Từ 1/10/2025, chính phủ Mỹ chính thức đóng cửa (shutdown) do Quốc hội không đạt thỏa thuận ngân sách. Hàng trăm nghìn nhân viên liên bang bị ảnh hưởng, kinh tế chịu thiệt hại nặng.
Chính phủ Mỹ bước vào trạng thái “shutdown” từ 1/10/2025
Vào lúc 0h01 ngày 1/10/2025 (giờ EDT), chính phủ Hoa Kỳ chính thức đóng cửa do bế tắc ngân sách. Đây là lần đầu tiên kể từ giai đoạn 2018–2019, Mỹ lại chứng kiến một cuộc shutdown toàn diện, khiến hàng loạt cơ quan liên bang phải tạm ngừng hoạt động hoặc thu hẹp quy mô.
Quốc hội Mỹ không đạt được thỏa thuận chi tiêu trước thời hạn 30/9, bất chấp nhiều nỗ lực đàm phán vào phút chót.
Nguyên nhân: Quốc hội bế tắc về ngân sách liên bang
- Quy trình ngân sách: Mỗi năm, Quốc hội Mỹ phải thông qua 12 dự luật chi tiêu để duy trì hoạt động của chính phủ liên bang. Nếu thất bại, ngân sách sẽ hết hiệu lực, dẫn đến shutdown.
- Mâu thuẫn chính trị: Năm 2025, sự bất đồng giữa đảng Cộng hòa (kiểm soát Hạ viện) và đảng Dân chủ (kiểm soát Thượng viện) tập trung vào:
- Mức chi tiêu liên bang.
- Viện trợ nước ngoài.
- Mở rộng các chương trình y tế trong nước.
- Giải pháp tạm thời (Continuing Resolution): Hạ viện thông qua một biện pháp gia hạn ngân sách ngắn hạn, nhưng Thượng viện không chấp thuận, khiến chính phủ hết kinh phí vận hành.
Tác động của việc chính phủ Mỹ đóng cửa
Nhân sự liên bang bị ảnh hưởng nặng nề
- Khoảng 900.000 nhân viên liên bang bị tạm nghỉ (furlough).
- 700.000 nhân viên khác phải làm việc nhưng chưa nhận lương.
- Theo luật Government Employee Fair Treatment Act 2019, toàn bộ nhân viên sẽ được trả lương hồi tố sau khi chính phủ mở cửa trở lại.
Hoạt động các cơ quan liên bang
- Các cơ quan quốc phòng, an ninh, y tế khẩn cấp tiếp tục hoạt động.
- Cơ quan bị ảnh hưởng nặng:
- Công viên quốc gia phải đóng cửa.
- Trung tâm Kiểm soát & Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) cắt giảm hoạt động nghiên cứu.
- Các dịch vụ hành chính (thị thực, di trú…) bị đình trệ.
- Bộ An ninh Nội địa (DHS) cho biết việc thu thuế hải quan vẫn diễn ra bình thường.
Ảnh hưởng đến kinh tế và đời sống
- Ngành hàng không và du lịch có nguy cơ đình trệ do nhân viên an ninh sân bay và kiểm soát không lưu bị furlough.
- Các chuyên gia ước tính, mỗi tuần chính phủ Mỹ đóng cửa có thể gây thiệt hại hàng tỷ USD cho nền kinh tế.
- Người dân phụ thuộc vào phúc lợi liên bang (trợ cấp y tế, hưu trí, hỗ trợ thực phẩm) đối diện nhiều khó khăn.
Phản ứng chính trị và triển vọng
- Hai đảng đổ lỗi lẫn nhau: Đảng Dân chủ chỉ trích Cộng hòa cản trở các chương trình an sinh, trong khi Cộng hòa cáo buộc Dân chủ “chi tiêu vô tội vạ”.
- Triển vọng: Quốc hội có thể thông qua một biện pháp ngân sách tạm thời để mở lại chính phủ trong vài tuần tới nếu đạt được đồng thuận.
Việc chính phủ Mỹ chính thức đóng cửa do bế tắc ngân sách không chỉ là vấn đề chính trị, mà còn để lại tác động nặng nề đối với nền kinh tế và đời sống người dân. Nếu tình trạng này kéo dài, hậu quả có thể vượt xa khủng hoảng tài chính ngắn hạn, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và vị thế của Mỹ trên trường quốc tế.
Discussion about this post