Trước những diễn biến phức tạp của dịch bệnh tại Ấn Độ, TP.HCM cùng nhiều quốc gia Châu Á đang bước vào cuộc đua với thời gian để ngăn chặn sự xâm nhập của virus Nipah (NiV) – loại virus được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm mầm bệnh rủi ro cao với tỷ lệ tử vong lên đến 75%.
TP.HCM: Giám sát chặt chẽ hành khách từ vùng dịch
Ngày 26/01/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) xác nhận đang theo dõi sát sao tình hình dịch tễ toàn cầu. Dù Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc, nhưng nguy cơ xâm nhập là hiện hữu khi các ca bệnh mới nhất đã xuất hiện tại bang Tây Bengal, Ấn Độ.
Các biện pháp khẩn cấp đang được triển khai:
- Sàng lọc tại cửa khẩu: Tăng cường giám sát thân nhiệt và các biểu hiện nghi ngờ (sốt, ho, khó thở) đối với người nhập cảnh, đặc biệt là khách từ Ấn Độ và các vùng có dịch.
- Cách ly tức thì: Các trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ sẽ được cách ly và xử lý y tế ngay tại cửa khẩu.
- Giám sát động vật: Chuyên gia y tế (ông Trần Đắc Phu) nhấn mạnh việc giám sát loài dơi ăn quả tại Việt Nam, vì đây là vật chủ tự nhiên có thể mang mầm bệnh từ vùng này sang vùng khác.
Virus Nipah: “Sát thủ” chưa có vaccine
Nipah không phải là virus mới (được phát hiện lần đầu năm 1999), nhưng nó là nỗi ám ảnh của ngành y tế bởi những đặc tính nguy hiểm sau:
- Tỷ lệ tử vong “khủng”: Dao động từ 40% đến 75%.
- Triệu chứng đáng sợ: Bắt đầu như cúm (sốt, đau đầu, đau cơ) nhưng nhanh chóng tiến triển thành viêm não. Người bệnh có thể rơi vào hôn mê chỉ sau 24-48 giờ.
- Di chứng nặng nề: Những người may mắn sống sót thường phải đối mặt với các vấn đề thần kinh lâu dài như co giật dai dẳng hoặc thay đổi tính cách.
- Chưa có thuốc đặc trị: Hiện thế giới vẫn chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu cho loại virus này.
Con đường lây lan: Từ dơi, lợn đến con người
Virus Nipah lây truyền qua nhiều con đường phức tạp, khiến việc kiểm soát trở nên khó khăn:
- Từ động vật sang người: Tiếp xúc trực tiếp với dơi hoặc lợn bị nhiễm bệnh.
- Thực phẩm nhiễm bẩn: Ăn trái cây hoặc uống nhựa cây (như nhựa cây cọ/chà là) bị dính nước bọt, nước tiểu của dơi.
- Từ người sang người: Lây qua dịch tiết cơ thể (nước mũi, nước tiểu, máu) khi tiếp xúc gần hoặc chăm sóc người bệnh.
Các quốc gia Châu Á đồng loạt siết chặt kiểm dịch
Không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ khác cũng đang tái lập các biện pháp phòng dịch nghiêm ngặt “như thời Covid-19”:
| Quốc gia | Biện pháp ứng phó |
| Thái Lan | Sàng lọc y tế tại các sân bay lớn (Suvarnabhumi, Phuket) đối với khách đến từ Tây Bengal; phát thẻ cảnh báo y tế. |
| Nepal | Nâng mức cảnh báo cao nhất tại cửa khẩu đường bộ giáp Ấn Độ và sân bay Kathmandu. |
| Đài Loan (TQ) | Đang lên kế hoạch đưa Nipah vào Nhóm 5 – nhóm bệnh truyền nhiễm bắt buộc khai báo cao nhất. |
Khuyến cáo từ chuyên gia: Phòng bệnh hơn chữa bệnh
Đại diện Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết đơn vị đang theo dõi sát sao diễn biến dịch bệnh tại Ấn Độ và các quốc gia lân cận thông qua kênh thông tin của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). “Ngay khi có các diễn biến mới hoặc nguy cơ gia tăng, chúng tôi sẽ lập tức đưa ra các khuyến cáo cụ thể và triển khai các biện pháp kiểm dịch y tế cần thiết để bảo vệ người dân”, vị đại diện này khẳng định.
Trong bối cảnh chưa có vaccine, HCDC và các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp tự bảo vệ:
- Vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch.
- Ăn uống an toàn: Tuyệt đối không ăn trái cây có vết cắn của động vật; trái cây tươi không rõ nguồn gốc hoặc trái cây rụng dưới đất (nghi bị dơi ăn dở). Rửa sạch và gọt vỏ kỹ; ăn chín uống sôi.
- Tránh tiếp xúc: Hạn chế đến nơi dơi trú ngụ; không tiếp xúc trực tiếp với động vật (đặc biệt là dơi và lợn) tại các vùng nghi có dịch. Tránh tiếp xúc gần với máu hoặc dịch tiết của người nghi nhiễm hoặc đã xác định nhiễm virus Nipah.
- Khai báo y tế: Nếu trở về từ vùng dịch và có biểu hiện sốt, ho, đau đầu, cần đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn.
Discussion about this post