Theo Euronews ngày 20/11, Liên minh châu Âu (EU) đang phản ứng mạnh mẽ trước thông tin Mỹ và Nga bí mật thảo luận một kế hoạch 28 điểm nhằm chấm dứt xung đột tại Ukraine mà không có sự tham gia của Kiev và các nước châu Âu — những bên được xem là chịu ảnh hưởng trực tiếp và cũng là nhà tài trợ lớn nhất cho Ukraine.
Thông tin về kế hoạch này, lần đầu được Axios tiết lộ, cho biết đề xuất bao gồm việc Ukraine phải từ bỏ vùng Donbas, thu hẹp quy mô quân đội và hạn chế viện trợ quân sự phương Tây, những điều khoản mà nhiều nhà phân tích đánh giá là “bất lợi sâu sắc” cho Kiev.
EU lo ngại bị đứng ngoài tiến trình ngoại giao
Phát biểu bên lề cuộc họp ngoại trưởng EU tại Brussels, Đại diện cấp cao phụ trách đối ngoại EU Kaja Kallas nhấn mạnh:
“Châu Âu luôn ủng hộ hòa bình, nhưng bất kỳ kế hoạch nào cũng phải có sự tham gia của Ukraine và lãnh đạo châu Âu.”
Bà cho rằng việc Washington và Moskva tự xây dựng kế hoạch mà không tham vấn EU là “không thể chấp nhận”, đồng thời cảnh báo Nga đến nay chưa đưa ra bất kỳ dấu hiệu nhượng bộ nào.
Ngoại trưởng Hà Lan David van Weel xác nhận EU hoàn toàn không được tham vấn về tài liệu này và cũng “không rõ Ukraine có được hỏi ý kiến hay không”. Theo ông, một kế hoạch hòa bình không có Kiev tham gia “sẽ không thể nhận được sự ủng hộ của châu Âu”.
Pháp và Đan Mạch yêu cầu ngừng bắn ngay lập tức
Các nước Tây Âu tiếp tục thúc đẩy quan điểm phải ngừng bắn vô điều kiện trước khi mở đàm phán.
Bộ trưởng Pháp Jean-Noël Barrot cho rằng:
“Mọi tiến trình chính trị đều phải bắt đầu bằng ngừng bắn. Lãnh thổ và bảo đảm an ninh chỉ có thể bàn sau đó.”
Ông khẳng định trở ngại lớn nhất hiện nay vẫn đến từ phía Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen bày tỏ nghi vấn về vai trò của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người được cho là có ảnh hưởng quan trọng trong quá trình hình thành kế hoạch.
Theo Rasmussen, cần làm rõ mức độ ủng hộ của Tổng thống Trump đối với sáng kiến do Steve Witkoff — đặc phái viên Mỹ — thúc đẩy. Witkoff là nhân vật gây tranh cãi vì từng lặp lại nhiều quan điểm được cho là “có lợi cho Moskva”.
Lo ngại EU tiếp tục bị gạt ra bên lề
Từ sau khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, vai trò của EU trong định hình tương lai Ukraine liên tục thay đổi — có lúc được mời tham gia, có lúc hoàn toàn đứng ngoài. Điều này khiến nhiều nước EU lo ngại tiếng nói của họ không còn được coi trọng.
Cố vấn an ninh quốc gia Lithuania Kęstutis Budrys nhận định EU cần chủ động hơn:
“Bất kỳ thỏa thuận nào liên quan đến an ninh châu Âu đều đòi hỏi châu Âu phải tự định hình lập trường, chứ không thể trông chờ nước khác.”
Mỹ trấn an: Cần “trao đổi sâu rộng” để kết thúc chiến tranh
Trước làn sóng chỉ trích, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio lên tiếng trấn an, cho biết Washington đang tiếp tục “lắng nghe ý kiến từ tất cả các bên”, đồng thời nhấn mạnh việc kết thúc một cuộc chiến kéo dài và phức tạp như ở Ukraine đòi hỏi nhiều vòng thảo luận sâu rộng.
EU bàn hỗ trợ Ukraine giai đoạn 2026–2027
Cuộc họp tại Brussels cũng ghi nhận phiên thảo luận chính trị đầu tiên về gói hỗ trợ quân sự và tài chính mới trị giá khoảng 135 tỉ euro cho Ukraine trong giai đoạn 2026–2027.
Ba phương án đang được xem xét:
- Dùng tài sản bị phong tỏa của Ngân hàng Trung ương Nga để phát hành khoản vay không lãi suất cho Ukraine — phương án gây nhiều tranh luận nhưng được đánh giá là “đột phá”.
- Phát hành khoản vay mới trên thị trường tài chính.
- Cơ chế vay kết hợp, song sẽ gây áp lực với các nước có nợ công cao.
Bộ trưởng Thụy Điển Maria Malmer Stenergard ủng hộ mạnh mẽ phương án dùng tài sản Nga:
“Đây là bước đi hợp lý để đảm bảo công lý và tạo áp lực lên Moskva. Chiến lược của EU phải dựa trên hai trụ cột: tăng hỗ trợ cho Ukraine và gia tăng áp lực đối với Nga.”
Discussion about this post