Cuối năm không chỉ là mùa của những buổi tiệc tùng mà còn là “giai đoạn nhạy cảm” đối với hệ tim mạch. Áp lực công việc, thời tiết lạnh cùng lối sống thiếu điều độ đang âm thầm thúc đẩy nguy cơ đột quỵ, ngay cả ở những người trẻ tuổi.
Đột quỵ cuối năm: Khi áp lực cộng hưởng cùng thời tiết
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Bùi Phạm Minh Mẫn – Phó Trưởng phụ trách Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Sức khỏe (ĐHQG TPHCM), những tháng cuối năm thường ghi nhận số ca nhập viện vì đột quỵ và các biến cố tim mạch tăng rõ rệt.
Nguyên nhân không chỉ đến từ sự thay đổi nhiệt độ mà còn do sự cộng hưởng của nhiều yếu tố:
- Áp lực công việc (Stress): Chạy đua với tiến độ cuối năm gây căng thẳng cực độ.
- Rối loạn sinh hoạt: Thiếu ngủ, ăn uống thất thường, lạm dụng rượu bia trong các buổi tất niên.
- Lười vận động: Thời tiết lạnh khiến nhiều người ngại tập luyện thể dục.
Câu chuyện cảnh tỉnh từ bệnh nhân 38 tuổi
Trường hợp của anh N.M.T (Tân Mỹ, TPHCM) là một điển hình. Sau nhiều ngày làm việc quá sức, anh T. xuất hiện dấu hiệu mệt mỏi nhưng chủ quan. Kết quả, anh đột ngột gục xuống bàn làm việc, được chẩn đoán nhồi máu não, liệt nửa người trái. May mắn thay, nhờ được đưa đi cấp cứu trong “thời gian vàng”, anh T. đã hồi phục nhanh chóng, tránh được nguy cơ tàn phế suốt đời.
Quy tắc “3 KHÔNG” để phòng ngừa đột quỵ hiệu quả
Để giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn cao điểm này, bác sĩ Mẫn khuyến cáo người dân cần ghi nhớ 3 nguyên tắc sống còn sau:
Không chủ quan với huyết áp và thời tiết lạnh
Khi nhiệt độ giảm, mạch máu ngoại biên có xu hướng co lại để giữ nhiệt. Điều này làm tăng sức cản và khiến huyết áp dễ tăng cao đột ngột.
- Nguy cơ: Với người có bệnh nền (mỡ máu, tim mạch), sự thay đổi này dễ kích hoạt cơn đột quỵ.
- Lời khuyên: Người trên 40 tuổi hoặc có bệnh nền nên đo huyết áp định kỳ. Đừng đợi đến khi thấy mệt mới kiểm tra, vì tăng huyết áp thường diễn tiến rất âm thầm.
Không sinh hoạt tùy tiện
Phòng ngừa đột quỵ không cần những thay đổi cực đoan mà cần sự điều chỉnh hợp lý trong lối sống:
- Chế độ ăn: Giảm muối, hạn chế đồ chế biến sẵn, tăng cường rau xanh và cá.
- Vận động: Duy trì đi bộ nhanh hoặc tập thể dục nhẹ nhàng tại nhà.
- Thói quen xấu: Hạn chế tối đa rượu bia, tuyệt đối không hút thuốc lá.
- Tinh thần: Đảm bảo ngủ đủ giấc, tránh để căng thẳng kéo dài gây dao động huyết áp.
Không tự ý ngưng thuốc và trì hoãn tái khám
Nhiều người vì bận rộn cuối năm hoặc tâm lý “kiêng đi bệnh viện đầu năm” mà tự ý bỏ thuốc huyết áp, tiểu đường. Đây là sai lầm chết người. Việc gián đoạn điều trị khiến các chỉ số sức khỏe mất kiểm soát đúng lúc cơ thể đang nhạy cảm nhất.
Nhận diện dấu hiệu đột quỵ: Cấp cứu ngay, không chần chừ!
Thời gian là não. Nếu thấy bản thân hoặc người thân có các biểu hiện sau, cần gọi cấp cứu ngay lập tức:
- Mặt: Méo miệng, nhân trung lệch sang một bên.
- Tay chân: Yếu hoặc tê liệt một bên cơ thể, rơi đồ vật đang cầm.
- Ngôn ngữ: Nói khó, nói ngọng hoặc không hiểu lời người khác.
- Khác: Nhìn mờ, chóng mặt, mất thăng bằng hoặc đau đầu dữ dội.
Lưu ý quan trọng: Tuyệt đối không áp dụng các biện pháp truyền miệng như châm cứu đầu ngón tay, uống nước chanh hay chờ đợi người bệnh tỉnh lại. Hãy đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế có khả năng can thiệp đột quỵ sớm nhất.
Discussion about this post