Nằm giữa Sulawesi, Tây Papua và Australia, quần đảo Maluku của Indonesia – từng được biết đến với tên gọi “quần đảo gia vị” – đang trở thành một trong những điểm đến nguyên sơ và độc đáo nhất Đông Nam Á. Không chỉ nổi tiếng bởi lịch sử gắn với đinh hương và nhục đậu khấu, Maluku còn hấp dẫn bởi vẻ đẹp tự nhiên kỳ vĩ, văn hóa bản địa đặc sắc và mô hình du lịch bền vững hiếm có.

Di sản lịch sử từ “quần đảo gia vị”

Từ thế kỷ XVI – XVII, Maluku là tâm điểm cạnh tranh của các cường quốc châu Âu nhằm giành quyền kiểm soát đinh hương và nhục đậu khấu, hai loại gia vị đắt giá bậc nhất thời bấy giờ. Trải qua bao biến động, Maluku đến nay vẫn giữ được bản sắc văn hóa riêng cùng vẻ hoang sơ hiếm gặp trong hơn 17.500 hòn đảo của Indonesia.

Ambon – sắc màu văn hóa và âm nhạc

Hành trình khám phá Maluku thường bắt đầu từ thành phố Ambon, trung tâm của tỉnh và là Thành phố Âm nhạc được UNESCO công nhận. Những điểm nổi bật:

• Cầu Đỏ Trắng – biểu tượng nối liền hai bờ biển
• Chuông Hòa bình thế giới – gợi nhớ quá trình hòa giải sau xung đột
• Chợ Mardika – thế giới thu nhỏ của đời sống biển với quầy cá, gừng, nghệ
• Điểm ngắm hoàng hôn Tiahahu – nơi du khách chiêm ngưỡng vẻ đẹp đảo Ambon từ trên cao

Banda – trái tim của nhục đậu khấu thế giới

Quần đảo Banda gồm 11 đảo bao quanh núi lửa Gunung Api cao 656m. Nơi đây từng là trung tâm nhục đậu khấu lớn nhất thế giới, với nhiều dấu tích thuộc địa như:

• Pháo đài Benteng Belgica
• Pháo đài Nassau
• Những đồn điền nhục đậu khấu kéo dài hàng trăm năm, tiêu biểu là đồn điền của gia đình Van den Broeke qua 13 thế hệ.

Du khách còn có thể ghé thăm các đảo Ai, Run – nơi từng được Hà Lan đổi cho Anh để lấy New Amsterdam (New York ngày nay).

Ternate – Tidore: Những hòn đảo núi lửa sống động

Phía Bắc Maluku là hai đảo núi lửa Ternate và Tidore, nơi thiên nhiên hùng vĩ hòa quyện cùng dấu tích thuộc địa:

• Pháo đài Tolukko (1522)
• Nhà thờ Hồi giáo Raya Al Munawwar với mái vòm xanh nổi bật
• Hồ đôi Tolire với truyền thuyết độc đáo
• Công viên địa chất Batu Angus với dòng dung nham đen đặc sắc

Trên đảo Hiri gần đó, cư dân vẫn gìn giữ nghề sản xuất dầu đinh hương truyền thống.

Halmahera – hòn đảo hình chữ X kỳ vĩ

Halmahera, đảo lớn nhất Bắc Maluku, gây ấn tượng bởi hình dáng như chữ X và cảnh quan đa dạng. Tại đây, núi lửa Gunung Dukono phun trào liên tục từ năm 1933, đặc biệt kỳ vĩ vào ban đêm khi dung nham đỏ rực soi sáng bầu trời.

Du lịch có trách nhiệm – linh hồn của Maluku

Sasi – tri thức bản địa giúp phục hồi đại dương

Người dân Maluku áp dụng sasi – tập tục phân vùng và giới hạn thời gian khai thác biển. Tại làng Morela, sasi đã giúp trữ lượng cá tăng trở lại, trở thành mô hình tiêu biểu trong liên kết giữa tri thức bản địa và bảo tồn biển hiện đại.

Hơn 1,2 triệu hecta khu bảo tồn biển

Các khu bảo tồn được thiết lập từ năm 2022, giúp bảo vệ:

• Rạn san hô
• Cỏ biển
• Rừng ngập mặn

Đây là nền tảng để Maluku phát triển những sản phẩm du lịch dựa vào thiên nhiên như lặn biển, trekking hoặc trải nghiệm làng chài.

Giữ gìn di sản – đưa văn hóa vào du lịch

Người dân Maluku tích cực bảo tồn:

• Các pháo đài cổ như Fort Oranje
• Lễ hội truyền thống làng biển
• Nghề chế tác thuyền gỗ kole-kole

Nhiều trường học còn đưa giáo dục bảo tồn biển vào giảng dạy, giúp thế hệ trẻ hiểu và tự hào về di sản quê hương.

Maluku – khi di sản và thiên nhiên trở thành động lực phát triển

Từ mô hình quản lý biển sasi, mạng lưới bảo tồn rộng lớn đến việc khai thác văn hóa làm giá trị kinh tế, Maluku đang xây dựng một mô hình du lịch bền vững hiếm có, nơi bảo tồn là cốt lõi – du lịch là động lực.

Với vẻ đẹp nguyên sơ, chiều sâu văn hóa và hướng đi đúng đắn, “quần đảo gia vị” Maluku ngày càng tỏa sáng trên bản đồ du lịch Indonesia và thế giới.