Chiến dịch không kích tàu nghi chở ma túy tại vùng biển Caribe do chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai đang đẩy Lầu Năm Góc vào vòng xoáy tranh cãi pháp lý, sau thông tin cho rằng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã ra khẩu lệnh “tiêu diệt toàn bộ”, dẫn đến việc tấn công cả những người sống sót.
Đòn tập kích kép gây chấn động
Ngày 2/9, quân đội Mỹ thực hiện cuộc không kích đầu tiên nhằm vào một xuồng nghi chở ma túy, khiến ít nhất 9 người thiệt mạng. Hai người sống sót bám vào phần còn lại của chiếc xuồng đang bốc cháy.
Theo nhiều nguồn tin nội bộ, Bộ trưởng Hegseth chỉ đạo đô đốc Mitch Bradley – Tư lệnh Bộ Chỉ huy Tác chiến Đặc biệt (SOCOM) – ra lệnh tấn công lần thứ hai để “đảm bảo người sống sót không thể liên lạc với đồng bọn”. Đòn đánh tiếp theo khiến cả hai thiệt mạng và xuồng chìm xuống biển.
Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt bảo vệ quyết định này, khẳng định Bradley đã “hành động hợp pháp và đúng đắn”. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Mỹ vẫn chưa công bố bằng chứng rõ ràng chứng minh những người trên xuồng là tội phạm ma túy có vũ trang.
Tính đến nay, Mỹ đã tiến hành 21 cuộc không kích tương tự, làm hơn 80 người thiệt mạng.
Bộ trưởng Hegseth bị chất vấn dữ dội
Bê bối bùng nổ khi báo chí Mỹ đưa tin ông Hegseth đã ra lệnh “tiêu diệt toàn bộ” ngay từ đầu chiến dịch. Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện và Hạ viện đã yêu cầu điều tra khẩn cấp:
- Đô đốc Bradley sẽ phải điều trần trực tiếp
- Quốc hội đòi xem lệnh tác chiến, bằng chứng tình báo và video hiện trường
- Phe Dân chủ kêu gọi sa thải Hegseth, cáo buộc ông phạm “tội ác chiến tranh”
- Phe Cộng hòa cảnh báo đây là “sai phạm cực kỳ nghiêm trọng” nếu được xác thực
Tổng thống Trump tuyên bố sẽ xem xét, đồng thời nhấn mạnh ông tin vào lời Bộ trưởng Hegseth rằng không có lệnh giết hai người sống sót.
Giới chuyên gia: Có dấu hiệu vi phạm luật quốc tế và nhân quyền
Nhiều học giả và luật gia quân sự nhận định đòn không kích thứ hai là bất hợp pháp:
- Hai người sống sót lúc đó không còn khả năng chiến đấu
- Luật xung đột vũ trang cấm tấn công người bị thương hoặc người đắm tàu
- Nếu không trong chiến tranh, hành động sử dụng vũ lực gây chết người như vậy vi phạm luật nhân quyền quốc tế
Một giáo sư luật nhận định:
“Buôn lậu ma túy là hành vi phạm pháp, nhưng những đối tượng nghi vấn phải được bắt giữ và đưa ra xét xử, không phải bị hành quyết trên biển.”
Bộ trưởng Hegseth – từng là quân nhân – có thể bị quy trách nhiệm theo Luật Hình sự Quân sự Mỹ và các quy định chống tội ác chiến tranh.
Hegseth trở thành gánh nặng chính trị
Ông Hegseth ngay từ khi được đề cử đã gây nhiều tranh cãi. Trước đó, ông từng để lộ kế hoạch quân sự mật khi tham gia nhóm trò chuyện có người ngoài chính quyền. Dù từng vượt qua bê bối này nhờ sự bảo vệ của Trump, lần này sức ép đang ngày càng lớn.
Các nhà phân tích đánh giá vụ việc có nguy cơ ảnh hưởng tới uy tín của chính quyền Trump trên trường quốc tế, đồng thời tạo tiền lệ nguy hiểm về việc sử dụng vũ lực sát thương trong các hoạt động chống ma túy ngoài lãnh hải Mỹ.
Nguy cơ khủng hoảng pháp lý và ngoại giao kéo dài
Vụ việc có thể dẫn đến:
- Truy cứu trách nhiệm hình sự với các chỉ huy liên quan
- Khủng hoảng uy tín đối với chiến dịch chống ma túy của Mỹ
- Căng thẳng ngoại giao nếu nạn nhân là công dân các nước Trung và Nam Mỹ
- Thách thức chính trị đối với Nhà Trắng và Quốc hội Mỹ
Kết luận
Từ một chiến dịch quân sự được quảng bá nhằm “bảo vệ nước Mỹ khỏi ma túy”, chuỗi không kích trên biển Caribe đang biến thành bài kiểm tra pháp lý và đạo đức đối với chính quyền Trump. Nếu không chứng minh được tính hợp pháp minh bạch của các đợt tấn công, Washington sẽ phải đối mặt với nghi vấn về hành vi giết người trái phép và vi phạm luật xung đột vũ trang — những cáo buộc có thể để lại hậu quả lâu dài.
Discussion about this post