Tổng thống Donald Trump vừa ra lệnh triển khai 10 chiến đấu cơ F-35 tới Puerto Rico trong nỗ lực chống lại các băng đảng buôn bán ma túy mà ông cáo buộc là “khủng bố hóa học”. Động thái này làm dấy lên tranh cãi trong và ngoài nước về tính hợp pháp và hệ lụy địa chính trị.
Ngày 5 tháng 9 năm 2025, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã ra lệnh triển khai 10 chiến đấu cơ tàng hình F‑35 đến một căn cứ không quân tại Puerto Rico. Đây là một trong những động thái quân sự mạnh mẽ nhất trong chiến dịch chống ma túy mà ông Trump cho là nhằm đối phó với các băng đảng đang bí mật vận chuyển chất cấm vào lãnh thổ Hoa Kỳ.
Quyết định triển khai F‑35 không chỉ mang tính biểu tượng mà còn là một phần trong chiến lược quân sự quy mô lớn đang được Washington triển khai tại khu vực Caribbean. Theo nguồn tin từ Lầu Năm Góc, Mỹ hiện đã điều động bảy tàu chiến, một tàu ngầm hạt nhân cùng hơn 4.500 binh sĩ – chủ yếu là lính thủy đánh bộ và lực lượng hải quân – đến khu vực nam Puerto Rico để tiến hành các cuộc tập trận phối hợp và chuẩn bị cho tình huống tác chiến thực địa.
Lực lượng Thủy quân lục chiến số 22 đã thực hiện các cuộc đổ bộ mô phỏng và bay huấn luyện cường độ cao. Các hoạt động này nằm trong kế hoạch sẵn sàng đối phó với các mạng lưới ma túy được cho là đang hoạt động mạnh ở Venezuela, Colombia và các đảo nhỏ trong vùng biển Caribbean.
Không dừng lại ở việc triển khai lực lượng, ngày 2 tháng 9, Hoa Kỳ đã tiến hành một cuộc không kích nhằm vào một tàu chở ma túy ở vùng biển phía nam Caribbean. Cuộc tấn công này khiến ít nhất 11 người thiệt mạng. Theo tuyên bố từ Bộ Quốc phòng Mỹ, con tàu có liên quan đến Tren de Aragua – băng đảng tội phạm khét tiếng có nguồn gốc từ Venezuela, hiện đã bị Washington liệt vào danh sách “tổ chức khủng bố nước ngoài”.
Phát biểu tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump nhấn mạnh: “Chúng ta đang đối mặt với một cuộc chiến tranh hóa học. Hơn 300.000 người Mỹ đã thiệt mạng vì ma túy – nhiều hơn cả số quân nhân tử vong trong Thế chiến II. Đây là lúc phải hành động”. Ông đồng thời khẳng định quyền sử dụng quân đội theo Điều II của Hiến pháp để “bảo vệ nước Mỹ trước mọi mối đe dọa, kể cả từ những kẻ không mang đồng phục nhưng gieo rắc cái chết trên đất Mỹ”.
Ngoại trưởng Marco Rubio, người trực tiếp phụ trách các chính sách đối ngoại trong chiến dịch này, khẳng định Mỹ có đủ cơ sở pháp lý và đạo lý để tiến hành các hành động quân sự nhằm ngăn chặn các băng nhóm tội phạm có tổ chức đang gây bất ổn trong khu vực và đe dọa sức khỏe cộng đồng Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, chiến dịch quân sự của chính quyền Trump đang vấp phải nhiều chỉ trích trong và ngoài nước. Nhiều chuyên gia luật pháp cảnh báo rằng hành động đơn phương sử dụng vũ lực ở nước ngoài mà không thông qua Quốc hội có thể vi phạm Đạo luật Quyền Chiến tranh và tạo ra tiền lệ nguy hiểm. Một số nghị sĩ đối lập lên tiếng yêu cầu làm rõ căn cứ pháp lý và mục tiêu của chiến dịch.
Về phía quốc tế, chính quyền Venezuela đã mạnh mẽ phản đối, cho rằng Mỹ đang lợi dụng danh nghĩa chống ma túy để can thiệp vào công việc nội bộ và đe dọa chủ quyền các quốc gia khác. Tổng thống Nicolás Maduro gọi hành động này là “xâm lược quân sự trá hình” và cam kết sẽ bảo vệ lãnh thổ Venezuela bằng mọi giá.
Các tổ chức nhân quyền quốc tế cũng bày tỏ lo ngại về việc sử dụng vũ khí tối tân như F‑35 trong chiến dịch truy lùng tội phạm, cảnh báo về nguy cơ xảy ra thương vong ngoài ý muốn và vi phạm nhân quyền, đặc biệt trong các khu vực dân cư đông đúc hoặc vùng biển quốc tế không rõ ràng về quyền tài phán.
Trong bối cảnh cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2026 đang đến gần, giới quan sát nhận định rằng động thái quân sự lần này không chỉ phục vụ mục tiêu an ninh, mà còn mang tính chiến lược chính trị rõ rệt. Ông Trump từng nhiều lần nhấn mạnh việc “mạnh tay với tội phạm” là một trong những cam kết trọng tâm trong chiến dịch tái tranh cử của mình.
Việc Mỹ sử dụng F‑35 và triển khai hàng nghìn binh sĩ tới Puerto Rico đánh dấu bước chuyển mình trong cách tiếp cận vấn đề ma túy – từ mô hình truy bắt và xét xử sang mô hình phản ứng quân sự quy mô. Tuy nhiên, bước chuyển này đang thổi bùng lên các tranh luận về pháp lý, đạo đức và trách nhiệm quốc tế, đặt ra câu hỏi về giới hạn quyền lực của tổng thống Hoa Kỳ trong việc sử dụng vũ lực ở bên ngoài lãnh thổ.
Chiến dịch này có thực sự giúp Hoa Kỳ ngăn chặn làn sóng ma túy? Hay sẽ dẫn đến một cuộc khủng hoảng địa chính trị mới ở vùng Caribbean? Thời gian sẽ trả lời, nhưng rõ ràng nước Mỹ đang bước vào một giai đoạn đối đầu quyết liệt chưa từng thấy với các thế lực tội phạm xuyên quốc gia.
