Tổng thống Mỹ Donald J. Trump đã ký một sắc lệnh hành chính yêu cầu Bộ Ngoại giao và Bộ Tài chính tiến hành quy trình rà soát, xem xét việc đưa một số chi nhánh của tổ chức Muslim Brotherhood tại Ai Cập, Jordan và Lebanon vào danh sách “Tổ chức khủng bố nước ngoài” (FTO) và “Đối tượng khủng bố toàn cầu” (SDGT) trong vòng 45 ngày.
Thông tin được Reuters và một số hãng tin khu vực dẫn nguồn giới chức Mỹ ngày 25/11 cho biết.
Bối cảnh sắc lệnh: Muslim Brotherhood và tranh cãi kéo dài nhiều thập kỷ
Muslim Brotherhood (Anh em Hồi giáo) là phong trào Hồi giáo chính trị có ảnh hưởng lớn tại Trung Đông, thành lập từ năm 1928 tại Ai Cập. Tổ chức này có mạng lưới chi nhánh và đảng phái tại nhiều nước như Ai Cập, Jordan, Tunisia, Kuwait, Lebanon…
Trong nhiều thập niên, Washington vẫn duy trì quan điểm thận trọng với Muslim Brotherhood, do tổ chức này có cấu trúc phân mảnh, nhiều chi nhánh hoạt động độc lập, mức độ cực đoan và bạo lực khác nhau.
- Ai Cập: chính quyền Cairo đã liệt Muslim Brotherhood vào danh sách khủng bố từ năm 2013.
- Jordan: chi nhánh địa phương tồn tại lâu đời, tham gia chính trường nhưng nhiều lần bị hạn chế hoạt động.
- Lebanon: một số nhóm liên kết có lập trường chính trị – tôn giáo cứng rắn và bị giám sát chặt.
Tuy nhiên, trước đây Mỹ chưa từng chính thức liệt Muslim Brotherhood — hoặc bất kỳ chi nhánh nào — vào danh sách khủng bố cấp liên bang.
45 ngày để xem xét: Bộ Ngoại giao và Bộ Tài chính vào cuộc
Sắc lệnh mà Tổng thống Trump ký yêu cầu:
- Bộ Ngoại giao Mỹ đánh giá mức độ liên quan của các chi nhánh Muslim Brotherhood với những hành vi cực đoan, tài trợ khủng bố hay bạo lực chính trị.
- Bộ Tài chính Mỹ xem xét khả năng áp dụng các biện pháp trừng phạt, phong tỏa tài sản theo chương trình SDGT (Specially Designated Global Terrorists).
- Thời hạn báo cáo: 45 ngày kể từ ngày sắc lệnh có hiệu lực.
Nếu được bổ sung vào danh sách FTO hoặc SDGT, các chi nhánh này sẽ chịu:
- phong tỏa tài sản tại Mỹ;
- cấm giao dịch với tổ chức, cá nhân Mỹ;
- hạn chế đi lại và trừng phạt tài chính;
- các đối tác nước ngoài có thể bị áp lệnh thứ cấp.
Phản ứng quốc tế: Nguy cơ gia tăng căng thẳng khu vực
Giới phân tích Trung Đông lo ngại động thái của Mỹ có thể khiến:
1. Quan hệ Mỹ – Ai Cập được củng cố
Cairo từ lâu thúc giục Washington công nhận Muslim Brotherhood là khủng bố, cho rằng tổ chức này gây bất ổn an ninh nội địa Ai Cập.
2. Jordan và Lebanon rơi vào thế khó
Các chi nhánh tại hai nước này có vai trò chính trị nhất định. Nếu Mỹ trừng phạt:
- chính phủ sở tại có thể chịu áp lực phải siết hoạt động,
- hệ thống chính trị có nguy cơ phân cực sâu hơn.
3. Phản ứng từ các nước Vùng Vịnh
UAE và Ả Rập Xê Út nhiều lần tuyên bố Muslim Brotherhood là đe dọa an ninh khu vực. Trong khi đó, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ duy trì lập trường mềm mỏng hơn, ủng hộ một số nhánh của tổ chức này.
Muslim Brotherhood nói gì?
Hiện các chi nhánh được Reuters nêu tên tại Ai Cập, Jordan và Lebanon chưa đưa ra phản hồi chính thức về sắc lệnh của Mỹ.
Trước đây, Muslim Brotherhood luôn bác bỏ cáo buộc khủng bố, khẳng định họ theo đuổi đường lối chính trị – xã hội ôn hòa và phản đối bạo lực.
Tác động dài hạn: Bước đi mở đầu cho chính sách chống cực đoan thời kỳ Trump
Việc Tổng thống Donald Trump khởi động quy trình xem xét mới đánh dấu:
- một thay đổi rõ rệt so với lập trường thận trọng của nhiều đời chính quyền Mỹ trước đây,
- mở ra khả năng Mỹ tái định hình cách tiếp cận với các phong trào Hồi giáo chính trị, đặc biệt tại Trung Đông và Bắc Phi.
Trong trường hợp các chi nhánh bị đưa vào danh sách FTO hoặc SDGT, đây sẽ là lần đầu tiên Washington chính thức hóa lập trường cứng rắn với mạng lưới Muslim Brotherhood — bước đi được dự báo có tác động lớn đến địa chính trị khu vực.
Sắc lệnh của Tổng thống Donald J. Trump đánh dấu bước đi quan trọng trong chính sách chống khủng bố của Mỹ, đồng thời mở ra giai đoạn xem xét kéo dài 45 ngày nhằm xác định liệu các chi nhánh của Muslim Brotherhood tại Ai Cập, Jordan và Lebanon có đáp ứng tiêu chí bị liệt vào danh sách khủng bố. Các quốc gia Trung Đông đang theo dõi sát động thái này, bởi kết quả cuối cùng có thể làm thay đổi cán cân chính trị và an ninh trong khu vực.
Discussion about this post