Một phân tích độc quyền của Reuters cho thấy các quốc gia đồng minh châu Âu của Ukraine — dù tuyên bố ủng hộ Kiev cả về quân sự lẫn tài chính — vẫn đang mua khí đốt, than và các sản phẩm năng lượng khác từ Nga, gián tiếp đóng góp cho nền kinh tế chiến tranh của Moscow.
Từ năm 2022, Liên minh châu Âu (EU) đã áp đặt hàng loạt lệnh trừng phạt kinh tế mạnh mẽ lên Nga, nhằm cắt giảm nguồn thu phục vụ cho cuộc xung đột tại Ukraine. Tuy nhiên, trong 8 tháng đầu năm 2025, dữ liệu cho thấy EU vẫn nhập khẩu hơn 11,4 tỷ euro giá trị năng lượng từ Nga.
Theo thống kê, tổng chi tiêu của EU cho năng lượng Nga từ năm 2022 đến nay đã vượt 213 tỷ euro, trong khi tổng viện trợ tài chính, nhân đạo và quân sự cho Ukraine chỉ đạt khoảng 167 tỷ euro. Sự chênh lệch này đang đặt ra câu hỏi lớn về tính nhất quán trong chính sách đối ngoại của khối.
Các đồng minh châu Âu “tiếp tay” cho Moscow ra sao
Nhiều quốc gia trong EU — bao gồm Pháp, Hà Lan, Hungary và Slovakia — vẫn đang nhập khẩu khí hóa lỏng (LNG) và than đá của Nga, hoặc cho phép trung chuyển qua cảng của họ.
Nguyên nhân chủ yếu là do:
- Phụ thuộc hạ tầng năng lượng cũ: Các đường ống, nhà máy và hợp đồng dài hạn gắn bó với nhà cung cấp Nga hàng chục năm qua khiến việc chấm dứt ngay lập tức là bất khả thi.
- Ràng buộc pháp lý và chi phí: Hàng loạt hợp đồng “take-or-pay” khiến việc hủy đơn hàng có thể dẫn đến phạt hàng tỷ euro.
- Thiếu nguồn thay thế kịp thời: Việc nhập khẩu LNG từ Mỹ, Qatar hay Na Uy đòi hỏi đầu tư lớn và giá thành cao, trong khi nhu cầu năng lượng mùa đông tăng mạnh.
Nghịch lý: Hỗ trợ Ukraine nhưng tiếp sức cho Nga
Theo Reuters, nghịch lý lớn nhất nằm ở chỗ: châu Âu đang vừa viện trợ cho Ukraine vừa tài trợ gián tiếp cho Nga thông qua việc nhập khẩu năng lượng.
Với việc năng lượng chiếm hơn 40% nguồn thu ngân sách của Nga, dòng tiền từ châu Âu dù giảm so với trước chiến tranh vẫn đủ để giúp Moscow duy trì chi tiêu quốc phòng, sản xuất vũ khí và tái thiết hạ tầng quân sự.
Chuyên gia năng lượng của Trung tâm Nghiên cứu Chính sách châu Âu (CEPS) nhận định:
“Đây là một nghịch lý chiến lược. EU đang tài trợ cho nỗ lực quân sự của chính đối thủ mà họ muốn cô lập.”
Khía cạnh trừng phạt và bài toán chính trị
Dù EU tuyên bố sẽ chấm dứt hoàn toàn nhập khẩu dầu và khí đốt Nga trước năm 2027, nhưng các chuyên gia cho rằng điều này khó đạt nếu không có giải pháp thay thế rõ ràng. Một số quốc gia vẫn dựa nhiều vào năng lượng giá rẻ của Nga để duy trì sản xuất và ổn định giá điện trong nước.
Việc duy trì giao dịch năng lượng với Nga không chỉ tạo ra “lỗ hổng trừng phạt”, mà còn làm suy yếu uy tín quốc tế của châu Âu — khi các tuyên bố cứng rắn đi ngược lại thực tiễn kinh tế.
Kết luận: Bài toán năng lượng và niềm tin chiến lược
Nỗ lực hỗ trợ Ukraine của châu Âu là không thể phủ nhận, nhưng nghịch lý năng lượng Nga đang làm phức tạp bức tranh chính trị khu vực. Việc vừa tài trợ cho Kiev, vừa mua nhiên liệu từ Moscow khiến châu Âu rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: nếu ngừng nhập khẩu, kinh tế trong nước chịu ảnh hưởng; nếu tiếp tục, Nga vẫn có nguồn tài chính cho chiến tranh.
Giới chuyên gia cho rằng, để thoát khỏi tình huống này, EU cần:
- Đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng sạch, giảm phụ thuộc vào nguồn cung truyền thống từ Nga.
- Thiết lập cơ chế kiểm soát hợp đồng năng lượng, tránh lách lệnh trừng phạt.
- Tăng cường minh bạch thông tin nhập khẩu, củng cố niềm tin của công chúng và đồng minh quốc tế.
Thực tế cho thấy, trong cuộc chiến năng lượng – chính trị – đạo đức này, châu Âu đang phải tự cân bằng giữa nhu cầu sống còn và giá trị mà họ bảo vệ.
Discussion about this post