Ngày 16/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố có thể sử dụng biện pháp thuế quan để trừng phạt các quốc gia không ủng hộ mục tiêu của Washington trong việc giành quyền kiểm soát Greenland. Động thái này đang đẩy căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu lên mức cao mới.
“Vũ khí” thuế quan và mục tiêu Greenland
Phát biểu tại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump khẳng định ông sẵn sàng áp đặt các rào cản thương mại đối với bất kỳ quốc gia nào cản trở kế hoạch sáp nhập hòn đảo Bắc Cực có vị trí chiến lược này.
Dù không chỉ đích danh các mục tiêu cụ thể, nhưng giới quan sát cho rằng mũi dùi đang hướng về phía Liên minh châu Âu (EU) – đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ nhưng cũng là phía phản đối gay gắt nhất ý định của ông chủ Nhà Trắng. Hiện tại, Mỹ đang áp mức thuế tối đa 15% đối với hàng xuất khẩu từ EU.
“Tôi có thể áp thuế đối với các quốc gia nếu họ không hợp tác về Greenland, bởi vì chúng ta cần Greenland vì lý do an ninh và tài chính,” Tổng thống Trump nhấn mạnh.
Ông cũng gợi lại tiền lệ với Đức để minh chứng cho sự quyết liệt của mình: “Tôi đã làm điều đó trước đây. Tôi gọi cho Đức, họ nói ‘không’. Tôi đáp lại: ‘Được thôi, chúng tôi sẽ áp thuế 25%’. Mức đó cao hơn rất nhiều so với những gì họ từng phải trả.”
Tầm quan trọng chiến lược: Hệ thống “Vòm Vàng” và an ninh Bắc Cực
Lý do chính khiến Washington quyết tâm kiểm soát Greenland nằm ở sự thay đổi cục diện địa chính trị tại Bắc Cực.
- An ninh quốc gia: Nga và Trung Quốc đang gia tăng hiện diện quân sự và kinh tế tại khu vực này.
- Hệ thống phòng thủ “Vòm Vàng”: Washington đang thúc đẩy phát triển hệ thống phòng thủ tiên tiến này và Greenland được xem là “mắt xích” không thể thiếu.
- Giá trị kinh tế: Greenland sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và các tuyến hàng hải chiến lược đang dần lộ diện do băng tan.
Phản ứng từ Đan Mạch và các đồng minh
Bất chấp áp lực từ phía Mỹ, chính quyền Đan Mạch và chính phủ bán tự trị Greenland vẫn giữ vững lập trường “không bán”.
- Nỗ lực ngoại giao: Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Rasmussen vừa có cuộc gặp với Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio tại Washington, nhưng chưa có bất kỳ đột phá nào được ghi nhận.
- Sự hiện diện quân sự: Quân đội của một số quốc gia châu Âu lớn đã tăng cường hiện diện tại Greenland trong những ngày gần đây để khẳng định chủ quyền và quyền lợi khu vực.
- Phái đoàn Quốc hội: Một phái đoàn lưỡng đảng của Mỹ đã tới Copenhagen để đàm phán, song vấp phải sự bác bỏ mạnh mẽ từ giới chức sở tại.
Phương án “700 tỷ USD” và kịch bản quân sự
Truyền thông Mỹ đưa tin, Washington có thể đề xuất mức giá lên tới 700 tỷ USD để mua lại hòn đảo. Tuy nhiên, Tổng thống Trump cũng không loại trừ khả năng sử dụng các biện pháp quân sự nếu các nỗ lực ngoại giao và kinh tế không mang lại kết quả, dù ông khẳng định ngoại giao vẫn là ưu tiên hàng đầu.
Cùng lúc đó, chính quyền Trump đang chờ đợi phán quyết từ Tòa án Tối cao liên quan đến các chính sách thuế quan hiện tại. Ông cảnh báo nếu tòa án không ra phán quyết có lợi, đó sẽ là một “điều đáng tiếc” cho vị thế cạnh tranh của nước Mỹ trên trường quốc tế.
Theo AP, Reuters
Discussion about this post