Bộ trưởng Lục quân Mỹ Dan Driscoll được cho là đã thông báo với các đồng minh NATO rằng Washington muốn Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky chấp nhận kế hoạch hòa bình 28 điểm – và cảnh báo Kiev có thể phải đối mặt với một thỏa thuận “còn tệ hơn” nếu từ chối.
Mỹ thúc ép Ukraine ký thỏa thuận hòa bình
Guardian ngày 22/11 dẫn nguồn ngoại giao cho biết, trong cuộc họp kéo dài đến cuối ngày 21/11 tại Kiev, Bộ trưởng Lục quân Mỹ Dan Driscoll đã trình bày chi tiết kế hoạch hòa bình 28 điểm nhằm chấm dứt xung đột Nga – Ukraine.
“Không có thỏa thuận nào là hoàn hảo, nhưng nó phải được thực hiện càng sớm càng tốt”, ông Driscoll nói, theo lời một quan chức NATO tham dự.
Theo các nguồn tin, Washington muốn Kiev chấp thuận bản kế hoạch này – được đánh giá là có nhiều điều khoản Ukraine khó chấp nhận – nhằm sớm kết thúc chiến sự.
Tờ Guardian nhận định, đây là tín hiệu gây sức ép mạnh nhất từ Mỹ kể từ khi cuộc xung đột nổ ra năm 2022.
Cuộc họp “ác mộng”: Nội bộ NATO tranh cãi gay gắt
Nguồn tin của Guardian mô tả bầu không khí tại cuộc họp là “vô cùng căng thẳng”, khi các đại sứ NATO chất vấn Mỹ về:
- Lý do soạn thảo kế hoạch mà không tham vấn đồng minh
- Nội dung các điều khoản liên quan lãnh thổ Ukraine
- Nguy cơ buộc Kiev nhượng bộ quá mức
Một quan chức giấu tên cho biết:
“Đó là một cuộc họp ác mộng. Cuộc tranh luận diễn ra theo kiểu: ‘Các ông không còn con bài nào để chơi’.“
Một nguồn tin khác nói với Financial Times rằng ông Driscoll đến muộn và sử dụng “ngôn từ rất gay gắt”, nhấn mạnh:
“Chúng ta phải làm xong việc này.”
Một đại sứ NATO thuật lại đánh giá thẳng thắn từ phía Mỹ:
“Lực lượng Mỹ ủng hộ Ukraine, nhưng đánh giá trung thực của chúng tôi là Ukraine đang ở trong tình thế rất tệ.”
Kế hoạch 28 điểm: Nhiều điều khoản “nhạy cảm” với Ukraine
Theo Guardian và FT, kế hoạch hòa bình do Mỹ soạn thảo bao gồm các điều khoản chính:
- Ukraine phải nhượng bộ một phần lãnh thổ tại Donbass
- Công nhận một số khu vực hiện do Nga kiểm soát thuộc quyền chủ quyền Moscow
- Giới hạn quy mô lực lượng quân đội Ukraine
- Thiết lập vùng đệm an ninh ở miền Đông
- Thỏa thuận phải được cả Nga và Ukraine chấp nhận
Đây là những điểm từng bị Kiev phản đối mạnh mẽ trong các đề xuất hòa bình trước đó.
Zelensky thừa nhận “thời khắc khó khăn nhất”
Trong bài phát biểu ngày 21/11, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo đất nước đang ở:
“Một trong những thời điểm khó khăn nhất trong lịch sử.”
Ông nói Ukraine phải lựa chọn giữa:
- “Mất đi phẩm giá” khi nhượng bộ
- Hoặc “mất đi một đồng minh chủ chốt” nếu không chấp nhận đàm phán
Thông điệp này được cho là phản ánh áp lực tiến triển từ Washington và sự thay đổi trong quan điểm hỗ trợ của phương Tây.
Phó Tổng thống Mỹ: “Thêm tiền, thêm vũ khí không đưa Ukraine tới chiến thắng”
Ngày 22/11, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance đưa ra phát biểu đáng chú ý trên nền tảng X:
“Người ta cứ tưởng rằng thêm tiền, thêm vũ khí hay thêm trừng phạt là chiến thắng trong tầm tay. Nhưng hòa bình không được kiến tạo bởi những người sống trong ảo tưởng.”
Ông cho rằng:
- Ukraine nên sớm đàm phán
- Phương Tây không nên kỳ vọng viện trợ thêm sẽ thay đổi cục diện chiến trường
- Mọi kế hoạch hòa bình phải được cả Nga và Ukraine chấp nhận
- Mục tiêu chính là giảm thiểu rủi ro tái bùng phát xung đột
Ông Vance cũng chỉ trích những người “hiểu sai” về khuôn khổ hòa bình mà Mỹ đề xuất.
Bối cảnh: Thay đổi lớn trong chiến lược của Washington
Các nhà phân tích nhận định:
- Chính quyền Mỹ đang chuyển trọng tâm sang chấm dứt chiến sự, thay vì hỗ trợ Kiev theo đuổi mục tiêu “chiến thắng quân sự”.
- Cuộc bầu cử Mỹ và sức ép tài chính khiến Washington muốn “khép lại” xung đột.
- NATO cũng đang chia rẽ về mức độ hỗ trợ tiếp theo dành cho Ukraine.
Cuộc họp tại Kiev được xem là dấu mốc báo hiệu giai đoạn mới đầy biến động trong quan hệ Mỹ – Ukraine.
Discussion about this post