Việc Tehran nhắm mục tiêu vào căn cứ quân sự chung Mỹ – Anh tại Diego Garcia không chỉ là một hành động quân sự đơn thuần, mà còn là lời khẳng định về năng lực tên lửa đạn đạo đã vượt xa các đánh giá tình báo trước đây của phương Tây.
Bước ngoặt chiến lược: Iran không còn che giấu “nanh vuốt”
Khi hai tên lửa đạn đạo khổng lồ rời bệ phóng hướng về phía căn cứ Diego Garcia ở Ấn Độ Dương, thế giới đã chứng kiến một sự thay đổi mang tính bước ngoặt trong tư duy quân sự của Iran. Đây là lần đầu tiên Tehran trực tiếp nhắm vào một mục tiêu nằm cách biên giới nước này khoảng 4.000 km – khoảng cách gần gấp đôi giới hạn 2.000 km mà giới lãnh đạo Iran từng tự cam kết trước đó.
Theo các nguồn tin từ Mỹ, Diego Garcia vốn được chọn làm căn cứ nhờ vị trí biệt lập, nằm ngoài tầm với của hầu hết các đối thủ tại Trung Đông. Việc Iran có thể vươn tới tọa độ này đồng nghĩa với việc phần lớn châu Âu, London hay Paris hiện đã nằm trong “thước ngắm” của tên lửa Tehran.
Tên lửa nhiên liệu rắn Ghaem-100 của Iran. Ảnh: IRNA
Giải mã công nghệ: Tên lửa dân sự hay vũ khí đạn đạo xuyên lục địa?
Các phân tích từ phía Israel cho thấy tên lửa tấn công Diego Garcia có cấu trúc hai tầng. Các chuyên gia nhận định, Iran có khả năng đã hoán cải các phương tiện phóng vệ tinh (SLV) sang mục đích quân sự.
- Dòng Ghaem-100: Loại tên lửa nhiên liệu rắn vốn dùng để đưa vệ tinh lên quỹ đạo, hoàn toàn có thể chuyển đổi thành tên lửa đạn đạo tầm xa nếu thay đổi quỹ đạo bay.
- Sự chuẩn bị kỹ lưỡng: Việc triển khai một hệ thống phức tạp như vậy trong bối cảnh bị không kích liên tục 3 tuần qua cho thấy Iran đã chuẩn bị các phương án dự phòng từ rất lâu.
Dù vậy, hiệu quả thực tế vẫn là dấu hỏi lớn. Trong vụ phóng hôm 20/3, một quả gặp sự cố kỹ thuật, quả còn lại bị tàu khu trục Mỹ đánh chặn bằng tên lửa SM-3. Điều này cho thấy dù đã đạt được tầm bắn, nhưng độ tin cậy và khả năng xuyên phá hệ thống phòng thủ của Iran vẫn cần thêm thời gian để hoàn thiện.
Hệ lụy an ninh đối với Châu Âu và đồng minh
Chuyên gia Douglas Barrie từ Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) cảnh báo rằng mối lo ngại bấy lâu nay của châu Âu đã trở thành hiện thực. Việc các căn cứ hỗ trợ Mỹ tại Anh hay Romania bị đe dọa trực tiếp sẽ buộc các quốc gia này phải tính toán lại mức độ tham gia vào các chiến dịch quân sự chống lại Tehran.
“Ranh giới đỏ về tầm bắn 2.000 km đã bị vượt qua. Điều này tạo ra một thực tế an ninh mới cho cả Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và châu Âu,” ông Danny Citrinowicz, cựu quan chức tình báo Israel nhận định.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng đã đưa ra cảnh báo đanh thép đối với London, cho rằng việc để Mỹ sử dụng các căn cứ như Diego Garcia để tấn công Iran là đặt sinh mạng người dân Anh vào vòng nguy hiểm.
Thay đổi học thuyết quân sự: Từ kiềm chế sang răn đe cứng rắn
Tại sao Iran lại chọn thời điểm này để leo thang? Giới chuyên gia cho rằng Tehran đang chịu áp lực bủa vây từ:
- Khủng hoảng kinh tế và biểu tình trong nước.
- Tổn thất về nhân sự lãnh đạo cấp cao.
- Áp lực quân sự trực tiếp từ chính quyền Mỹ.
Thay vì phản ứng có tính toán để tránh leo thang như trước đây, Iran hiện chọn cách tiếp cận “răn đe tối đa”. Ông Jeffrey Lewis từ Viện Middlebury nhận định, khi các rào cản chính trị về tầm bắn tên lửa bị dỡ bỏ, ranh giới tiếp theo có thể bị phá vỡ chính là chương trình hạt nhân.
Diego Garcia – Pháo đài không còn bất khả xâm phạm?
Diego Garcia là “trái tim” chiến lược của Mỹ tại Ấn Độ Dương, nơi đồn trú của máy bay ném bom chiến lược, tàu ngầm hạt nhân và các hệ thống giám sát toàn cầu. Việc Iran dám tấn công vào đây – dù chưa gây ra thiệt hại vật chất – đã gửi đi một thông điệp chính trị mạnh mẽ: Không có căn cứ nào của Mỹ là an toàn tuyệt đối trước năng lực tên lửa của Iran.
Kết luận: Cuộc tấn công vào Diego Garcia là lời nhắc nhở rằng kho vũ khí của Iran đang tiến hóa nhanh hơn các kịch bản dự phòng của phương Tây. Thế giới đang đứng trước một Trung Đông không chỉ bất ổn về địa chính trị mà còn tiềm ẩn những rủi ro quân sự với tầm ảnh hưởng toàn cầu.
Discussion about this post