Một số chuyên gia an ninh quốc tế nhận định, các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào các mục tiêu khủng bố ở Nigeria có thể gây gián đoạn hoạt động của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng trong ngắn hạn. Tuy nhiên, những vấn đề mang tính cấu trúc liên quan đến bạo lực, xung đột sắc tộc – tôn giáo và bất ổn an ninh kéo dài tại quốc gia Tây Phi này vẫn rất phức tạp, trong bối cảnh Washington chưa cho thấy ý định phát động một chiến dịch quân sự quy mô lớn để xử lý triệt để.
Mỹ xác nhận không kích theo đề nghị của Nigeria
Theo thông tin do Bộ Tư lệnh Châu Phi của quân đội Mỹ công bố, Mỹ đã tiến hành một cuộc tấn công chính xác nhằm vào các chiến binh IS ở bang Sokoto, khu vực Tây Bắc Nigeria. Chiến dịch được thực hiện với sự phối hợp của chính quyền Nigeria và được cho là đã tiêu diệt nhiều phần tử khủng bố.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trên nền tảng Truth Social rằng ông đã chỉ thị tiến hành “một cuộc tấn công mạnh mẽ và gây thương vong lớn” nhằm vào lực lượng IS, cáo buộc nhóm này nhắm mục tiêu và sát hại dã man người dân vô tội, chủ yếu là cộng đồng Kitô giáo ở Nigeria.
Bối cảnh và hợp tác an ninh song phương
Theo Reuters, từ cuối tháng 11, Mỹ đã tăng cường các chuyến bay thu thập thông tin tình báo trên nhiều khu vực rộng lớn của Nigeria. Bộ Ngoại giao Nigeria cho biết cuộc tấn công ngày 25/12 là một phần trong khuôn khổ hợp tác an ninh đang diễn ra với Mỹ, bao gồm chia sẻ tình báo và phối hợp chiến lược nhằm đối phó các nhóm phiến quân.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cũng gửi lời cảm ơn chính phủ Nigeria vì sự hỗ trợ và hợp tác, đồng thời cho biết Washington sẽ tiếp tục cập nhật thêm thông tin liên quan đến chiến dịch.
Thực tế an ninh phức tạp tại Nigeria
Chính phủ Nigeria nhấn mạnh rằng các nhóm vũ trang tại nước này nhắm mục tiêu vào cả người Hồi giáo lẫn người Kitô giáo. Abuja cho rằng việc mô tả bạo lực chỉ xoay quanh yếu tố đàn áp tôn giáo không phản ánh đầy đủ thực tế an ninh phức tạp, đồng thời có thể bỏ qua những nỗ lực của chính phủ trong việc bảo vệ tự do tín ngưỡng.
Nigeria có dân số hơn 230 triệu người, với người Hồi giáo sinh sống chủ yếu ở miền Bắc và người Kitô giáo tập trung ở miền Nam. Bạo lực kéo dài nhiều năm qua bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, bao gồm khủng bố, xung đột sắc tộc, tranh chấp đất đai giữa nông dân và người chăn nuôi, cũng như tình trạng quản trị và an ninh địa phương yếu kém.
Các nhóm vũ trang và mối đe dọa dai dẳng
Trong quá khứ, nhóm Hồi giáo cực đoan Boko Haram từng đưa ra tối hậu thư buộc người Kitô giáo rời khỏi miền Bắc Nigeria. Gần đây, giới phân tích cho rằng một nhóm ít được biết đến hơn là Lakurawa – hoạt động mạnh ở các bang Tây Bắc – có thể là mục tiêu chính của cuộc không kích ngày 25/12. Nhóm này bị cáo buộc thường xuyên tấn công các cộng đồng hẻo lánh và lực lượng an ninh, ẩn náu trong các khu rừng giáp ranh giữa các bang.
Quan điểm của giới chuyên gia
Nhiều chuyên gia đánh giá, các đòn tấn công của Mỹ có thể làm suy yếu tạm thời năng lực tác chiến của IS và các nhóm liên kết. Tuy nhiên, nếu không đi kèm các biện pháp dài hạn như cải thiện quản trị địa phương, giải quyết xung đột cộng đồng và tăng cường phát triển kinh tế – xã hội, bạo lực tại Nigeria khó có thể chấm dứt.
Phản ứng từ chính quyền Nigeria
Trước đó, chính quyền Tổng thống Trump từng chỉ định Nigeria là “quốc gia đặc biệt đáng quan ngại” theo Đạo luật Tự do Tôn giáo Quốc tế của Mỹ. Tuy nhiên, Tổng thống Nigeria Bola Tinubu đã bác bỏ cáo buộc này, khẳng định Nigeria không phải là một quốc gia không khoan dung về tôn giáo.
Trong thông điệp Giáng sinh đăng tải trên mạng xã hội, ông Tinubu kêu gọi hòa bình và cam kết bảo vệ tự do tôn giáo cho tất cả công dân. “Tôi sẽ làm mọi thứ trong khả năng của mình để bảo vệ người Kitô giáo, người Hồi giáo và toàn thể người dân Nigeria khỏi bạo lực”, ông nhấn mạnh.
Triển vọng sắp tới
Dù Mỹ vừa tiến hành các cuộc tấn công riêng rẽ nhằm vào IS ở Syria và Nigeria, các nhà quan sát cho rằng Washington hiện mới dừng ở mức can thiệp có chọn lọc. Trong ngắn hạn, hoạt động của IS tại Tây Bắc Nigeria có thể bị gián đoạn, nhưng về dài hạn, bài toán an ninh của quốc gia Tây Phi này vẫn đòi hỏi những giải pháp toàn diện và bền vững hơn.
Discussion about this post