Trong một diễn biến chưa từng có tiền lệ, chính trường Venezuela và quan hệ quốc tế đang rơi vào tình trạng cực kỳ căng thẳng sau khi Tổng thống Nicolas Maduro bị lực lượng Mỹ bắt giữ và đưa về New York. Bất chấp sự vắng mặt của nhà lãnh đạo, bộ máy chính quyền tại Caracas tuyên bố vẫn duy trì sự thống nhất tuyệt đối.

Tình trạng của ông Nicolas Maduro và phản ứng từ Washington

Sự kiện bắt đầu từ ngày 3/1/2026, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh thực hiện chiến dịch bắt giữ ông Maduro ngay tại Venezuela với các cáo buộc liên quan đến buôn bán ma túy.

• Hiện trạng: Ông Maduro (63 tuổi) đang bị giam giữ tại một trung tâm tạm giữ ở New York. Hình ảnh ông bị bịt mắt và còng tay đã gây chấn động dư luận thế giới.
• Lịch trình pháp lý: Dự kiến ông sẽ ra hầu tòa vào ngày 5/1 (giờ Mỹ).
• Tuyên bố từ Mỹ: Tổng thống Trump khẳng định Mỹ sẽ “tiếp quản” đất nước này để thiết lập lại trật tự. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhấn mạnh nhà lãnh đạo tương lai của Venezuela phải phù hợp với lợi ích của Mỹ, đặc biệt là trong việc kiểm soát nguồn tài nguyên dầu mỏ và chấm dứt nạn ma túy.

Chính quyền Caracas kiên trì lập trường

Tại thủ đô Caracas, các quan chức cấp cao của Venezuela gọi đây là một “vụ bắt cóc” nhắm vào Tổng thống và Đệ nhất phu nhân Cilia Flores.

• Bộ trưởng Nội vụ Diosdado Cabello: Khẳng định sự đoàn kết của lực lượng cách mạng và tuyên bố Nicolas Maduro vẫn là tổng thống duy nhất. Ông cáo buộc mục tiêu thực sự của Mỹ là chiếm đoạt tài nguyên dầu mỏ.
• Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino: Cho biết quân đội đã được kích hoạt để bảo vệ chủ quyền. Ông cáo buộc cuộc tấn công của Mỹ đã gây ra thương vong lớn cho binh sĩ và dân thường.
• Vai trò của bà Delcy Rodriguez: Phó Tổng thống kiêm Bộ trưởng Dầu mỏ đã tiếp quản quyền lãnh đạo lâm thời với sự phê chuẩn của Tòa án Tối cao. Dù được đánh giá là nhân vật thực dụng, bà Rodriguez kiên quyết bác bỏ việc hợp tác với yêu cầu của phía Mỹ.

“Vũ khí” dầu mỏ và sức ép kinh tế

Mỹ đang sử dụng các biện pháp trừng phạt và phong tỏa tàu chở dầu như một đòn bẩy kinh tế cực mạnh.

“Nền kinh tế của họ sẽ không thể tiến lên cho đến khi các điều kiện phù hợp với lợi ích quốc gia của Mỹ được đáp ứng.” — Ngoại trưởng Marco Rubio.

Ngược lại, phía Venezuela cáo buộc đây là hành vi thực dân hiện đại nhằm dọn đường cho các tập đoàn dầu mỏ lớn của Mỹ tiến vào chiếm hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên của quốc gia Nam Mỹ này.

Bối cảnh lịch sử và phản ứng xã hội

Chiến dịch này được giới quan sát đánh giá là sự can thiệp quân sự/pháp lý gây tranh cãi nhất của Washington tại khu vực Mỹ Latinh kể từ sau sự kiện Panama cách đây 37 năm.

Ngày 4/1, hàng ngàn người dân đã đổ ra đường phố Caracas biểu tình, yêu cầu trả tự do cho ông Maduro, tạo nên một bầu không khí đối đầu gay gắt giữa những người ủng hộ chính phủ và áp lực từ bên ngoài.