Khi kết quả các cuộc bầu cử địa phương Mỹ ngày 4/11/2025 được công bố, Đảng Dân chủ ghi nhận nhiều chiến thắng quan trọng tại Virginia, New Jersey và New York. Phân tích cho thấy đây là dấu hiệu đối đầu rõ ràng với nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, với chủ đề kinh tế và chi phí sinh hoạt là trung tâm.
Cục diện mới sau đêm bầu cử 4/11
Khi kết quả các cuộc bầu cử địa phương tại Mỹ được công bố vào đêm 4/11, nhiều nhà quan sát cho rằng chương mở đầu trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump đã khép lại với một cục diện khá rõ ràng: Đảng Dân chủ (ĐD) đang trở lại mạnh mẽ.
Ngay sau khi các kết quả chính thức được công bố, cựu Tổng thống Joe Biden tuyên bố: “Đảng Dân chủ đã trở lại. Cử tri đang gửi thông điệp tới chính quyền của ông Trump.”
Đảng Dân chủ giành thắng lợi trong cuộc bầu cử thống đốc bang Virginia, New Jersey và thị trưởng New York. Đây được xem là “tia sáng cuối đường hầm” sau gần một năm suy yếu do tỉ lệ tín nhiệm thấp.
Tổng thống Donald Trump phát biểu tại sự kiện Turning Point USA, Phoenix, bang Arizona, tháng 12/2024. Ảnh: Reuters.
Đảng Dân chủ lội ngược dòng ngoạn mục
Sau chiến thắng của ông Trump trong cuộc bầu cử Tổng thống 2024, Đảng Dân chủ từng rơi vào khủng hoảng: lãnh đạo già cỗi, mất phương hướng, ủng hộ công chúng sụt giảm. Tuy nhiên, kết quả đêm 4/11 cho thấy họ đã rút ra bài học và “mượn” lại chiến thuật của chính ông Trump — tập trung vào những vấn đề cốt lõi mà cử tri quan tâm nhất: kinh tế và chi phí sinh hoạt.
Thông điệp thực tế chạm vào lo âu của người dân
Trong chiến dịch 2024, ông Trump thắng nhờ hứa “chữa lành” nền kinh tế và kiểm soát lạm phát. Nhưng một năm sau, chính ông lại đối diện với làn sóng chỉ trích khi người Mỹ cảm thấy chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, thu nhập không theo kịp giá cả.
Các ứng viên Dân chủ như Zohran Mamdani – thị trưởng mới của New York – đã khéo léo tận dụng điều đó. Ông chỉ nói về “khủng hoảng giá cả và chi phí sinh hoạt tăng cao” trong suốt chiến dịch, tránh mọi tranh luận về giới tính hay danh xưng – những chủ đề từng gây chia rẽ.
Tương tự, hai thống đốc mới của Virginia và New Jersey, bà Abigail Spanberger và Mikie Sherrill, cũng chọn cách nói thẳng vào các vấn đề kinh tế – một hướng đi thực dụng giúp họ thắng lớn.
Chính quyền Trump và sai lầm trong thông điệp
Trái ngược với đối thủ, ông Trump và một số quan chức trong Nhà Trắng lại phủ nhận tình trạng lạm phát. Trong buổi phỏng vấn ngày 2/11, ông nói: “Không có lạm phát ở Mỹ, giá thực phẩm đang giảm, mọi thứ ổn định.”
Phát biểu này nhanh chóng phản tác dụng, bởi khảo sát CNN/SSRS cuối tháng 10 cho thấy:
- 60% người Mỹ cho rằng tình hình kinh tế tệ đi do các chính sách của ông Trump.
- 37% hài lòng, trong khi 63% không hài lòng với cách ông điều hành đất nước.
- 68% nhận định nước Mỹ “đang đi sai hướng”.
- 47% coi chi phí sinh hoạt là vấn đề cấp bách nhất.
Những con số ảm đạm này xuất hiện trong bối cảnh Chính phủ Mỹ phải đóng cửa dài nhất lịch sử do bế tắc ngân sách. Gần 80% người dân coi đây là khủng hoảng thực sự, và 61% phản đối cách ông Trump xử lý.
Tổng thống Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng, tháng 11/2020. Ảnh: Reuters.
Lo ngại lớn trước bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026
Theo Financial Times, chính quyền Trump đang đứng trước thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu không thừa nhận sự bất mãn của cử tri về giá cả và đời sống, ông Trump có nguy cơ đẩy Đảng Cộng hòa (CH) vào thất thế trong bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026.
Nếu Đảng CH không chiếm được đa số ở Quốc hội, Nhà Trắng sẽ bị hạn chế mạnh mẽ quyền lực lập pháp. Chính quyền chỉ còn một năm để đảo chiều tình thế – một nhiệm vụ khó khăn khi nền kinh tế vẫn chịu ảnh hưởng nặng từ chiến tranh thương mại và giá năng lượng tăng cao.
Thuế quan – con dao hai lưỡi
Nhiều chuyên gia nhận định, chính sách thuế quan cứng rắn của ông Trump có thể khiến chi phí nhập khẩu tăng, đẩy lạm phát lên cao.
Tuần trước, Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đạt được thoả thuận “đình chiến thương mại” một năm tại Hàn Quốc – động thái được xem là tạm hạ nhiệt căng thẳng. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng Trung Quốc đã buộc ông Trump phải “xuống nước”, khi Bắc Kinh đe dọa hạn chế xuất khẩu đất hiếm – nguồn nguyên liệu Mỹ phụ thuộc nặng nề.
Cùng thời điểm, Tòa án Tối cao Mỹ mở phiên điều trần xem xét tính hợp pháp của sắc lệnh thuế quan do ông Trump ban hành. Nếu bị bác bỏ, điều này có thể vô tình tạo “lối thoát chính trị” giúp ông Trump điều chỉnh chiến lược, giảm chi phí sinh hoạt mà không bị xem là thất bại.
Tổng thống Donald Trump phát biểu về chính sách thuế quan tại Nhà Trắng, tháng 4/2025. Ảnh: Reuters.
Đảng Dân chủ hồi sinh – Nhà Trắng đối mặt phép thử
Chiến thắng của Đảng Dân chủ trong loạt bầu cử địa phương là tín hiệu hồi sinh hiếm hoi sau giai đoạn dài rệu rã.
Ông Joe Biden nói: “Đảng Dân chủ đã trở lại.” Câu nói mang tính biểu tượng cho một đảng từng bị xem là yếu thế, nay tìm lại được “nhịp đập” với cử tri.
Trong khi đó, ông Trump vẫn là nhân vật trung tâm của chính trị Mỹ, nhưng chiến thắng của đối thủ đã gửi đến ông lời cảnh báo nghiêm khắc: nếu tiếp tục đánh giá thấp sức ép đời sống của người dân, quyền lực của ông có thể bị thu hẹp đáng kể.
Một chương khép lại, nhiều phép thử phía trước
Giai đoạn đầu của nhiệm kỳ tổng thống thứ hai Donald Trump đã khép lại với nhiều dấu hiệu đáng lo.
Đảng Dân chủ cho thấy họ biết học cách “nói cùng ngôn ngữ với cử tri”, trong khi Nhà Trắng cần một chiến lược mới để khôi phục niềm tin.
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026 sẽ là “trận chiến sinh tử” cho cả hai phe.
Liệu chiến thắng vừa qua có giúp Đảng Dân chủ tạo rào chắn ngăn cản các toan tính chính trị của ông Trump?
Hay đó chỉ là một cú vấp tạm thời trước khi vị Tổng thống 79 tuổi “gừng càng già càng cay”?
Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào việc ông Trump có dám thay đổi và hành động đủ nhanh để lấy lại lòng tin của người Mỹ — trước khi thời gian và cử tri kịp viết tiếp một trang sử khác.
Discussion about this post