Trong nỗ lực bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của Đan Mạch và khẳng định an ninh Bắc Cực, Anh và Đức đang dẫn đầu kế hoạch tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland. Động thái này diễn ra ngay sau những tuyên bố gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc kiểm soát hòn đảo chiến lược này.

Châu Âu hành động trước sức ép từ Washington

Theo nguồn tin từ Bloomberg News ngày 11/1, một nhóm các quốc gia châu Âu đang thảo luận rốt ráo về các kế hoạch quân sự mới tại Greenland. Mục tiêu cốt lõi là phát đi một thông điệp mạnh mẽ: Châu Âu coi trọng an ninh Bắc Cực và sẽ không đứng ngoài cuộc trước các biến động địa chính trị tại đây.

Đáng chú ý, Đức dự kiến sẽ đề xuất thành lập một phái bộ chung của NATO chuyên biệt để bảo vệ khu vực Bắc Cực. Đây được xem là bước đi thực chất nhằm củng cố khả năng phòng thủ và giám sát tại vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.

Tham vọng của ông Trump và sự bác bỏ của các quốc gia Bắc Âu

Căng thẳng bắt đầu leo thang từ ngày 9/1, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington cần phải sở hữu Greenland. Lý do ông đưa ra là để ngăn chặn nguy cơ Nga hoặc Trung Quốc chiếm giữ hòn đảo này trong tương lai.

• Lập luận của Mỹ: Ông Trump khẳng định các tàu chiến của Nga và Trung Quốc đang gia tăng hoạt động áp sát Greenland.
• Phản hồi của châu Âu: Các quốc gia Bắc Âu đã đồng loạt bác bỏ nhận định trên, cho rằng các lo ngại về sự xâm chiếm từ Nga hay Trung Quốc là thiếu căn cứ thực tiễn ở thời điểm hiện tại.

NATO đứng trước thử thách “chưa từng có tiền lệ”

Sự trở lại của ông Donald Trump tại Nhà Trắng đang làm lung lay những nền tảng an ninh vốn được xem là bất di bất dịch của châu Âu. Việc ông đề cập đến khả năng sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát một vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch đã đẩy liên minh NATO vào tình thế cực kỳ khó khăn.

Nguyên tắc vàng của NATO là phòng thủ tập thể: một cuộc tấn công vào một thành viên là tấn công vào cả khối. Giờ đây, liên minh này lại phải đối mặt với viễn cảnh một quốc gia thành viên chủ chốt có hành động cưỡng ép chống lại một thành viên khác.

Phản ứng quyết liệt từ Đan Mạch

Dù Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã cố gắng xoa dịu dư luận bằng cách làm rõ rằng chính quyền Trump đang ưu tiên phương án “mua lại” thay vì can thiệp quân sự, nhưng phía Đan Mạch vẫn giữ thái độ cực kỳ cứng rắn.

“Nếu Mỹ lựa chọn tấn công quân sự một quốc gia thành viên NATO khác, thì mọi thứ sẽ chấm dứt, bao gồm cả NATO và toàn bộ cấu trúc an ninh được thiết lập kể từ sau Thế chiến II.” — Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cảnh báo.

Tầm quan trọng chiến lược của Greenland

Greenland không chỉ là hòn đảo lớn nhất thế giới mà còn sở hữu vị trí địa chính trị cực kỳ quan trọng:

1. Kiểm soát các tuyến hàng hải: Nằm trên con đường ngắn nhất giữa Bắc Mỹ và châu Âu.
2. Tài nguyên thiên nhiên: Chứa trữ lượng lớn khoáng sản quý hiếm và đất hiếm.
3. An ninh quốc phòng: Là nơi đặt căn cứ không quân Thule (nay là Căn cứ Không gian Pituffik) của Mỹ, đóng vai trò then chốt trong hệ thống cảnh báo sớm tên lửa.

Việc Anh và Đức thúc đẩy hiện diện quân sự không chỉ là để đối phó với tuyên bố của ông Trump, mà còn là bước đi chiến lược nhằm đảm bảo châu Âu có tiếng nói trọng lượng trong việc quản trị tài nguyên và an ninh tại vùng cực đang nóng lên cả về khí hậu lẫn chính trị này.

Theo Bloomberg, Reuters