Căng thẳng thương mại Mỹ – Trung tái bùng phát khiến IMF và World Bank cảnh báo rủi ro tăng trưởng toàn cầu, buộc các nền kinh tế phải đa dạng hóa thương mại.
1. IMF và World Bank cảnh báo rủi ro toàn cầu
Tại các cuộc họp thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank) diễn ra tại Washington, lãnh đạo các nền kinh tế lớn đã cảnh báo rằng căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đang “làm mờ triển vọng tăng trưởng toàn cầu”.
Theo Reuters, việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khởi động các biện pháp thuế quan mới đối với hàng hóa Trung Quốc, cùng với chính sách hạn chế xuất khẩu công nghệ cao, đã khiến bầu không khí các cuộc họp bị “phủ bóng nặng nề”.
Trong khi đó, Trung Quốc tuyên bố đáp trả tương xứng, gia tăng rủi ro lan rộng trong chuỗi cung ứng và thương mại quốc tế.
2. Kinh tế toàn cầu vẫn “bền” nhưng rủi ro gia tăng
IMF nhận định nền kinh tế toàn cầu vẫn duy trì tăng trưởng khoảng 3,2% năm 2025, song cảnh báo rủi ro “đình trệ kéo dài” nếu thương chiến Mỹ – Trung tiếp tục leo thang.
Cụ thể:
- Tăng trưởng có thể giảm tới 1,2 điểm phần trăm nếu Mỹ và Trung Quốc áp thuế bổ sung trong năm 2026.
- Khu vực châu Á – Thái Bình Dương – vốn phụ thuộc mạnh vào thương mại và xuất khẩu công nghệ – sẽ chịu tác động nặng nề nhất.
Ngoài thương mại, nợ công cao, mất cân bằng ngoại thương, và phụ thuộc chuỗi cung ứng cũng được xem là những “rủi ro cấu trúc” đe dọa tăng trưởng bền vững.
3. Các quốc gia tìm hướng đa dạng hóa thương mại
Trước tình hình căng thẳng leo thang, nhiều nền kinh tế lớn đang nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng và quan hệ thương mại.
- Liên minh châu Âu (EU) đang xem xét gia nhập lại Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) để mở rộng thị trường ngoài Mỹ – Trung.
- Nhiều quốc gia châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam đẩy mạnh hợp tác khu vực, tham gia các hiệp định như RCEP và CPTPP.
- Doanh nghiệp toàn cầu cũng dịch chuyển sản xuất sang Đông Nam Á, Ấn Độ, và Mexico để giảm rủi ro chuỗi cung ứng.
4. IMF và World Bank kêu gọi hợp tác đa phương
Trước diễn biến này, IMF và World Bank đều kêu gọi các nền kinh tế thúc đẩy hợp tác đa phương, tránh để xung đột thương mại đẩy thế giới vào suy thoái.
Bà Kristalina Georgieva, Giám đốc điều hành IMF, nhấn mạnh:
“Chúng ta cần sự phối hợp chính sách mạnh mẽ hơn để đảm bảo thương mại tự do, công bằng, tránh chia rẽ kinh tế toàn cầu thành các khối đối lập.”
Bên cạnh đó, các thể chế tài chính quốc tế cũng khuyến nghị đầu tư nhiều hơn cho hạ tầng xanh và chuyển đổi năng lượng, nhằm tạo động lực tăng trưởng bền vững thay vì phụ thuộc vào xuất khẩu truyền thống.
5. Tương lai kinh tế toàn cầu: Đám mây vẫn chưa tan
Mặc dù các dự báo ngắn hạn cho thấy tăng trưởng thế giới vẫn tích cực, song “đám mây thương mại Mỹ – Trung” vẫn bao phủ nền kinh tế toàn cầu.
- Sự leo thang thuế quan và kiểm soát công nghệ có thể kéo giảm sản lượng, tăng lạm phát, và đẩy chi phí sản xuất lên cao.
- Nếu xu hướng “tách rời chuỗi cung ứng” (decoupling) giữa hai nền kinh tế lớn tiếp tục, các nước đang phát triển sẽ đối mặt với nhiều biến động hơn trong đầu tư và xuất khẩu.
Giới phân tích cho rằng giai đoạn “toàn cầu hóa kiểu mới” đang hình thành, với đặc trưng là phân cực thương mại và tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Trong đó, khả năng thích ứng, nội lực sản xuất và chính sách linh hoạt sẽ là “chìa khóa sống còn” của các nền kinh tế.
6. Kết luận
Chiến tranh thương mại Mỹ – Trung không chỉ là câu chuyện giữa hai cường quốc, mà là bài kiểm tra sức bền của kinh tế toàn cầu.
Khi IMF và World Bank liên tục phát cảnh báo, các quốc gia buộc phải tái định hình chiến lược thương mại, tăng cường nội lực và hướng tới mô hình phát triển đa dạng, bền vững, ít phụ thuộc hơn.
Discussion about this post