Các cuộc tấn công dồn dập bằng UAV và xuồng không người lái nhằm vào 4 tàu chở dầu gần đây cho thấy Ukraine đang mở rộng xung đột sang mặt trận biển, trực tiếp đánh vào “huyết mạch” tài chính của Nga: xuất khẩu năng lượng.
Bước ngoặt chiến lược: Ukraine công khai tấn công tàu dầu Nga
Trong vài tuần qua, cục diện xung đột Nga – Ukraine đã có sự thay đổi đáng kể khi Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) liên tục sử dụng máy bay không người lái (UAV) và xuồng tự hành để tấn công các tàu chở dầu thuộc “hạm đội bóng tối” của Nga.
Đây không còn là những vụ nổ đơn lẻ. Diễn biến này cho thấy SBU đang chủ động mở rộng phạm vi hoạt động, đồng thời công khai thừa nhận vai trò của mình. Mục tiêu rất rõ ràng: làm tê liệt hệ thống xuất khẩu năng lượng – trụ cột tài chính giúp Nga duy trì cuộc chiến kéo dài.
Sự kiện tiêu điểm: Tối 19/12, một tàu chở dầu bị tấn công tại Địa Trung Hải, trong khi 3 tàu khác bị đánh trúng ở Biển Đen. Đây là những đòn đánh trực diện đầu tiên vào đội tàu né trừng phạt mà Kiev chính thức xác nhận.
Chi tiết các chiến dịch trên biển của Ukraine
Chiến dịch của Ukraine không chỉ giới hạn ở Biển Đen mà đã lan rộng ra những khu vực xa xôi, cho thấy năng lực kỹ thuật và tầm xa đáng nể của các thiết bị không người lái.
Cuộc tấn công tàu Qendil ngoài khơi Libya
Gây chú ý nhất là vụ tấn công tàu Qendil (treo cờ Oman) tại vùng biển trung lập ngoài khơi Libya, cách Ukraine hơn 2.000 km. SBU mô tả đây là một chiến dịch đặc biệt phức tạp, được chuẩn bị qua nhiều giai đoạn. Dù không công bố chi tiết kỹ thuật, vụ việc này gửi đi thông điệp mạnh mẽ: Không có vùng biển nào là an toàn cho đội tàu của Nga.
Đòn đánh bằng xuồng không người lái Sea Baby
- Cuối tháng 11/2025: Xuồng không người lái Sea Baby tấn công 2 tàu Kairos và Virat (treo cờ Gambia) ngoài khơi Thổ Nhĩ Kỳ. Cả hai đều nằm trong danh sách trừng phạt của EU.
- Ngày 10/12/2025: Tàu Dashan (treo cờ Comoros) tiếp tục bị tấn công khi đang trên đường tới cảng Novorossiysk.
Các nguồn tin từ Ukraine khẳng định, tại thời điểm bị tấn công, các tàu này không chở dầu nhằm tránh nguy cơ tràn dầu và ô nhiễm môi trường, mục đích chính là gây hư hại về khí tài và đình trệ chuỗi cung ứng.
“Hạm đội bóng tối” và nỗ lực né trừng phạt của Nga
Nga được cho là đã xây dựng một mạng lưới khoảng 1.000 tàu chở dầu cũ (trên 15 năm tuổi) để duy trì xuất khẩu dầu thô.
- Đặc điểm: Chủ sở hữu không rõ ràng, treo cờ các nước thứ ba (Comoros, Gambia, Oman…).
- Thủ đoạn: Thường xuyên tắt hệ thống định vị (AIS), gây nhiễu tín hiệu và chuyển tải dầu giữa biển để che giấu nguồn gốc.
- Thị trường: Sau khi bị phương Tây áp trần giá 60 USD/thùng, Nga đã chuyển hướng mạnh mẽ sang các thị trường châu Á như Ấn Độ và Trung Quốc.
Tuy nhiên, với việc Mỹ và EU liên tục siết chặt lệnh trừng phạt trong năm 2025, cộng thêm rủi ro bị tấn công quân sự từ Ukraine, chi phí bảo hiểm và vận hành của hạm đội này đang tăng phi mã.
Hệ lụy đối với an ninh hàng hải toàn cầu
Hành động mở rộng mặt trận của Ukraine đang gây ra những lo ngại lớn đối với cộng đồng quốc tế:
- Rủi ro thương mại: Các công ty vận tải và bảo hiểm bắt đầu cân nhắc lại việc hoạt động tại Biển Đen.
- Giá dầu biến động: Sự gián đoạn nguồn cung từ các cảng lớn như Novorossiysk có thể gây sốc giá năng lượng ngắn hạn.
- Leo thang quân sự: Nga đã đáp trả bằng cách tập kích các cảng biển của Ukraine như Chornomorsk, khiến vòng xoáy bạo lực chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Đánh giá của giới phân tích
Dù các cuộc tấn công chưa thể làm tê liệt hoàn toàn năng lực xuất khẩu của Nga ngay lập tức, nhưng chúng tạo ra sức ép tâm lý khổng lồ. Khi kết hợp với các đòn đánh vào hạ tầng lọc dầu trên đất liền, chiến dịch trên biển của Ukraine đang dần bào mòn khả năng tài chính của Điện Kremlin trong năm thứ 4 của cuộc xung đột.
Discussion about this post