Chiều 14/11, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà làm việc với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành liên quan về dự án Nghị định quy định chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026–2030. Cuộc họp tập trung phân tích các tiêu chí mới, đánh giá tác động và bảo đảm mục tiêu an sinh xã hội trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Điều chỉnh chuẩn nghèo để phù hợp “kỷ nguyên mới”
Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh việc điều chỉnh chuẩn nghèo đa chiều quốc gia là yêu cầu tất yếu khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng hai con số, hướng tới nước phát triển, thu nhập trung bình cao vào năm 2030.
Chuẩn nghèo đa chiều không chỉ đo lường về thu nhập, mà còn bao gồm các yếu tố về giáo dục, y tế, môi trường, điều kiện sống, việc làm… Việc điều chỉnh phải có căn cứ chính trị, pháp lý, khoa học và thực tiễn rõ ràng, dựa trên số liệu đo đếm được để tránh gây xáo trộn chính sách.
“Tăng trưởng hai con số phải mang lại lợi ích cho toàn dân, đặc biệt tạo cơ hội để các hộ nghèo thay đổi cuộc sống,” Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Lý do cần ban hành chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn mới
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chuẩn nghèo mới sẽ giúp:
- Nhận diện chính xác và toàn diện hộ nghèo, hộ cận nghèo trên toàn quốc.
- Làm cơ sở xây dựng mục tiêu, chỉ tiêu giảm nghèo giai đoạn 2026–2030.
- Hỗ trợ các bộ, ngành triển khai đồng bộ các chương trình giảm nghèo, an sinh xã hội, phân bổ ngân sách hiệu quả.
Đề xuất chuẩn nghèo đa chiều mới 2026–2030
1. Tiêu chí thu nhập (đề xuất mới)
- Nông thôn: 2,2 triệu đồng/người/tháng
- Đô thị: 2,8 triệu đồng/người/tháng
Mức này được điều chỉnh theo hướng đảm bảo tăng dần mức sống tối thiểu, phù hợp với tốc độ phát triển kinh tế và biến động giá cả.
2. Kế thừa các tiêu chí của giai đoạn 2022–2025
- Việc làm: tình trạng việc làm, người phụ thuộc.
- Giáo dục: trình độ của người lớn, tình trạng đi học của trẻ.
- Y tế: dinh dưỡng, bảo hiểm y tế.
- Nhà ở: diện tích bình quân, chất lượng nhà ở.
3. Các tiêu chí sẽ được điều chỉnh và bổ sung
- Nâng chất lượng chiều tiếp cận thông tin.
- Thay đổi cách đo lường tiếp cận nước sinh hoạt, nhà tiêu hợp vệ sinh.
- Bổ sung chỉ số xử lý rác thải, phù hợp mục tiêu phát triển bền vững.
Tác động dự kiến khi áp dụng chuẩn nghèo mới
- Tỷ lệ nghèo đa chiều năm 2026 dự kiến là 11,7%, tương đương 3,297 triệu hộ.
- Tăng khoảng 904 nghìn hộ so với năm đầu kỳ 2022–2025 do việc nâng tiêu chí.
- Tổng chi phí an sinh xã hội năm 2026 dự kiến 39 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 24 nghìn tỷ so với năm 2025.
Đây là mức tăng đáng kể nhưng cần thiết để đảm bảo quyền lợi thực sự của người dân trong bối cảnh chuẩn nghèo được điều chỉnh cao hơn.
Ý kiến của các bộ, ngành: cần đánh giá toàn diện và thận trọng
Các bộ, ngành đều thống nhất về sự cần thiết ban hành chuẩn nghèo đa chiều mới. Tuy nhiên, Bộ Tài chính lưu ý:
- Cần đánh giá tổng thể các chính sách hỗ trợ hiện hành: y tế, giáo dục, sinh kế, xóa nhà tạm…
- Cân đối ngân sách trong bối cảnh cần ưu tiên chi cho đầu tư công, quốc phòng – an ninh, khoa học công nghệ, giáo dục, y tế, chuyển đổi số…
- Xem xét kỹ thời điểm áp dụng để tránh gây áp lực ngân sách đột ngột.
Giữ nguyên chuẩn hiện hành trong năm 2026, điều chỉnh từ năm 2027
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà thống nhất:
- Năm 2026 tiếp tục áp dụng chuẩn nghèo giai đoạn 2020–2025.
- Việc điều chỉnh tiêu chí thu nhập sẽ thực hiện khi có tổng hợp đầy đủ nguồn lực hỗ trợ từ các chương trình mục tiêu quốc gia.
- Năm 2027 sẽ cập nhật mức thu nhập mới, sau khi đánh giá tác động kỹ lưỡng.
- Các tiêu chí khác sẽ giữ nguyên hoặc điều chỉnh linh hoạt dựa trên thực tiễn triển khai.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu quan trọng nhất:
“Không để ai ở lại phía sau khi áp dụng chuẩn nghèo đa chiều mới.”
Điều này đòi hỏi các chính sách phải bảo đảm công bằng, phù hợp với mức lương tối thiểu, thu nhập chung, và mang lại quyền lợi đầy đủ cho hộ nghèo – cận nghèo.
Discussion about this post