Liên minh châu Âu (EU) đang cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong cách tiếp cận đối với các tài sản của Nga bị phong tỏa, trong bối cảnh khối này tiếp tục tìm kiếm nguồn lực tài chính để hỗ trợ Ukraine. Thay vì trực tiếp sử dụng hoặc tịch thu khối tài sản Nga, EU đã lựa chọn giải pháp vay chung trên thị trường vốn – một bước đi phản ánh những bất đồng nội bộ kéo dài về pháp lý và chính trị.
Rạng sáng 19/12, Chủ tịch Hội nghị thượng đỉnh EU Antonio Costa thông báo rằng các nhà lãnh đạo EU đã đạt được thỏa thuận cung cấp 90 tỷ euro hỗ trợ cho Ukraine trong giai đoạn 2026–2027. Mặc dù không nêu chi tiết nguồn tài chính trong tuyên bố chính thức, một dự thảo kết luận hội nghị do Reuters tiếp cận cho biết khoản tiền này sẽ được huy động thông qua vay chung trên thị trường vốn, với sự bảo đảm từ ngân sách chung của EU.
Tranh cãi kéo dài quanh tài sản Nga bị phong tỏa
Kể từ khi xung đột Ukraine bùng phát, EU đã phong tỏa khoảng 300 tỷ euro tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga, cùng nhiều tài sản khác thuộc sở hữu cá nhân và tổ chức Nga. Tuy nhiên, việc sử dụng trực tiếp số tài sản này để tài trợ cho Ukraine vẫn vấp phải sự phản đối từ nhiều quốc gia thành viên.
Một số nước EU lo ngại rằng việc tịch thu tài sản Nga có thể vi phạm luật pháp quốc tế, tạo tiền lệ nguy hiểm đối với quyền sở hữu tài sản và làm suy yếu niềm tin của các nhà đầu tư toàn cầu vào hệ thống tài chính châu Âu. Bên cạnh đó, rủi ro Nga trả đũa bằng các biện pháp pháp lý hoặc kinh tế cũng là yếu tố khiến khối này thận trọng.
Trước những bất đồng đó, EU mới chỉ thống nhất sử dụng lợi nhuận phát sinh từ các tài sản Nga bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraine, thay vì đụng chạm trực tiếp đến phần tài sản gốc.
Vay chung – giải pháp thỏa hiệp của EU
Việc lựa chọn vay chung trên thị trường vốn được xem là giải pháp mang tính thỏa hiệp, giúp EU duy trì cam kết hỗ trợ lâu dài cho Ukraine mà không phải vượt qua “lằn ranh đỏ” pháp lý liên quan đến tài sản Nga. Theo dự thảo, các khoản vay sẽ được bảo lãnh bằng ngân sách EU, qua đó giảm chi phí vay và chia sẻ gánh nặng tài chính giữa các quốc gia thành viên.
Dù vậy, phương án này cũng làm dấy lên tranh luận mới về nợ chung của EU, khi một số nước lo ngại nghĩa vụ tài chính dài hạn có thể gây áp lực lên ngân sách trong tương lai, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế châu Âu vẫn đối mặt nhiều thách thức.
Bài toán chưa có lời giải trọn vẹn
Quyết định mới nhất cho thấy EU vẫn chưa tìm được tiếng nói chung trong việc sử dụng tài sản Nga để tài trợ cho Ukraine. Trong ngắn hạn, vay chung được coi là con đường khả thi nhất, nhưng về dài hạn, vấn đề pháp lý và chính trị quanh khối tài sản Nga bị phong tỏa vẫn là bài toán nan giải, có thể tiếp tục chia rẽ nội bộ EU trong thời gian tới.
Discussion about this post