Theo báo Times of Israel, Chính phủ Israel vừa ra quyết định chấm dứt hợp tác có hiệu lực ngay lập tức với 7 tổ chức và diễn đàn quốc tế thuộc hệ sinh thái Liên Hợp Quốc (LHQ). Động thái này đánh dấu một bước lùi nghiêm trọng trong quan hệ giữa Tel Aviv và tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh.
Danh sách các tổ chức Israel vừa tuyên bố rút khỏi
Quyết định này được đưa ra sau quá trình rà soát gắt gao của Bộ Ngoại giao Israel. Các tổ chức bị ảnh hưởng bao gồm:
- Văn phòng Đại diện đặc biệt của Tổng thư ký LHQ về trẻ em và xung đột vũ trang.
- Cơ quan LHQ về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women).
- Hội nghị LHQ về thương mại và phát triển (UNCTAD).
- Ủy ban kinh tế – xã hội LHQ về Tây Á (ESCWA).
- Liên minh các nền văn minh của LHQ.
- Năng lượng LHQ.
- Diễn đàn toàn cầu về di cư và phát triển.
Nguyên nhân dẫn đến sự rạn nứt: Từ “Danh sách đen” đến cáo buộc thiên lệch
Phản đối việc bị liệt vào danh sách cùng các tổ chức khủng bố
Trọng tâm của sự rạn nứt nằm ở Văn phòng Đại diện đặc biệt về trẻ em và xung đột vũ trang. Bộ Ngoại giao Israel khẳng định việc chấm dứt hợp tác bắt nguồn từ việc cơ quan này đưa Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vào “danh sách đen” cùng với Hamas và Phong trào thánh chiến Hồi giáo Palestine.
“Israel là nền dân chủ duy nhất bị liệt kê cùng các tổ chức khủng bố như IS và Boko Haram,” Bộ Ngoại giao Israel nhấn mạnh. Được biết, Israel đã thực tế cắt đứt quan hệ với văn phòng này từ tháng 6/2024.
Cáo buộc UN Women phớt lờ nạn nhân Israel
Ngoại trưởng Israel, ông Gideon Sa’ar, đã quyết định rút khỏi UN Women. Phía Israel cáo buộc cơ quan này cố tình phớt lờ các vụ bạo lực tình dục nhằm vào phụ nữ Israel trong cuộc tấn công ngày 7/10/2023 của Hamas.
Đối với UNCTAD và ESCWA, Israel viện dẫn lý do các cơ quan này liên tục đưa ra các “báo cáo chống Israel dữ dội”, thiếu khách quan và mang tính công kích chính trị.
Mối quan hệ “cơm không lành, canh không ngọt” với UNRWA
Israel từ lâu đã duy trì thái độ cứng rắn với Cơ quan cứu trợ và việc làm cho người tị nạn Palestine (UNRWA). Tel Aviv cáo buộc UNRWA cấu kết với Hamas và truyền bá thù hận, dù cơ quan này luôn bác bỏ.
- Lệnh cấm vận: Israel đã cấm UNRWA hoạt động trên lãnh thổ của mình.
- Hạn chế hoạt động: Các hoạt động của UNRWA tại Gaza và Bờ Tây bị siết chặt.
- Thị thực: Năm 2025, Israel từng từ chối gia hạn thị thực cho lãnh đạo của ít nhất 3 cơ quan LHQ tại Gaza.
Bối cảnh địa chính trị: Hiệu ứng từ đồng minh Mỹ
Động thái của Israel diễn ra ngay sau một quyết định chấn động từ Washington. Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố rút Mỹ khỏi 66 tổ chức và hiệp ước quốc tế, với khoảng 50% trong số đó liên quan đến LHQ.
Sự tương đồng trong hành động của hai đồng minh thân cận cho thấy một xu hướng mới trong chính sách đối ngoại: Ưu tiên chủ quyền quốc gia và hoài nghi các định chế đa phương mà họ cho rằng “đi ngược lại lợi ích cốt lõi”.
Dự báo và Biến số 2026
Việc Israel tuyên bố rà soát quan hệ với tất cả các cơ quan còn lại của LHQ mở ra một giai đoạn bất định. Nếu xu hướng này tiếp tục, vai trò giám sát và hỗ trợ nhân đạo của LHQ tại khu vực Trung Đông có thể bị tê liệt.
Hiện tại, phía Liên Hợp Quốc vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức về tuyên bố rút lui hàng loạt này của Israel.
Theo: Times of Israel / Tổng hợp
Discussion about this post