Kinh tế Mỹ phát đi tín hiệu suy yếu khi số đơn xin trợ cấp thất nghiệp tăng mạnh, lạm phát tháng 8 vượt dự báo. Fed đứng trước bài toán khó: kiềm chế giá cả hay hỗ trợ tăng trưởng.
Tín hiệu cảnh báo từ thị trường lao động
Tuần qua, Bộ Lao động Mỹ công bố số đơn xin trợ cấp thất nghiệp mới đã tăng lên mức cao nhất trong gần 4 năm, đạt khoảng 258.000 đơn. Con số này không chỉ vượt xa dự báo của các chuyên gia, mà còn cho thấy thị trường việc làm đang chịu áp lực lớn sau giai đoạn thắt chặt chính sách tiền tệ kéo dài.
Các nhà phân tích cảnh báo, sự gia tăng thất nghiệp là dấu hiệu cho thấy nhiều doanh nghiệp bắt đầu cắt giảm nhân sự nhằm đối phó với chi phí vận hành và lãi vay cao. Nếu xu hướng này tiếp diễn, tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ có thể vượt mốc 4,5% trong những tháng tới – mức chưa từng thấy kể từ đại dịch COVID-19.
Lạm phát “neo cao” vì chi phí sinh hoạt
Song song với áp lực lao động, báo cáo lạm phát tháng 8 của Mỹ cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn dự báo 2,7%. Đặc biệt, chi phí nhà ở và thực phẩm – hai hạng mục thiết yếu nhất trong rổ tính CPI – đều tăng mạnh.
- Giá thuê nhà tăng trung bình 4,1% so với năm ngoái.
- Giá thực phẩm tại siêu thị tăng 3,8%, trong đó các mặt hàng tươi sống và ngũ cốc ghi nhận mức tăng cao nhất.
Điều này làm gia tăng gánh nặng chi tiêu của hộ gia đình Mỹ, đồng thời đặt ra bài toán khó cho Cục Dự trữ Liên bang (Fed) trong việc kiềm chế lạm phát mà không gây “cú sốc” cho nền kinh tế.
Nhà đầu tư lo ngại, Fed đứng trước bài toán nan giải
Thị trường tài chính Mỹ phản ứng tiêu cực trước loạt số liệu trên. Chỉ số chứng khoán Dow Jones giảm gần 300 điểm trong phiên giao dịch ngày công bố dữ liệu; lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng trở lại, phản ánh tâm lý bất an của giới đầu tư.
Theo các chuyên gia, Fed đang bị kẹt giữa hai lựa chọn:
- Duy trì lãi suất cao để kiềm chế lạm phát, nhưng nguy cơ khiến thất nghiệp tăng và kinh tế rơi vào suy thoái.
- Nới lỏng chính sách để hỗ trợ tăng trưởng, song điều này có thể khiến lạm phát quay trở lại, phá hỏng thành quả kiểm soát giá cả suốt 2 năm qua.
Nguy cơ lan rộng toàn cầu
Kinh tế Mỹ vẫn là “đầu tàu” toàn cầu, do đó bất kỳ biến động nào cũng sẽ tác động dây chuyền tới các thị trường khác. Nếu Mỹ đối mặt suy thoái, thương mại quốc tế và dòng vốn toàn cầu có nguy cơ chững lại, đặc biệt là ở các nền kinh tế phụ thuộc xuất khẩu.
Các tổ chức quốc tế như IMF và OECD đã khuyến nghị Mỹ cần thận trọng với chính sách lãi suất, đồng thời triển khai các gói hỗ trợ có chọn lọc cho nhóm lao động dễ tổn thương.
Kết luận
Với tình trạng thất nghiệp tăng và lạm phát vượt dự báo, nền kinh tế Mỹ đang đứng trước ngã rẽ khó khăn. Bài toán vừa duy trì tăng trưởng, vừa kiềm chế giá cả sẽ quyết định liệu Mỹ có tránh được một cuộc suy thoái mới trong năm 2026 hay không.
