Tháng 11/2025, Trung Quốc đã chi tới 961 triệu USD để nhập khẩu vàng từ Nga, mức cao chưa từng có trong lịch sử thương mại song phương giữa hai quốc gia. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh tăng tốc tích trữ vàng, trong khi Moscow lần đầu buộc phải bán vàng dự trữ để chống đỡ áp lực tài chính kéo dài. Những con số kỷ lục này đang làm dấy lên nhiều câu hỏi về sự dịch chuyển trong trật tự tiền tệ và cục diện địa chính trị toàn cầu.
Trung Quốc mua lượng vàng kỷ lục từ Nga
Theo Moscow Times, Trung Quốc đã nhập khẩu 961 triệu USD vàng Nga chỉ riêng trong tháng 11/2025, đánh dấu mức cao nhất từng được ghi nhận. Đây cũng là tháng thứ hai liên tiếp giá trị nhập khẩu vượt mốc 900 triệu USD, sau con số khoảng 930 triệu USD của tháng 10.
Đáng chú ý, phần lớn lượng vàng Trung Quốc mua từ Nga trong năm 2025 tập trung vào hai tháng cuối năm. Tính từ tháng 1 đến tháng 11, tổng kim ngạch nhập khẩu vàng Nga của Trung Quốc đạt 1,9 tỷ USD, cao gấp gần 9 lần so với cùng kỳ năm 2024. Diễn biến này cho thấy tốc độ tích trữ vàng của Bắc Kinh đang tăng mạnh trong thời gian rất ngắn.
Điều gì thúc đẩy Trung Quốc tăng tốc mua vàng?
Động lực cốt lõi đến từ chiến lược giảm phụ thuộc vào đồng USD và gia tăng dự trữ vàng quốc gia. Trong nhiều năm qua, Trung Quốc kiên trì đa dạng hóa tài sản dự trữ, nhằm hạn chế rủi ro từ biến động địa chính trị và các biện pháp trừng phạt tài chính.
Một số tổ chức quốc tế cho rằng số liệu công bố chính thức có thể chưa phản ánh đầy đủ quy mô thực tế. Ngân hàng Société Générale ước tính lượng vàng Trung Quốc thực sự mua vào có thể cao gấp nhiều lần số liệu do Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc công bố, dựa trên dòng chảy vàng vật chất qua thị trường Anh – một chỉ báo quan trọng của thị trường vàng toàn cầu.
Việc gia tăng nắm giữ vàng được xem là bước đi nhằm tăng cường “lá chắn an toàn” cho hệ thống tài chính, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và nguy cơ phân mảnh tài chính quốc tế ngày càng rõ nét.
Nga bán vàng dự trữ: Giải pháp tình thế hay rủi ro dài hạn?
Ở chiều ngược lại, cuối tháng 11/2025, truyền thông Ukraine cho biết Ngân hàng Trung ương Nga lần đầu tiên trong lịch sử bán vàng dự trữ trực tiếp ra thị trường nội địa. Trước đó, vàng luôn được coi là tài sản “bất khả xâm phạm”, chỉ có tích lũy thêm chứ chưa từng bán ra.
Nguyên nhân xuất phát từ sự suy giảm mạnh của các nguồn lực tài chính khác. Tài sản thanh khoản của Quỹ Phúc lợi Quốc gia Nga đã giảm hơn một nửa so với năm 2022, trong khi lượng vàng trong quỹ này cũng sụt tới 57%. Trong bối cảnh chịu áp lực trừng phạt kéo dài, việc bán vàng trở thành biện pháp nhằm ổn định đồng rúp, bù đắp ngân sách và duy trì thanh khoản cho nền kinh tế.
Trong ngắn hạn, động thái này giúp Moscow có thêm nguồn tiền nhanh để ứng phó khó khăn. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo đây là chiến lược tiềm ẩn rủi ro dài hạn, khi Nga phải “ăn mòn” tài sản dự trữ cuối cùng – vốn được xem là hàng rào an toàn của quốc gia.
Bức tranh tiền tệ toàn cầu đang thay đổi ra sao?
Xu hướng tích trữ vàng không chỉ diễn ra ở Trung Quốc và Nga. Nhiều ngân hàng trung ương tại các nền kinh tế mới nổi cũng đang gia tăng mua vàng để đa dạng hóa dự trữ, trong bối cảnh lo ngại về tăng trưởng toàn cầu và nguy cơ tài sản dự trữ bị phong tỏa.
Theo các nhà phân tích, việc vàng ngày càng được ưa chuộng phản ánh mức độ “thiếu niềm tin” ngày càng lớn giữa các quốc gia. Khi cả những nền kinh tế lớn lẫn các nước đang phát triển đồng loạt tăng dự trữ vàng, điều đó cho thấy hệ thống tài chính toàn cầu có thể đang bước vào giai đoạn bất ổn mới, với sự dịch chuyển dần khỏi các đồng tiền chủ chốt truyền thống.
Discussion about this post