Trong một tuyên bố đầy sức nặng vào ngày 22/12/2025 tại Palm Beach, Florida, Tổng thống Donald Trump đã tái khẳng định tham vọng của Washington đối với đảo quốc tự trị Greenland. Khác với những đồn đoán trước đây về kinh tế, ông Trump nhấn mạnh rằng yếu tố an ninh chiến lược mới là động lực chính thúc đẩy Mỹ muốn sở hữu hoặc tăng cường kiểm soát vùng lãnh thổ này.
Ưu tiên an ninh quốc gia trên hết
Phát biểu trước giới truyền thông, Tổng thống Trump khẳng định mối quan tâm của Mỹ đối với Greenland không bắt nguồn từ các mỏ khoáng sản quý hiếm hay tài nguyên thiên nhiên dồi dào.
“Chúng ta cần Greenland vì an ninh quốc gia, chứ không phải vì khoáng sản. Nếu nhìn dọc bờ biển Greenland, bạn sẽ thấy tàu Nga và Trung Quốc ở khắp mọi nơi. Chúng ta phải có nó,” Tổng thống Trump nhấn mạnh.
Tuyên bố này cho thấy một sự thay đổi rõ rệt trong cách tiếp cận của Mỹ: Xem Bắc Cực là “mặt trận” phòng thủ và đối đầu trực tiếp với các đối thủ tiềm tàng.
Sự hiện diện của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực
Lý do chính khiến ông Trump thúc đẩy việc mua hoặc kiểm soát Greenland là sự gia tăng hoạt động quân sự và kinh tế của Nga và Trung Quốc trong khu vực:
- Nga: Đang tích cực hiện đại hóa các căn cứ quân sự cũ từ thời Liên xô dọc theo bờ biển Bắc Cực và triển khai các hạm đội tàu phá băng hạt nhân.
- Trung Quốc: Dù không phải quốc gia Bắc Cực, Trung Quốc tự định nghĩa mình là “quốc gia gần Bắc Cực” và đang đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng, nghiên cứu khoa học và các tuyến đường hàng hải (Con đường tơ lụa trên băng).
Mỹ lo ngại rằng nếu không có sự hiện diện mạnh mẽ tại Greenland, Washington sẽ mất đi lợi thế giám sát và phòng thủ tại khu vực cực Bắc.
Vai trò của Đặc phái viên mới
Chỉ một ngày trước tuyên bố này, Tổng thống Trump đã bổ nhiệm một Đặc phái viên chuyên trách để thúc đẩy lợi ích của Mỹ tại Greenland. Nhiệm vụ của đặc phái viên này bao gồm:
- Đàm phán trực tiếp với Đan Mạch và chính quyền tự trị Greenland.
- Thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác quân sự và xây dựng căn cứ.
- Ngăn chặn các khoản đầu tư từ phía Trung Quốc vào các cảng biển và sân bay chiến lược.
Vị trí địa chính trị không thể thay thế của Greenland
Greenland giữ vị trí then chốt trong hệ thống phòng thủ của Mỹ:
- Căn cứ không quân Thule: Điểm cực Bắc của quân đội Mỹ, nơi đặt hệ thống radar cảnh báo sớm tên lửa đạn đạo.
- Kiểm soát vùng cửa ngõ: Greenland nằm giữa Bắc Mỹ và châu Âu, là “nút thắt” quan trọng để kiểm soát hoạt động hải quân từ Nga tiến vào Đại Tây Dương.
Kết luận
Tuyên bố của Tổng thống Donald Trump một lần nữa làm nóng lên vấn đề chủ quyền tại Bắc Cực. Dù Đan Mạch và Greenland trước đây đã khẳng định hòn đảo “không phải để bán”, nhưng các động thái quyết liệt từ Washington cho thấy Mỹ sẽ không từ bỏ nỗ lực gia tăng tầm ảnh hưởng tại đây để bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia trước sự cạnh tranh của các cường quốc khác.
Discussion about this post