Trong bối cảnh Eo biển Hormuz bị phong tỏa và các đòn không kích gây tổn thất cho cả hai phía, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đang nỗ lực đẩy mạnh vai trò trung gian để đưa Washington và Tehran trở lại bàn đàm phán trước khi xung đột toàn diện bùng nổ.
Tối hậu thư của Tổng thống Donald Trump và nguy cơ tấn công hạ tầng năng lượng
Ngày 4-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi đi một thông điệp đanh thép trên mạng xã hội, khẳng định thời gian dành cho Iran “đang cạn dần”. Nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra thời hạn 48 giờ để Tehran phải đạt được một thỏa thuận hoặc mở lại tuyến hàng hải chiến lược tại Eo biển Hormuz.
Nếu yêu cầu này không được đáp ứng, Iran sẽ phải đối mặt với những “hậu quả nghiêm trọng”. Trước đó, lệnh tạm ngừng tấn công các cơ sở năng lượng của Iran do ông Trump ban bố sẽ chính thức hết hiệu lực vào ngày 6-4.
Ngay sau tối hậu thư này, phía Israel đã có những động thái quân sự đáng chú ý:
- Sẵn sàng thực chiến: Một quan chức quốc phòng cấp cao của Israel cho biết quân đội nước này đã hoàn tất chuẩn bị tấn công các mục tiêu năng lượng của Iran.
- Chờ đợi “đèn xanh”: Các cuộc tấn công có thể diễn ra ngay trong tuần này nếu nhận được sự đồng ý từ phía Mỹ.
Iran đáp trả cứng rắn và tổn thất của không quân Mỹ
Đáp lại những lời đe dọa từ Washington, quân đội Iran khẳng định sẽ không lùi bước. Tehran cảnh báo bất kỳ hành động xâm phạm nào vào hạ tầng quốc gia sẽ bị đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào toàn bộ tài sản quân sự của Mỹ tại Trung Đông và cơ sở hạ tầng của Israel.
Thực tế chiến trường cho thấy quân đội Iran vẫn sở hữu năng lực phòng thủ đáng gờm dù chịu nhiều sức ép:
- Bắn hạ máy bay A-10 Thunderbolt II: Chiếc máy bay cường kích của Mỹ bị rơi tại vùng biển phía Nam gần Eo biển Hormuz. Số phận phi hành đoàn hiện vẫn chưa rõ ràng.
- Bắn hạ F-15E Strike Eagle: Hai sĩ quan không quân Mỹ trên chiếc máy bay này đã được giải cứu sau một cuộc giao tranh ác liệt vào ngày 5-4.
- Thiệt hại trong chiến dịch giải cứu: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phá hủy thêm một máy bay vận tải C-130 Hercules và hai trực thăng UH-60 Black Hawk của Mỹ trong quá trình Washington nỗ lực tìm kiếm phi công.
“Mỹ tuyên bố sẽ kết thúc xung đột ‘rất nhanh’, nhưng việc mất nhiều khí tài hiện đại trong những ngày qua cho thấy một chiến dịch không kích không hề đơn giản như tính toán ban đầu.”
Nỗ lực ngoại giao: Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập vào cuộc
Giữa “chảo lửa” Trung Đông, những tia hy vọng về một giải pháp hòa bình đang được thắp lên bởi các quốc gia trung gian. Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đang tích cực xây dựng một lộ trình thỏa hiệp để hạ nhiệt căng thẳng.
Vai trò “cầu nối” của Islamabad
Ngày 4-4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết nỗ lực đạt được lệnh ngừng bắn đang “đi đúng hướng”. Islamabad dự kiến sẽ là nơi đăng cai tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp hoặc gián tiếp giữa Mỹ và Iran.
Bộ trưởng Ngoại giao Iran, ông Abbas Araghchi, cũng đã phát đi tín hiệu tích cực khi khẳng định Tehran “chưa bao giờ từ chối tới Islamabad”. Tuy nhiên, phía Iran nhấn mạnh mọi cuộc thương lượng phải dẫn đến một kết quả “dứt điểm và lâu dài” chứ không chỉ là giải pháp tạm thời.
Phương án thỏa hiệp ba bên
Các nguồn tin khu vực tiết lộ rằng bộ ba trung gian đang xây dựng một dự thảo bao gồm:
- Tạm ngừng giao tranh: Một lệnh ngừng bắn ngắn hạn để tạo môi trường tin cậy.
- Mở cửa Eo biển Hormuz: Đảm bảo lưu thông hàng hải quốc tế và an ninh năng lượng toàn cầu.
- Thu hẹp khoảng cách: Tìm điểm chung giữa yêu cầu khắt khe của Washington và điều kiện đảm bảo chủ quyền của Tehran.
Kết luận
Thế giới đang nín thở theo dõi kim đồng hồ nhích dần về thời điểm hết hạn tối hậu thư của Tổng thống Trump. Liệu nỗ lực của các bên trung gian có đủ sức ngăn chặn một cuộc chiến tranh năng lượng tàn khốc, hay khu vực sẽ bước vào một vòng xoáy bạo lực mới? Câu trả lời phụ thuộc lớn vào thiện chí của cả Washington và Tehran trong 24 giờ tới tại bàn đàm phán Islamabad.
Discussion about this post