch bản xấu nhất hay chưa?
Nga tăng tốc tấn công, hành lang tiếp tế của Ukraine chỉ còn 10 km
Theo nền tảng phân tích DeepState, quân Nga đang thu hẹp vòng vây quanh cụm Pokrovsk – Myrnohrad, khiến tuyến tiếp vận của Ukraine bị siết lại chỉ còn khoảng 10 km — một ngưỡng cực kỳ rủi ro và dễ bị cắt đứt bất cứ lúc nào.
Nga tận dụng sương mù dày đặc để vô hiệu hóa UAV trinh sát của Ukraine, đồng thời tăng tốc các đợt tấn công bộ binh và pháo tầm xa nhằm bào mòn phòng tuyến đối phương. Sau hơn một năm nỗ lực xuyên thủng các chốt chặn, Moscow tỏ ra quyết tâm kết thúc chiến dịch tại Pokrovsk bằng mọi giá.
Pokrovsk — từng là trung tâm hậu cần then chốt của Ukraine ở Donetsk — trở thành trọng tâm tấn công của Nga kể từ sau khi Avdiivka thất thủ vào tháng 2/2024. Đến cuối năm 2024, các mũi tiến công của Nga đã áp sát cửa ngõ thành phố.
Tháng 10/2024, Tổng thống Volodymyr Zelensky thừa nhận: quân Nga đông hơn Ukraine gấp 8 lần tại khu vực này, một sự chênh lệch khiến khả năng phòng thủ dài hạn trở nên vô cùng khó khăn.
Nếu Pokrovsk thất thủ: Nga có thể mở hai hướng tiến công mới
Phân tích từ chuyên gia Pasi Paroinen (tổ chức Black Bird Group, Phần Lan) cho rằng Pokrovsk là chìa khóa hậu cần của chiến trường Donetsk. Nếu kiểm soát được thành phố, Nga sẽ có lợi thế lớn nhờ hệ thống đường sắt trọng yếu.
Hai hướng tấn công tiếp theo có thể xảy ra:
1. Hướng Bắc: Dobropillia
Nga có thể mở đợt tấn công lên phía Bắc nhằm chiếm Dobropillia — nơi giữ chức năng “bức tường chắn” bảo vệ vùng Donetsk do Ukraine kiểm soát.
2. Hướng Tây: Mezhova (Dnipropetrovsk)
Một khả năng khác là Nga đẩy chiến tuyến sang Mezhova, mở cánh cửa thọc sâu vào tỉnh Dnipropetrovsk — một kịch bản khiến Ukraine phải phân tán lực lượng bảo vệ hậu phương.
Dù vậy, trọng tâm dài hạn của Nga vẫn là Donetsk, nơi Moscow muốn giành lại các vị trí từng đánh chiếm trong mùa hè 2024 nhưng bị Ukraine phản kích cục bộ giành lại.
Ukraine bị bào mòn lực lượng, rủi ro khi cố thủ quá lâu
Điểm yếu nghiêm trọng của Kyiv lúc này không chỉ nằm ở thế trận mà còn ở:
- lực lượng kiệt quệ sau nhiều tháng phòng thủ,
- thiếu đạn dược,
- thiếu quân dự bị để thay thế các lữ đoàn đã tổn thất nặng.
Chuyên gia Paroinen nhận định:
“Chính mức độ kiệt quệ của các lữ đoàn Ukraine mới là yếu tố định đoạt tốc độ tiến quân của Nga sau trận Pokrovsk.”
Phòng thủ tại các “mũi nhọn lồi” như Pokrovsk luôn tiêu tốn binh lực hơn bình thường và gặp nhiều khó khăn về tiếp vận. Nhiều đơn vị tại đây đã phải chiến đấu trong tình trạng thiếu quân suốt hơn một tháng.
Năm 2024, Ukraine từng điều lực lượng tinh nhuệ của Lữ đoàn Tấn công số 3 để giải vây Avdiivka. Nhưng theo cựu đại tá Serhiy Hrabskyi, Ukraine hiện không còn đủ đơn vị dự bị chất lượng cao để tái lập chiến thuật đó.
Hệ thống phòng thủ phía sau Pokrovsk: mạnh nhưng không đầy đủ
Ukraine đã xây dựng các tuyến chiến hào, răng rồng và công sự sâu nhiều lớp phía sau Pokrovsk. Một mạng lưới phòng thủ khá hoàn chỉnh đã hình thành, nhưng vấn đề nằm ở chỗ:
- nhiều công sự xây muộn,
- thiếu kết nối đồng bộ,
- nhân lực bố trí không đủ dày.
Nhiều binh sĩ Ukraine từng thừa nhận họ bị buộc phải chiến đấu tại những vị trí chưa được chuẩn bị hoàn chỉnh.
Các đơn vị tinh nhuệ như Lữ đoàn đổ bộ đường không 25 phải di chuyển liên tục giữa các điểm nóng, dẫn đến tình trạng suy giảm quân số khó bù đắp.
Điều này khiến câu hỏi then chốt đặt ra:
Liệu Ukraine có còn đủ lực để kìm hãm bước tiến của Nga sau khi Pokrovsk thất thủ?
Nga muốn gì sau Pokrovsk?
Theo chuyên gia phương Tây, chiếm Pokrovsk sẽ mang lại cho Nga những lợi thế sau:
1. Kiểm soát nút giao đường sắt chiến lược
Pokrovsk nằm tại giao điểm giữa tuyến đường sắt và quốc lộ M30 – tuyến huyết mạch kết nối Dnipro với Kostiantynivka và các đô thị trọng yếu còn lại của Ukraine tại Donetsk.
Nga vốn phụ thuộc mạnh vào vận tải đường sắt, nên việc nắm Pokrovsk giúp họ:
- rút ngắn thời gian tiếp tế,
- tăng tốc độ cơ động lực lượng,
- triển khai chiến dịch rộng hơn sang phía Tây hoặc Bắc.
2. Áp lực lên Kostiantynivka
Kostiantynivka hiện bị bao vây ba phía và liên tục chịu pháo kích. Sau Pokrovsk, đây được xem là mục tiêu dễ bị tổn thương nhất.
Tuy nhiên, để sử dụng được tuyến đường sắt Pokrovsk – Donetsk, Nga cần đẩy chiến tuyến ra xa ít nhất 20–30 km tránh hỏa lực tầm xa của Ukraine.
3. Khai thác hệ thống hầm mỏ sâu
Pokrovsk có các mỏ than với hệ thống hầm ngầm lớn — nơi được đánh giá có thể trở thành khu trú quân tự nhiên cho lực lượng Nga.
4. Cắt rời Kramatorsk – “thủ phủ hành chính” của Ukraine ở Donetsk
Chuyên gia Áo Tom Cooper cho rằng Nga có thể:
- tấn công từ Pokrovsk xuống Pavlohrad,
- đồng thời từ phía Bắc ép xuống Izium,
nhằm chia cắt Kramatorsk khỏi phần còn lại của tỉnh.
Giao tranh nội đô gia tăng: Nga đã đưa hơn 300 lính vào Pokrovsk
Theo Quân đoàn số 7 Ukraine, hơn 300 lính Nga đã lọt vào nội đô Pokrovsk. Nga được cho là muốn cài cắm tới 1.000 quân trong thành phố để tổ chức tấn công từ bên trong — chiến thuật từng sử dụng tại Severodonetsk và Bakhmut.
Nhà phân tích Ukraine Oleksii Hetman cảnh báo:
“Không nên đánh giá quá cao năng lực của Nga. Để vào được Pokrovsk, Moscow đã phải điều tới một phần tư lực lượng hiện đang tham chiến, nhưng trận chiến này vẫn kéo dài 18 tháng.”
Tuy vậy, số quân lớn Nga đang tập trung quanh Pokrovsk cho thấy mức độ ưu tiên chiến lược của họ đối với thành phố này.
Pokrovsk – ngã rẽ có thể định hình cục diện toàn vùng Donetsk
Nếu Pokrovsk thất thủ, Nga sẽ:
- giành được nút giao đường sắt chiến lược bậc nhất Donetsk,
- có cơ sở mở mũi tiến công về phía Tây (Pavlohrad – Dnipro) hoặc phía Bắc (Dobropillia – Izium),
- tạo áp lực trực tiếp lên Kostiantynivka và Kramatorsk.
Trong khi đó, Ukraine đối mặt bài toán khó hơn: lực lượng kiệt quệ, thiếu dự bị, và cần thời gian để tái thiết tuyến phòng thủ sâu.
Pokrovsk, vì vậy, không chỉ là một trận chiến — đó là ngã rẽ có thể định hình toàn bộ cục diện Donetsk trong những tháng tới.
Discussion about this post