Mỹ tuyên bố áp thuế 100% lên hàng Trung Quốc, đồng thời chặn xuất khẩu phần mềm chiến lược sau khi Trung Quốc hạn chế khoáng sản đất hiếm.
Bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ – Trung leo thang
Ngày 10/10/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế bổ sung 100% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, đồng thời siết chặt kiểm soát xuất khẩu phần mềm quan trọng của Mỹ.
Động thái này được xem là biện pháp đáp trả trực tiếp trước việc Trung Quốc vừa công bố hạn chế xuất khẩu các khoáng sản đất hiếm – nguồn tài nguyên chiến lược đóng vai trò then chốt trong các ngành công nghiệp quốc phòng, năng lượng sạch và công nghệ cao.
Theo tuyên bố của Nhà Trắng, chính sách thuế mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/11/2025, hoặc sớm hơn nếu Trung Quốc có hành động leo thang trong căng thẳng thương mại.
Tổng thống Trump khẳng định:
“Chúng ta sẽ áp thuế 100% lên mọi hàng hóa Trung Quốc. Mỹ sẽ không để bị lợi dụng trong thương mại và công nghệ nữa.”
Chi tiết chính sách áp thuế và kiểm soát xuất khẩu
Theo thông báo chính thức, thuế bổ sung 100% sẽ được áp dụng trên toàn bộ nhóm hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, bao gồm điện tử, linh kiện, quần áo, thép, máy móc và hàng tiêu dùng.
Đây là mức thuế bổ sung lên các mức thuế hiện hành, khiến tổng thuế nhập khẩu từ Trung Quốc có thể vượt mốc 150% với nhiều mặt hàng chiến lược.
Bên cạnh đó, Mỹ cũng sẽ áp đặt biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với “mọi phần mềm quan trọng” (critical software) — bao gồm phần mềm trí tuệ nhân tạo, mô phỏng công nghiệp, chip thiết kế và bảo mật dữ liệu.
Mục tiêu là ngăn Trung Quốc tiếp cận công nghệ Mỹ, đặc biệt là trong lĩnh vực quân sự, hàng không và năng lượng nguyên tử.
Một quan chức Bộ Thương mại Mỹ cho biết:
“Đây là bước đi để bảo vệ lợi ích quốc gia. Không thể để công nghệ chiến lược của Mỹ rơi vào tay Bắc Kinh.”
Nguyên nhân: Trung Quốc hạn chế xuất khẩu đất hiếm
Trước đó, ngày 8/10, Trung Quốc tuyên bố siết chặt kiểm soát xuất khẩu đất hiếm và các thiết bị tinh luyện liên quan, bao gồm 12 nguyên tố kim loại chủ chốt.
Động thái này khiến Mỹ và các đồng minh lo ngại vì Trung Quốc hiện chiếm hơn 70% sản lượng đất hiếm toàn cầu, đóng vai trò tối quan trọng trong sản xuất chip, pin xe điện và vũ khí công nghệ cao.
Washington xem đây là đòn đáp trả chiến lược từ Bắc Kinh, trong bối cảnh hai nước đang cạnh tranh ảnh hưởng toàn cầu về kinh tế, công nghệ và an ninh.
Phản ứng nhanh chóng của Tổng thống Trump cho thấy Mỹ không chấp nhận bị phụ thuộc vào nguồn cung chiến lược từ Trung Quốc.
Tác động kinh tế và chính trị toàn cầu
1. Thị trường tài chính chao đảo
Ngay sau tuyên bố của ông Trump, chỉ số Dow Jones giảm hơn 900 điểm, Nasdaq mất gần 3,6%, còn đồng nhân dân tệ Trung Quốc lao dốc mạnh.
Các doanh nghiệp đa quốc gia có chuỗi cung ứng liên quan đến Trung Quốc, như Apple, Tesla, Intel… đều chịu áp lực lớn do chi phí nhập khẩu và sản xuất tăng cao.
2. Chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn
Các chuyên gia dự báo, mức thuế mới sẽ khiến giá hàng hóa tiêu dùng tại Mỹ tăng mạnh, đặc biệt là đồ điện tử và quần áo.
Trong khi đó, Trung Quốc có thể đáp trả bằng các biện pháp hạn chế xuất khẩu nguyên liệu chiến lược, đẩy căng thẳng thương mại trở lại quy mô toàn cầu.
3. Rủi ro chính trị và ngoại giao
Quan hệ Mỹ – Trung vốn đang trong quá trình hạ nhiệt có nguy cơ bị đẩy trở lại thời kỳ chiến tranh thương mại toàn diện như giai đoạn 2018–2020.
Giới phân tích cảnh báo, các biện pháp này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế toàn cầu, khi hai nền kinh tế lớn nhất thế giới liên tục đối đầu bằng chính sách bảo hộ và trả đũa.
Kết luận: Bước đi quyết liệt nhưng đầy rủi ro
Tuyên bố áp thuế 100% và kiểm soát xuất khẩu phần mềm quan trọng cho thấy chính quyền Donald Trump đang đẩy mạnh chiến lược “nước Mỹ tự cường”, ưu tiên lợi ích công nghệ và kinh tế quốc gia.
Tuy nhiên, bước đi này cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ra cuộc chiến thương mại mới, ảnh hưởng đến tăng trưởng toàn cầu và làm phức tạp thêm quan hệ Washington – Bắc Kinh.
Các chuyên gia cho rằng, cả Mỹ và Trung Quốc cần sớm khôi phục kênh đối thoại thương mại cấp cao, nhằm tránh vòng xoáy trả đũa kéo dài có thể gây tổn hại cho nền kinh tế thế giới.
Discussion about this post