Ngày 13/1 tại Copenhagen, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen đã đưa ra tuyên bố dứt khoát rằng Greenland lựa chọn tiếp tục gắn bó với Đan Mạch, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Liên minh châu Âu (EU), thay vì Mỹ, trong bối cảnh Washington gần đây nhiều lần bày tỏ mong muốn kiểm soát hòn đảo chiến lược này.
Tuyên bố được đưa ra chỉ một ngày trước cuộc gặp tại Nhà Trắng giữa lãnh đạo ngoại giao Greenland, Đan Mạch với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và các quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Greenland khẳng định lựa chọn chiến lược
Phát biểu trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, ông Nielsen nhấn mạnh:
“Nếu buộc phải lựa chọn giữa Mỹ và Đan Mạch vào thời điểm này, chúng tôi chọn Đan Mạch. Chúng tôi chọn NATO. Chúng tôi chọn Vương quốc Đan Mạch. Chúng tôi chọn Liên minh châu Âu”.
Theo Thủ hiến Greenland, đây là lập trường nhất quán, phản ánh mong muốn của người dân Greenland về việc duy trì quyền tự quyết, bản sắc và vị thế hiện nay trong khuôn khổ Vương quốc Đan Mạch.
Đan Mạch cảnh báo căng thẳng còn kéo dài
Thủ tướng Mette Frederiksen cảnh báo những khó khăn lớn nhất có thể vẫn còn ở phía trước, khi quan hệ giữa Copenhagen và Washington đang xuất hiện nhiều rạn nứt liên quan tới vấn đề Greenland. Theo kế hoạch, Phó Tổng thống JD Vance – người từng thăm Greenland vào mùa thu năm ngoái – sẽ chủ trì cuộc gặp tại Nhà Trắng với sự tham dự của Ngoại trưởng Đan Mạch, lãnh đạo ngoại giao Greenland và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.
Mỹ gia tăng sức ép, Greenland khẳng định “không phải để bán”
Thời gian qua, Tổng thống Donald Trump nhiều lần công khai cho rằng Greenland có ý nghĩa “thiết yếu đối với an ninh quốc gia Mỹ”, lập luận rằng nếu Washington không hành động, Nga hoặc Trung Quốc có thể tìm cách mở rộng ảnh hưởng tại khu vực Bắc Cực. Ông Trump thậm chí tuyên bố: “Dù bằng cách này hay cách khác, chúng ta sẽ có Greenland”, đồng thời cho rằng việc đạt được một thỏa thuận mua lại hòn đảo này là khả thi.
Trước những phát biểu trên, Ngoại trưởng Marco Rubio đã tìm cách giảm nhẹ lo ngại khi cho rằng khả năng sử dụng vũ lực là không cao. Tuy nhiên, việc một số quan chức trong chính quyền Mỹ khẳng định “mọi phương án đều được cân nhắc”, bao gồm cả biện pháp quân sự, đã vấp phải phản ứng gay gắt từ Đan Mạch và Greenland.
“Greenland không muốn thuộc sở hữu của Mỹ, không muốn bị Mỹ điều hành và không muốn trở thành một phần của Mỹ”, Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen khẳng định, coi đây là lập trường không thể thương lượng.
Phản ứng trong nội bộ Mỹ và NATO
Là một trong những đồng minh NATO thân cận nhất của Mỹ suốt hơn 75 năm qua, Đan Mạch bày tỏ sự bất bình sâu sắc trước sức ép từ Washington. Thủ tướng Frederiksen cho rằng Copenhagen đang phải đối mặt với những yêu cầu hoàn toàn không thể chấp nhận được từ chính đồng minh gần gũi nhất.
Ngay tại Mỹ, ý tưởng sử dụng vũ lực đối với Greenland cũng vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ. Nhiều nghị sĩ Dân chủ và một số nghị sĩ Cộng hòa cảnh báo kịch bản này sẽ gây hậu quả nghiêm trọng cho quan hệ xuyên Đại Tây Dương và làm suy yếu NATO.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine gọi bất kỳ hành động quân sự nào tại Greenland là “thảm họa”, đồng thời tin rằng Quốc hội Mỹ sẽ ngăn chặn. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Rand Paul tuyên bố sẽ làm mọi cách để phản đối mọi hành động quân sự, dù không loại trừ khả năng thảo luận mua lại Greenland thông qua con đường ngoại giao.
Quốc hội Mỹ tìm cách chặn kịch bản quân sự
Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, Quốc hội Mỹ đã xuất hiện các động thái nhằm hạn chế quyền sử dụng vũ lực của chính quyền, bao gồm các nghị quyết về quyền chiến tranh và những dự luật nhằm ngăn cản hành động quân sự đối với các quốc gia thành viên NATO. Một nhóm nghị sĩ Hạ viện lưỡng đảng cũng đã giới thiệu dự luật nhằm chặn mọi kịch bản can thiệp quân sự vào Greenland.
Hạ nghị sĩ Don Bacon nhận định: “Đây là các đồng minh của chúng ta. Chúng ta không nên đối xử với đồng minh của mình như vậy”. Theo ông, phần lớn người dân Greenland chỉ mong muốn duy trì quyền tự quyết và trở thành đối tác bình đẳng, chứ không chấp nhận bị áp đặt ý chí từ bên ngoài.
Tuyên bố cứng rắn của Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen được xem là thông điệp rõ ràng nhất từ trước tới nay của Greenland, trong bối cảnh hòn đảo này tiếp tục trở thành tâm điểm cạnh tranh chiến lược tại Bắc Cực.
Discussion about this post