Một đề xuất mới xuất hiện trong kế hoạch hòa bình 28 điểm do Mỹ và Nga được cho là cùng thảo luận đang gây tranh cãi dữ dội: Nga sẽ “trả tiền thuê” để kiểm soát toàn bộ vùng Donbass, trong khi Ukraine vẫn giữ quyền sở hữu trên giấy tờ. Thông tin được tờ Telegraph (Anh) đăng tải ngày 20/11, làm dấy lên nhiều tranh luận về tính khả thi và tác động địa – chính trị của ý tưởng này.

Mỹ muốn Nga trả phí thuê Donbass – phương án mang dấu ấn phong cách doanh nhân của Trump

Theo Telegraph, kế hoạch hòa bình mới mang đậm “dấu ấn thương vụ” đặc trưng của Tổng thống Mỹ Donald Trump, với cách tiếp cận dựa trên lợi ích tài chính hơn là các giải pháp chính trị truyền thống.

Đề xuất nêu rõ:

Ukraine sẽ nhượng quyền kiểm soát Donbass cho Nga theo hình thức hợp đồng cho thuê lãnh thổ.
Quyền sở hữu pháp lý vẫn thuộc Ukraine, nhưng Moscow điều hành và kiểm soát khu vực.
Nga sẽ phải trả một khoản phí thuê không được tiết lộ, nhằm bù đắp tổn thất kinh tế cho Ukraine khi mất quyền khai thác vùng đất giàu tài nguyên.

Telegraph dẫn lời một quan chức Mỹ:

“Donbass rất giàu khoáng sản. Muốn kiểm soát vùng đất này, Nga sẽ phải trả phí thuê tương xứng.”

Vượt qua rào cản pháp lý của Ukraine

Theo Hiến pháp Ukraine, bất kỳ việc chuyển giao lãnh thổ nào đều yêu cầu trưng cầu dân ý toàn quốc.
Tuy nhiên, các cố vấn của Mỹ tin rằng có thể “lách luật” khi đây chỉ là hợp đồng cho thuê, không phải nhượng lãnh thổ vĩnh viễn.

Moscow và Washington đến nay chưa đưa ra bình luận chính thức về đề xuất này.

Một phần của kế hoạch hòa bình 28 điểm bí mật soạn thảo

Ý tưởng cho thuê Donbass nằm trong kế hoạch hòa bình 28 điểm được cho là do:

Steve Witkoff – đặc phái viên Mỹ
Kirill Dmitriev – đặc phái viên Nga

bí mật xây dựng nhằm chấm dứt xung đột kéo dài hơn 2 năm tại Ukraine.

Theo NBC News, Tổng thống Donald Trump được cho là ủng hộ hướng tiếp cận này.

Ngoài Donbass, kế hoạch còn bao gồm nhiều điều khoản gây tranh cãi:

Những điều khoản quan trọng khác trong kế hoạch:

Ukraine phải cắt giảm một nửa quy mô quân đội
Cấm Ukraine sở hữu tên lửa tầm xa
Ngăn triển khai lực lượng nước ngoài trên lãnh thổ Ukraine
Dừng viện trợ quân sự của Mỹ
Hạn chế các chuyến bay ngoại giao của nước thứ ba đến Kiev

Đổi lại, Ukraine có thể nhận được:

Các bảo đảm an ninh từ Mỹ và châu Âu
Cam kết duy trì lệnh ngừng bắn lâu dài với Nga

Ukraine bác bỏ – Mỹ bị nghi gây sức ép

Giới chức Ukraine lập tức bác bỏ kế hoạch này, gọi đây là đề xuất “phi thực tế” và “gây bất lợi nghiêm trọng” cho chủ quyền quốc gia.

Telegraph dẫn một số nguồn tin cho rằng:

“Washington đang gây sức ép buộc Tổng thống Zelensky phải cân nhắc kế hoạch, trong bối cảnh vị thế của ông suy yếu sau bê bối tham nhũng lớn trong ngành năng lượng.”

Kremlin giữ im lặng trước câu hỏi về kế hoạch hòa bình

Ngày 20/11, khi được hỏi liệu Tổng thống Putin có nắm rõ về bản kế hoạch hay không, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov từ chối tiết lộ:

“Mọi giải pháp hòa bình đều phải dẫn đến việc loại bỏ nguyên nhân gốc rễ của cuộc xung đột.”

Phát biểu này cho thấy Moscow không phủ nhận, nhưng cũng không xác nhận nội dung mà báo Anh đưa ra.

Kết luận

Đề xuất “Mỹ muốn Nga trả tiền thuê toàn bộ Donbass” phản ánh một cách tiếp cận đàm phán hoàn toàn mới, táo bạo và nhiều tranh cãi. Nếu đúng sự thật, đây sẽ là tiền lệ chưa từng có trong lịch sử hiện đại – một vùng chiến sự được chuyển giao bằng hình thức “cho thuê lãnh thổ”.

Tuy nhiên, cho đến lúc này: