Ngày 7/10/2023, phong trào Hamas mở cuộc tấn công lớn vào miền nam Israel, khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng và hàng trăm người bị bắt giữ. Đáp lại, Israel phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Dải Gaza, kéo dài suốt hai năm và lan sang cả biên giới với Lebanon, Syria.
Hai năm sau, theo nhiều báo cáo quốc tế, Israel đã tăng cường vượt bậc sức mạnh quân sự nhưng đồng thời đối diện sự cô lập ngoại giao nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ.
Israel mạnh hơn bao giờ hết về quân sự
1. Quy mô chiến dịch và vùng kiểm soát mở rộng
Theo thống kê của ACLED, Israel hiện kiểm soát khoảng 75% diện tích Dải Gaza sau khi các thỏa thuận ngừng bắn tạm thời tan rã vào đầu năm 2025.
Các lực lượng phòng vệ Israel (IDF) đã phá hủy năng lực quân sự của Hamas, làm suy yếu các căn cứ ngầm và tuyến hậu cần.
2. Viện trợ quân sự từ Mỹ và đồng minh
Từ cuối năm 2023 đến nay, Mỹ đã viện trợ hơn 21,7 tỷ USD cho Israel, bao gồm tên lửa, hệ thống phòng thủ Iron Dome và công nghệ tình báo. Điều này giúp Tel Aviv duy trì ưu thế tuyệt đối trong khu vực.
Các chuyên gia nhận định Israel đang “nắm thế chủ động hoàn toàn trong khu vực Trung Đông về mặt quân sự”, với năng lực răn đe vượt trội so với các nước láng giềng.
3. Chiến lược quân sự linh hoạt và hiệu quả
Israel áp dụng mô hình tác chiến lai — kết hợp tình báo, tấn công chính xác, và kiểm soát mạng lưới hạ tầng dân sự của đối phương.
Nhờ đó, quân đội nước này duy trì khả năng phản ứng nhanh với mọi mối đe dọa đến từ Hamas, Hezbollah hay các nhóm thân Iran.
Nhưng Israel ngày càng cô lập về chính trị
1. Chỉ trích quốc tế gia tăng
Các tổ chức quốc tế, bao gồm Liên Hợp Quốc, Liên minh châu Âu và Tổ chức Ân xá Quốc tế, liên tục chỉ trích Israel về tình hình nhân đạo nghiêm trọng tại Gaza – nơi hàng chục nghìn người thiệt mạng và phần lớn cơ sở hạ tầng bị phá hủy.
Truyền thông phương Tây mô tả đây là “một cuộc khủng hoảng nhân đạo chưa từng có”, khiến hình ảnh Israel bị tổn hại sâu sắc.
2. Mối quan hệ căng thẳng với đồng minh
Dù vẫn nhận viện trợ từ Mỹ, nhưng nhiều quan chức châu Âu và một bộ phận trong Quốc hội Mỹ bắt đầu yêu cầu điều kiện hóa viện trợ, đòi Israel phải nới lỏng phong tỏa Gaza và chấp nhận giải pháp hai nhà nước.
Một số nước Arab – như Saudi Arabia, Qatar – đang giảm liên lạc ngoại giao với Tel Aviv, tập trung thúc đẩy các thỏa thuận nhân đạo thay vì quan hệ đối tác chiến lược.
3. Phong trào tẩy chay lan rộng
Phong trào BDS (Boycott, Divestment, Sanctions) – tẩy chay hàng hóa và doanh nghiệp Israel – lan rộng mạnh mẽ trong giới học thuật, thể thao và văn hóa toàn cầu.
Theo The Guardian, “chưa bao giờ chiến dịch tẩy chay Israel có sức lan tỏa mạnh mẽ như giai đoạn 2024–2025”.
Khủng hoảng chính trị trong nước
Israel đang chia rẽ sâu sắc. Gia đình các con tin vẫn biểu tình yêu cầu chính phủ sớm đạt thỏa thuận hòa bình.
Nội bộ chính trị xáo trộn, các đảng đối lập chỉ trích Thủ tướng Benjamin Netanyahu vì kéo dài chiến tranh và làm mất vị thế quốc tế.
Tình trạng mệt mỏi chiến tranh, tổn thất tâm lý trong quân đội ngày càng nặng nề, đe dọa sự ổn định xã hội.
Nguyên nhân của hai mặt trái ngược
| Mạnh hơn về quân sự | Cô lập hơn về chính trị |
|---|---|
| Viện trợ quân sự khổng lồ từ Mỹ và đồng minh. | Hậu quả nhân đạo nghiêm trọng ở Gaza. |
| Cải tiến công nghệ quốc phòng, tình báo và tác chiến. | Bị chỉ trích vì vi phạm luật nhân đạo quốc tế. |
| Kinh nghiệm thực chiến gia tăng. | Mất lòng tin từ các nước Arab và châu Âu. |
| Nâng cao khả năng răn đe khu vực. | Phong trào tẩy chay quốc tế lan rộng. |
Hệ quả và triển vọng
1. Rủi ro ngoại giao dài hạn
Cô lập ngoại giao khiến Israel gặp khó trong các hiệp định thương mại và hợp tác khu vực. Nếu không điều chỉnh chính sách, Tel Aviv có thể đối mặt khủng hoảng niềm tin chiến lược – khi đồng minh phương Tây bắt đầu giảm ủng hộ.
2. Áp lực trong nước
Kéo dài chiến tranh làm kinh tế suy yếu, xã hội căng thẳng, trong khi chi phí quốc phòng ngày càng phình to. Tâm lý chiến tranh dai dẳng có thể đẩy Israel vào vòng luẩn quẩn an ninh.
3. Triển vọng hòa bình mong manh
Để thoát khỏi thế cô lập, Israel buộc phải:
- Đưa ra lộ trình tái thiết Gaza minh bạch;
- Đối thoại gián tiếp với Hamas hoặc các nước trung gian như Ai Cập, Qatar;
- Chuyển từ chiến lược “chỉ quân sự” sang “quân sự + ngoại giao + nhân đạo”.
Kết luận
Sau hai năm chiến tranh, Israel thực sự mạnh hơn về quân sự – kiểm soát phần lớn Gaza, củng cố hệ thống phòng thủ và vị thế răn đe trong khu vực.
Tuy nhiên, chiến thắng quân sự ấy lại đi cùng sự cô lập chính trị ngày càng sâu sắc. Hình ảnh Israel trong mắt cộng đồng quốc tế xấu đi, trong khi nội bộ xã hội rạn nứt.
Nếu không chuyển hướng sang một chính sách hòa bình, nhân đạo và đối thoại, Tel Aviv có nguy cơ trở thành một cường quốc quân sự mạnh nhưng bị cô lập giữa thế giới.
Discussion about this post