Ngày 18/12, chính quyền Mỹ đã chính thức công bố các biện pháp trừng phạt đối với hai thẩm phán của Tòa hình sự Quốc tế (ICC). Động thái này đánh dấu sự leo thang căng thẳng mới giữa Washington và cơ quan tư pháp quốc tế sau những phán quyết nhắm vào các quan chức Israel.
Chi tiết lệnh trừng phạt từ Bộ Ngoại giao Mỹ
Theo tuyên bố chính thức từ Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, các biện pháp trừng phạt này được ban hành theo một sắc lệnh hành pháp liên quan trực tiếp đến các hoạt động của ICC mà Washington cho là vượt quá thẩm quyền.
Hai cá nhân bị đưa vào danh sách trừng phạt bao gồm:
- Thẩm phán Gocha Lordkipanidze: Quốc tịch Georgia.
- Thẩm phán Erdenebalsuren Damdin: Quốc tịch Mông Cổ.
Tất cả tài sản và lợi ích của các cá nhân này tại Mỹ (nếu có) sẽ bị phong tỏa, đồng thời các công dân và tổ chức Mỹ bị cấm thực hiện các giao dịch tài chính với họ.
Nguyên nhân dẫn đến quyết định của Washington
Chính quyền Mỹ cáo buộc hai thẩm phán này đã trực tiếp tham gia vào các nỗ lực của ICC nhằm điều tra, bắt giữ và truy tố các công dân Israel mà không có sự đồng ý của chính phủ nước này.
Cụ thể, phía Mỹ nhấn mạnh vai trò của họ trong:
- Cuộc điều tra nhắm vào Israel: Tham gia vào các quy trình pháp lý liên quan đến cáo buộc tội ác chiến tranh tại Gaza.
- Phán quyết ngày 15/12: Hai thẩm phán này đã bỏ phiếu ủng hộ việc bác bỏ kháng cáo của Israel đối với các lệnh bắt giữ do ICC ban hành.
- Vi phạm chủ quyền: Washington khẳng định ICC không có quyền tài phán đối với công dân của các quốc gia không phải là thành viên của Quy chế Rome (như Mỹ và Israel), trừ khi có sự đồng ý hoặc ủy quyền từ Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
“Việc ICC nhắm mục tiêu vào các công dân của những quốc gia không thuộc quy chế thành viên là một hành vi lạm dụng quyền lực pháp lý,” một thông điệp từ Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định.
Phản ứng của các bên liên quan
Sự việc này đang gây ra những luồng dư luận trái chiều trên thực tế quốc tế:
- Phía Israel: Hoan nghênh động thái của Mỹ, coi đây là sự bảo vệ cần thiết trước những gì họ gọi là “sự thiên vị chính trị” của ICC.
- Phía ICC: Trước đó, tòa án này luôn khẳng định họ hoạt động độc lập, khách quan và dựa trên các bằng chứng pháp lý về vi phạm nhân quyền và tội ác chiến tranh.
- Cộng đồng quốc tế: Nhiều quốc gia đồng minh của Mỹ tại châu Âu (vốn là thành viên của ICC) bày tỏ sự lo ngại rằng các biện pháp trừng phạt có thể làm suy yếu hệ thống tư pháp quốc tế.
Tác động đối với quan hệ quốc tế
Quyết định của Ngoại trưởng Marco Rubio cho thấy lập trường cứng rắn của chính quyền Mỹ đương nhiệm trong việc bảo vệ các đồng minh chiến lược. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra thách thức lớn cho ICC trong việc thực thi các lệnh bắt giữ đối với Thủ tướng Benjamin Netanyahu và các quan chức cấp cao khác của Israel.
Các chuyên gia nhận định, hành động này có thể dẫn đến một cuộc đối đầu pháp lý và ngoại giao kéo dài, gây chia rẽ sâu sắc hơn trong việc thực thi luật pháp quốc tế tại các vùng xung đột.
Discussion about this post