Chỉ một ngày sau lễ ký Hiệp định Washington về Hòa bình và Thịnh vượng giữa CHDC Congo và Rwanda do Tổng thống Mỹ Donald Trump chủ trì, tình hình an ninh ở miền Đông CHDC Congo lại tiếp tục leo thang, đe dọa những nỗ lực chấm dứt xung đột kéo dài nhiều thập kỷ tại khu vực giàu tài nguyên khoáng sản bậc nhất Trung Phi.
Xung đột bùng phát mới tại South Kivu
Theo các nguồn tin địa phương, hôm 5/12, giao tranh ác liệt đã nổ ra tại tỉnh South Kivu giữa quân đội CHDC Congo và nhóm vũ trang AFC/M23 – lực lượng bị cáo buộc nhận hậu thuẫn từ Rwanda.
- 23 người thiệt mạng
- Nhiều dân thường bị thương
- Hàng trăm người buộc phải sơ tán
AFC/M23 cáo buộc quân đội chính phủ mở chiến dịch tấn công trên diện rộng tại Kaziba, Katogota và Rurambo. Trong khi đó, phía quân đội Congo bác bỏ việc tấn công dân thường, đồng thời đổ lỗi cho Rwanda đã thực hiện các cuộc oanh tạc tại Luvungi, khiến hàng loạt hộ gia đình tháo chạy trong hoảng loạn.
Nỗi lo trẻ em mắc kẹt trong hỏa lực
Ngày 5/12, UNICEF lên tiếng khẩn cấp sau vụ pháo kích vào khu vực có trường học ngày 3 và 4/12:
“Ít nhất 7 trẻ em thiệt mạng, nhiều em khác bị thương. Trường học phải là nơi an toàn, không phải chiến trường.”
Liên Hợp Quốc yêu cầu các bên lập tức ngừng tấn công vào cơ sở giáo dục và đảm bảo trẻ em được học tập trong môi trường an toàn.
Hiệp định hòa bình vừa ký đã đối diện thách thức
Trước đó ngày 4/12 tại Washington, dưới sự chứng kiến của Tổng thống Trump, Tổng thống CHDC Congo Felix Tshisekedi và Tổng thống Rwanda Paul Kagame đã ký Hiệp định Washington nhằm:
- Củng cố cam kết chấm dứt xung đột
- Mở đường cho đầu tư khai khoáng phương Tây
- Thúc đẩy hợp tác an ninh – kinh tế
- Xây dựng nền hòa bình bền vững
Sự kiện còn có sự tham gia của:
- Chủ tịch Ủy ban Liên minh châu Phi Mahmoud Ali Youssouf
- Nguyên thủ một số quốc gia châu Phi
- Đại diện ngoại giao Qatar và UAE
Bên cạnh thỏa thuận này, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng ký các văn kiện hợp tác an ninh – kinh tế song phương với cả Congo và Rwanda.
Tương lai hòa bình: Còn quá nhiều rủi ro
Dù thỏa thuận hòa bình được kỳ vọng mang tính bước ngoặt, nhưng:
- Nhiều nhóm vũ trang không bị ràng buộc bởi Hiệp định Washington
- Sự nghi kỵ giữa Congo và Rwanda chưa được giải quyết
- Quyền kiểm soát khoáng sản chiến lược (coltan, cobalt, vàng…) tiếp tục là nguồn cơn xung đột
Các nhà phân tích nhận định:
“Nếu không có cơ chế giám sát và ràng buộc mạnh hơn, hòa bình ở miền Đông Congo vẫn sẽ rất mong manh.”
Xung đột Congo – “Phép thử” cho cam kết hòa bình
Hiệp định Washington đánh dấu nỗ lực ngoại giao đáng ghi nhận, nhưng thực địa đang nói điều ngược lại. Tương lai hòa bình Trung Phi chỉ trở nên rõ ràng hơn khi:
- Tất cả các phe vũ trang tham gia bàn đàm phán
- Lợi ích của người dân – đặc biệt là trẻ em – được đặt lên hàng đầu
- Các bên tuân thủ cam kết quốc tế
Xung đột chưa dừng lại, hy vọng hòa bình vẫn đang bị thử thách từng ngày.
Discussion about this post