Chỉ vài tiếng sau khi tiếng súng đầu tiên vang lên vào cuối tháng 2/2026, kế hoạch lật đổ chính quyền Tehran của Tổng thống Donald Trump dường như đã đi chệch đường ray. Washington hiện đang đối mặt với một kịch bản ác mộng: Khoảng trống quyền lực không thể lấp đầy, eo biển Hormuz bị phong tỏa và một cuộc chiến tiêu hao chưa có lối thoát.
Tham vọng “xóa sổ” bộ máy lãnh đạo Iran trong một nốt nhạc
Theo các nguồn tin tình báo, bước ngoặt xảy ra vào sáng ngày 28/2/2026. Sau khi nhận được tin Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei (86 tuổi) đang tổ chức một cuộc họp khẩn cấp với các quan chức cấp cao, Mỹ và Israel đã quyết định đẩy nhanh kế hoạch tấn công.
Mục tiêu của Washington rất rõ ràng: Thực hiện một cuộc tập kích chính xác để loại bỏ toàn bộ tầng lớp lãnh đạo cao nhất của Iran. Các quan chức Mỹ tính toán rằng, việc tạo ra một “khoảng trống quyền lực” tức thì sẽ cho phép các nhân vật cấp thấp hơn – những người được cho là có xu hướng ôn hòa và thân thiện với phương Tây – đứng ra tiếp quản đất màng, mở ra một kỷ nguyên mới trong quan hệ Mỹ – Iran.
“Gậy ông đập lưng ông”: Khi mọi ứng viên tiềm năng đều biến mất
Cuộc tấn công ban đầu được đánh giá là “thành công rực rỡ” về mặt quân sự khi hạ sát được Đại giáo chủ Khamenei và các phụ tá thân cận. Tuy nhiên, một sai lầm chết người trong tính toán tình báo đã lộ rõ ngay sau đó.
“Hầu hết những người chúng tôi lựa chọn để thay thế đều đã chết,” Tổng thống Trump thừa nhận vài ngày sau cuộc chiến. “Và giờ chúng ta lại có thêm một nhóm nữa. Theo báo cáo, họ cũng có thể đã chết. Tôi đoán sẽ có làn sóng thứ 3. Chẳng mấy chốc, chúng ta sẽ không còn nhận ra ai đang điều hành nữa.”
Việc tiêu diệt quá triệt để giới tinh hoa chính trị đã khiến Mỹ không còn “quân bài” nào để dựng lên một chính phủ mới. Thay vì sụp đổ, những thành phần còn sót lại của chế độ Iran đã nhanh chóng củng cố quyền lực và phản kháng cực đoan hơn bao giờ hết.
Eo biển Hormuz bị phong tỏa và bóng ma khủng hoảng năng lượng
Trái với kỳ vọng về một chiến dịch kéo dài vài tuần, cuộc chiến đã biến thành một vòng xoáy leo thang ngoài tầm kiểm soát:
- Phong tỏa kinh tế: Iran đã chặn đứng dòng chảy dầu mỏ qua eo biển Hormuz, kích ngòi một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu.
- Trả đũa khu vực: Các mục tiêu của Mỹ và đồng minh trên khắp Trung Đông, bao gồm cả tàu chở dầu, liên tục bị tấn công.
- Thiệt hại về người: Tính đến nay, 13 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng và khoảng 140 người khác bị thương.
- Áp lực trong nước: Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy người dân Mỹ không mấy mặn mà với một cuộc phiêu lưu quân sự mới tại Trung Đông.
Mặc dù vậy, ông Trump vẫn công khai ca ngợi chiến dịch là một “thành công vang dội” dựa trên quy mô phá hủy quân sự. Tuy nhiên, đằng sau cánh cửa đóng kín tại Washington, các cuộc phỏng vấn với giới chức nội bộ cho thấy một thực tế phũ phàng: Mỹ vẫn chưa có một chiến lược cụ thể để kết thúc cuộc xung đột.
Sự tự tin thái quá từ những thành công trong quá khứ
Tại sao chính quyền Trump lại chấp nhận rủi ro lớn đến vậy? Câu trả lời nằm ở “chuỗi thắng lợi” trước đó đã tạo ra tâm lý chủ quan:
- Tiền lệ Soleimani: Việc ám sát tướng Qasem Soleimani trong nhiệm kỳ đầu và vụ ném bom các cơ sở hạt nhân Iran năm 2025 không gặp phải sự đáp trả xứng tầm từ Tehran.
- Lực lượng ủy nhiệm suy yếu: Hamas và Hezbollah đã bị bào mòn đáng kể bởi các chiến dịch của Mỹ và Israel.
- Bất ổn nội bộ Iran: Làn sóng biểu tình tại Iran vào tháng 1/2026 khiến Washington tin rằng chế độ này đã mục rỗng.
- Hiệu ứng Venezuela: Chiến dịch lật đổ Tổng thống Maduro trước đó vài tuần đã tiếp thêm sự hưng phấn cho ông Trump về một kịch bản “thay đổi chế độ” nhanh gọn.
Kết luận: Thế tiến thoái lưỡng nan của Washington
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định Tổng thống đã được cảnh báo về các rủi ro, bao gồm cả việc một lãnh đạo cứng rắn hơn có thể lên thay thế Khamenei. Tuy nhiên, ông Trump vẫn chọn con đường chiến tranh.
Giờ đây, khi các quân bài chiến thuật đã lật ngửa, Mỹ đang rơi vào vết xe đổ của các cuộc chiến Trung Đông trước đây: Dễ dàng bắt đầu nhưng không biết làm cách nào để rút ra mà không để lại một đống đổ nát và sự thù địch kéo dài hàng thập kỷ.
Discussion about this post