Ngày 1/12, Bộ Ngoại giao Belarus ra thông cáo cho biết cơ quan này đã triệu tập Quyền Đại biện Lithuania tại Minsk — ông Erikas Vilkanecas — để trao công hàm phản đối liên quan vụ một thiết bị bay không người lái (UAV) bị cáo buộc xâm phạm biên giới Belarus từ lãnh thổ Lithuania.
Sự cố xảy ra trong bối cảnh căng thẳng Belarus–Lithuania leo thang, đặc biệt sau hàng loạt cáo buộc xâm nhập không phận và gián đoạn chuỗi vận tải đường bộ giữa hai nước.
UAV xuất phát từ Lithuania, rơi tại nội thành Grodno
Theo hãng tin TASS, thông cáo của Minsk nêu rõ chiếc UAV cánh cố định đã vượt qua biên giới Belarus hôm 30/11, trước khi rơi tại khu vực nội thành Grodno.
Belarus cho biết quá trình phân tích các mảnh vỡ, dữ liệu điều hướng và video trích xuất từ bộ nhớ cho thấy:
- UAV được sản xuất tại Tây Âu,
- được lập trình bay qua Belarus sang Ba Lan,
- sau đó quay trở lại Lithuania.
Belarus gọi đây là “hành động khiêu khích có chủ đích”, nhằm vào cả Belarus và Ba Lan — quốc gia nằm trong hành trình dự kiến của UAV.
Minsk cáo buộc Lithuania vi phạm luật pháp quốc tế
Trong phản ứng mạnh mẽ, Bộ Ngoại giao Belarus nhấn mạnh:
- Vụ việc đe dọa an ninh quốc gia Belarus,
- Vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Chicago về hàng không dân dụng quốc tế,
- Là bước đi “rõ ràng mang tính khiêu khích”.
Minsk yêu cầu Vilnius:
- Cung cấp toàn bộ thông tin về UAV,
- Làm rõ mục đích chuyến bay,
- Xác định đơn vị vận hành,
- Điều tra toàn diện và truy cứu trách nhiệm những bên liên quan.
Thông cáo khẳng định Belarus bảo lưu quyền áp dụng mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền, tùy theo diễn biến tình hình.
Căng thẳng biên giới Belarus – Lithuania chưa có dấu hiệu hạ nhiệt
Vụ UAV rơi xảy ra chỉ ít ngày sau khi Lithuania mở lại biên giới với Belarus. Trước đó, Vilnius đã đóng cửa biên giới hơn 1 tháng, do cáo buộc hàng chục khinh khí cầu mang thuốc lá lậu từ Belarus xâm nhập không phận, gây gián đoạn hoạt động hàng không.
Sự kiện này khiến:
- Hàng nghìn xe tải bị mắc kẹt tại các cửa khẩu,
- EU và Lithuania cáo buộc Belarus đang tiến hành “tấn công hỗn hợp” (hybrid attack),
- Minsk bác bỏ mọi cáo buộc.
EU chuẩn bị trừng phạt mới, nhưng im lặng về vụ UAV
Sau cuộc hội đàm với Tổng thống Lithuania Gitanas Nauseda, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố EU sẽ triển khai gói trừng phạt mới nhằm vào Belarus.
Bà nói:
“Tình hình tại biên giới đang xấu đi, với sự gia tăng các khinh khí cầu chứa hàng lậu xâm nhập không phận Lithuania.”
Tuy nhiên, đáng chú ý, bà von der Leyen không đề cập vụ UAV rơi trên lãnh thổ Belarus, dù Minsk coi đây là hành động gây hấn nghiêm trọng.
Triển vọng giải quyết căng thẳng: Mờ mịt
Các chuyên gia châu Âu nhận định:
- Quan hệ Belarus – Lithuania khó “hạ nhiệt” trong tương lai gần.
- Vụ UAV có thể trở thành tranh cãi ngoại giao kéo dài, đặc biệt khi EU đang xem xét mở rộng trừng phạt với Minsk.
- Việc hai bên liên tục cáo buộc lẫn nhau cho thấy nguy cơ leo thang căng thẳng biên giới vẫn hiện hữu.
Trong khi Lithuania chưa đưa ra phản ứng chính thức về công hàm, Belarus khẳng định sẵn sàng tăng cường các biện pháp an ninh để “bảo vệ chủ quyền bằng mọi giá”.
Discussion about this post