Trước sức ép ngày càng lớn từ chính quyền Tổng thống Donald Trump về một thỏa thuận hòa bình, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang áp dụng chiến lược “đồng ý có điều kiện” – một bước đi mềm dẻo giúp Kiev không làm phật lòng Washington mà vẫn bảo vệ được các lợi ích cốt lõi.
Trong bối cảnh cuộc xung đột với Nga đã kéo dài gần 4 năm, Kiev đang đứng trước ngã rẽ sinh tử. Một bên là nhu cầu bảo vệ độc lập chủ quyền, một bên là áp lực từ đồng minh lớn nhất – Mỹ, với yêu cầu chấp nhận những nhượng bộ đau đớn để kết thúc chiến tranh.
Bài học từ Nhà Trắng và sự điều chỉnh chiến lược
Kế hoạch hòa bình 28 điểm do đội ngũ của Tổng thống Donald Trump đề xuất đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều, khi được cho là chứa đựng nhiều điều khoản có lợi cho Moscow. Tuy nhiên, bài học từ cuộc “đấu khẩu” căng thẳng tại Nhà Trắng hồi cuối tháng 2 đã giúp Tổng thống Zelensky nhận ra một thực tế: Ông không thể thẳng thừng bác bỏ các đề xuất từ Mỹ.
Thay vào đó, với sự tham vấn từ các đồng minh châu Âu, nhà lãnh đạo Ukraine đã chuyển sang chiến lược “đồng ý có điều kiện”. Đây là cách tiếp cận mang tính xây dựng, nhằm điều chỉnh thay vì từ chối kế hoạch của ông Trump.
“Chúng tôi không phản bội đất nước, không từ bỏ độc lập của mình, đó là điều quan trọng. Tuy nhiên, chúng tôi cũng hành xử mang tính xây dựng,” Tổng thống Zelensky khẳng định ngày 11/12.
Nghệ thuật đàm phán: “Lùi 1 bước để tiến 2 bước”
Chiến lược này được cụ thể hóa qua cách ông Zelensky phản hồi từng yêu cầu nhạy cảm của phía Mỹ:
Về bầu cử: Mỹ muốn Ukraine tổ chức bầu cử? Ông Zelensky tuyên bố sẵn sàng, nhưng với điều kiện tiên quyết là phải có một lệnh ngừng bắn toàn diện để đảm bảo an toàn.
Về nhà máy điện hạt nhân: Nga muốn duy trì hoạt động tại nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu (Zaporizhzhia)? Kiev chấp nhận, nhưng yêu cầu quyền kiểm soát phải thuộc về Ukraine và Washington, không phải đơn phương Nga.
Về quy mô quân đội: Ukraine chấp nhận giới hạn quy mô quân đội, nhưng con số giới hạn phải là mức hiện tại, không được cắt giảm thêm.
Về vấn đề NATO: Đây là nhượng bộ lớn nhất. Trước cuộc họp quan trọng tại Berlin hôm 14/12, ông Zelensky thừa nhận Ukraine sẽ tạm gác tham vọng gia nhập NATO. Đổi lại, Kiev đòi hỏi các bảo đảm an ninh mạnh mẽ từ Washington để ngăn chặn nguy cơ Nga tái tấn công sau khi ký hòa ước.
Cách tiếp cận này giúp ông Zelensky không bị xem là kẻ cản trở hòa bình trong mắt ông Trump, đồng thời khéo léo đẩy “quả bóng trách nhiệm” về phía các điều kiện an ninh cần thiết.
Củng cố vị thế trên bàn đàm phán
Không chỉ mềm dẻo về ngoại giao, ông Zelensky còn nỗ lực gia tăng trọng lượng lời nói bằng thực tế chiến trường.
Vị thế đàm phán của Ukraine đã được củng cố đáng kể trong tuần qua nhờ cuộc phản công thành công tại thành phố Kupyansk – nơi Nga vừa tuyên bố kiểm soát tháng trước. Chiến thắng này gửi đi thông điệp rằng quân đội Ukraine vẫn còn khả năng chiến đấu và giành lại lãnh thổ.
Cuối tuần qua (14/12), tại Berlin (Đức), Tổng thống Zelensky đã có cuộc đàm phán kéo dài tới 5 giờ đồng hồ với các đặc phái viên của ông Trump. Đây được xem là vòng đàm phán then chốt. Sự kiên nhẫn và chiến thuật linh hoạt của ông Zelensky đang mở ra hy vọng về một thỏa thuận hòa bình mà ở đó, Ukraine không phải là bên chịu thiệt thòi hoàn toàn.
Discussion about this post