Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang biến không gian mạng thành một mặt trận khốc liệt. Hàng loạt video, hình ảnh giả mạo về xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran đang lan truyền với tốc độ chóng mặt, tạo ra một mức độ hỗn loạn chưa từng có trong lịch sử truyền thông hiện đại.
Làn sóng nội dung giả mạo “đổ bộ” mạng xã hội
Trong những tuần đầu của cuộc xung đột tại Iran, một kịch bản đáng lo ngại đã xảy ra: các nền tảng mạng xã hội bị “nhấn chìm” bởi nội dung do AI tạo ra. Những thước phim về các vụ nổ kinh hoàng, những thành phố bị san phẳng hay hình ảnh binh sĩ đào ngũ xuất hiện dày đặc, bóp méo thực tế và gây hoang mang cho dư luận toàn cầu.
Theo một cuộc điều tra từ The New York Times (NYT), thông qua việc kiểm tra các dấu hiệu kỹ thuật và mã tệp (metadata), các chuyên gia đã phát hiện hơn 110 hình ảnh và video AI liên quan đến chiến sự Trung Đông chỉ trong vòng 2 tuần.
“Chúng ta đang chứng kiến lượng nội dung liên quan đến AI nhiều hơn bất kỳ thời điểm nào trước đây. Mọi thứ đã thay đổi hoàn toàn so với thời điểm xung đột ở Ukraine,” Marc Owen Jones, Phó giáo sư phân tích truyền thông tại Đại học Northwestern ở Qatar, nhận định.
AI: Công cụ khuếch trương sức mạnh và tâm lý chiến
Không chỉ dừng lại ở việc gây nhiễu thông tin, AI đã trở thành một vũ khí tuyên truyền kỹ thuật số hiệu quả. Theo nghiên cứu từ công ty phân tích dữ liệu Cyabra, phần lớn các nội dung AI mang quan điểm ủng hộ Iran, tập trung vào việc:
- Phóng đại sức mạnh quân sự: Hình ảnh các khí tài tối tân của Iran tấn công mục tiêu Mỹ.
- Tạo tâm lý sợ hãi: Minh họa các kịch bản tàn khốc tại vùng Vịnh để đánh vào mức độ chấp nhận chiến tranh của công chúng Mỹ và đồng minh.
- Phi nhân hóa đối thủ: Khắc họa các lãnh đạo phe đối lập theo những cách cực đoan.
Những “siêu phẩm” giả mạo triệu view
Một trong những video gây xôn xao nhất được dàn dựng như thể quay từ ban công tại Tel Aviv. Đoạn clip cho thấy bầu trời thành phố bị tên lửa dội xuống liên tiếp, với lá cờ Israel tung bay ở tiền cảnh. Video này đã thu hút hàng triệu lượt xem và được nhiều người nổi tiếng chia sẻ lại như một sự thật hiển nhiên.
Dấu hiệu nhận biết: Các chuyên gia chỉ ra rằng, video AI thường quá “kịch tính”. Trong khi thực tế tên lửa chỉ là những đốm sáng xa hay cột khói nhỏ, AI lại thêm thắt các chi tiết như lá cờ rõ nét ở tiền cảnh để tăng tính biểu tượng — một lỗi phổ biến của các công cụ tạo ảnh tự động.
Sự thật đằng sau những “chiến thắng” trên mạng
Vào ngày 1/3, một làn sóng ảnh giả AI tràn ngập mạng xã hội sau khi hải quân Iran tuyên bố tấn công thành công tàu sân bay CVN-72 của Mỹ. Người dùng tại Iran đã chia sẻ rầm rộ các hình ảnh tàu chiến bốc cháy như một bằng chứng cho sự lung lay của liên minh Mỹ – Israel.
Tuy nhiên, phía Mỹ sau đó đã khẳng định con tàu không hề bị hư hại và cuộc tấn công không thành công. Điều này cho thấy AI đang được dùng để tạo ra những “chiến thắng ảo” nhằm cổ vũ tinh thần và định hướng dư luận trong ngắn hạn.
Cuộc chiến không có rào cản ngăn chặn
Dù mức độ nguy hiểm đã rõ ràng, các biện pháp ngăn chặn từ các “ông lớn” công nghệ vẫn được đánh giá là quá chậm chạp:
- Hạn chế về công cụ: Người dùng dễ dàng xóa hoặc che dấu các watermark (hình mờ) đánh dấu nội dung AI.
- Chính sách lỏng lẻo: Nền tảng X (Twitter) dù thông báo ngừng chia sẻ doanh thu 90 ngày đối với tài khoản đăng nội dung AI không gắn nhãn, nhưng nhiều tài khoản liên quan đến các chiến dịch tuyên truyền vẫn sẵn sàng bỏ qua lợi nhuận để đạt được mục tiêu lan truyền thông tin.
Bà Valerie Wirtschafter, nghiên cứu viên tại Brookings Institution, khẳng định: “Thực chất, mạng xã hội và AI đã trở thành một công cụ của chiến tranh.”
Kết luận
Cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran không chỉ diễn ra trên thực địa mà còn đang khốc liệt hơn bao giờ hết trên không gian số. Trong kỷ nguyên AI, ranh giới giữa sự thật và hư cấu đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Người dùng mạng xã hội cần tỉnh táo, kiểm chứng thông tin từ các nguồn chính thống trước khi tin vào những gì mình nhìn thấy trên màn hình.
Bạn có lo ngại về sức mạnh của AI trong việc điều hướng thông tin chiến tranh? Hãy để lại ý kiến của bạn bên dưới và theo dõi chúng tôi để cập nhật những diễn biến mới nhất.
Discussion about this post