Ngày 21/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng ngày 27/11 tới đây là thời điểm “phù hợp” để Ukraine đưa ra quyết định cuối cùng đối với kế hoạch hòa bình do Washington hậu thuẫn, một đề xuất đang gây tranh cãi và được cho là gia tăng sức ép đáng kể lên Kiev giữa lúc chiến sự với Nga chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Mỹ coi 27/11 là thời điểm quyết định
Phát biểu trên chương trình The Brian Kilmeade Show của Fox News Radio, ông Trump cho biết:
“Tôi từng đặt ra rất nhiều thời hạn, nhưng nếu mọi việc tiến triển tốt, bạn có thể gia hạn. Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng thứ Năm tuần sau (27/11) là thời điểm phù hợp”.
Tuyên bố này ngay lập tức làm dấy lên đồn đoán về khả năng xuất hiện một thỏa thuận hòa bình sơ bộ cho Ukraine trong những tuần tới – trong bối cảnh Mỹ đang tỏ rõ sự sốt ruột trước một cuộc chiến tiêu tốn nguồn lực và thiếu tiến triển.
Reuters: Washington gây sức ép lớn chưa từng có lên Kiev
Theo Reuters, dẫn lời hai nguồn thạo tin ngày 21/11, Ukraine đang chịu mức độ sức ép lớn nhất từ Mỹ kể từ khi chiến sự bùng phát.
Đáng chú ý, Washington đã:
- đe dọa giảm chia sẻ thông tin tình báo,
- hạn chế nguồn cung vũ khí nếu Kiev tiếp tục phản đối kế hoạch hòa bình mới.
Mỹ đã gửi cho Ukraine một kế hoạch gồm 28 điểm, trong đó xuất hiện nhiều điều khoản được xem là nghiêng về các yêu cầu chủ chốt của Nga, bao gồm:
- Ukraine phải nhượng thêm một số vùng lãnh thổ,
- thu hẹp đáng kể quy mô quân đội,
- không được gia nhập NATO trong tương lai gần.
Những yếu tố này khiến nhiều quan chức Kiev lo ngại rằng Mỹ đang tìm cách buộc Ukraine chấp nhận một lộ trình hòa bình “khó nuốt”.
Dự thảo cơ chế bảo đảm an ninh 10 năm theo phong cách NATO
Song song với đề xuất 28 điểm, một văn bản được Axios công bố cho thấy dự thảo về cơ chế bảo đảm an ninh cho Ukraine có những điểm nhấn quan trọng:
Cam kết dựa theo Điều 5 của NATO
Dự thảo quy định:
- Nếu Nga thực hiện “một cuộc tấn công vũ trang đáng kể, có chủ ý và kéo dài”,
- vượt qua ranh giới đình chiến,
- hành động đó sẽ được coi như đe dọa hòa bình xuyên Đại Tây Dương.
Các nước NATO khi đó sẽ phải hành động phối hợp cùng Mỹ để đối phó.
Hiệu lực 10 năm
Thỏa thuận dự kiến có thời hạn 10 năm kể từ ngày ký, tạo ra một dạng “ô an ninh” dài hạn, dù không phải là tư cách thành viên NATO chính thức.
Ukraine: “Hòa bình có phẩm giá”, không phản bội lợi ích quốc gia
Về phía Kiev, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết ông sẵn sàng:
- “làm việc nhanh chóng và mang tính xây dựng với Mỹ”,
- để tìm ra một khuôn khổ hòa bình có thể chấp nhận.
Tuy nhiên, ông khẳng định rõ:
“Ukraine sẽ không phản bội lợi ích quốc gia.”
Trong thông điệp video gửi tới người dân, ông Zelensky thừa nhận tình hình hiện nay là “một trong những thời khắc khó khăn nhất”, đồng thời dự đoán sức ép chính trị sẽ còn tăng trong tuần tới, khi hạn chót 27/11 đang đến gần.
Bối cảnh: Vì sao Mỹ thúc ép mạnh vào lúc này?
Theo giới phân tích:
- Chiến sự kéo dài khiến viện trợ Mỹ bị Quốc hội chất vấn,
- ngân sách hỗ trợ cho Ukraine đang đứng trước nhiều rào cản chính trị,
- Washington muốn tìm một lối thoát chiến lược trước cuộc bầu cử tổng thống 2026.
Ngoài ra, các vụ bê bối tham nhũng ở Kiev và hiệu quả chiến trường đi xuống khiến Mỹ lo ngại rằng sự ủng hộ dành cho Ukraine trong nội bộ phương Tây có thể suy giảm mạnh nếu không sớm đạt được bước tiến ngoại giao.
Kết luận
“Tối hậu thư” ngày 27/11 của ông Trump không chỉ là một mốc thời gian kỹ thuật, mà là dấu hiệu cho thấy Washington đang đẩy mạnh nỗ lực thiết lập một khuôn khổ hòa bình, bất chấp những lo ngại sâu sắc từ phía Ukraine.
Trong những ngày tới, áp lực lên Kiev sẽ càng gia tăng khi cả Mỹ, châu Âu và Nga đều theo dõi sát sao phản ứng của Tổng thống Zelensky – người đang đứng trước một lựa chọn mang tính sống còn cho tương lai của đất nước.
Discussion about this post