Trong một nỗ lực nhằm kiềm chế đà tăng giá nhiên liệu nội địa và ngăn chặn rủi ro thiếu hụt, Chính phủ Nga đã quyết định áp đặt lệnh cấm xuất khẩu xăng có thời hạn. Động thái này diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang chao đảo bởi xung đột tại Trung Đông và các lệnh trừng phạt kinh tế.
Nga siết chặt nguồn cung xăng dầu nội địa
Mới đây, Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak đã chỉ đạo Bộ Năng lượng soạn thảo nghị quyết cấm xuất khẩu xăng, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2026. Theo thông tin từ hãng thông tấn quốc gia TASS, lệnh cấm này dự kiến kéo dài đến hết ngày 31/7/2026.
Mục tiêu chính của sắc lệnh này là đảm bảo an ninh năng lượng trong nước. Nga đã nhiều lần áp dụng các biện pháp hạn chế tương tự đối với cả xăng và dầu diesel để đối phó với tình trạng giá cả leo thang.
Những thách thức từ hạ tầng và địa chính trị
Trong năm 2025, Nga đã đối mặt với tình trạng khan hiếm nhiên liệu tại nhiều khu vực, bao gồm cả các vùng lân cận Ukraine. Nguyên nhân được xác định bởi hai yếu tố chính:
- Hoạt động quân sự: Các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng nhà máy lọc dầu của Nga gây gián đoạn sản xuất.
- Yếu tố mùa vụ: Nhu cầu sử dụng nhiên liệu tăng cao vào các thời điểm cao điểm trong năm.
Theo số liệu ngành, Nga đã xuất khẩu gần 5 triệu tấn xăng trong năm 2025 (trung bình khoảng 117.000 thùng/ngày). Việc giữ lại lượng hàng này được kỳ vọng sẽ tạo ra “lá chắn” bảo vệ người tiêu dùng Nga trước những biến động giá quốc tế.
Thông tin từ Chính phủ: Khối lượng chế biến dầu thô hiện vẫn duy trì ở mức tương đương năm 2025, đảm bảo nguồn cung sản phẩm dầu mỏ ổn định cho thị trường nội địa.
Mỹ nới lỏng trừng phạt: “Phao cứu sinh” tạm thời cho thị trường toàn cầu
Trong một diễn biến đáng chú ý khác, Bộ Tài chính Mỹ đã ban hành giấy phép có thời hạn 30 ngày (từ 12/3 đến 11/4) cho phép các quốc gia thu mua lượng dầu thô và sản phẩm dầu mỏ của Nga hiện đang mắc kẹt trên biển.
- Lượng dầu tồn đọng: Khoảng 124 triệu thùng dầu Nga đang trôi nổi tại 30 địa điểm toàn cầu.
- Mục tiêu: Hạ nhiệt giá năng lượng đang tăng vọt sau khi xung đột tại Trung Đông bùng phát.
- Phạm vi: Áp dụng cho các lô hàng đã bốc lên tàu trước 0h01 sáng ngày 12/3.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent khẳng định đây là biện pháp “ngắn hạn và được điều chỉnh hạn chế”. Ông cũng nhắc lại quan điểm của Tổng thống Donald Trump rằng việc giá dầu tăng tạm thời dù gây khó khăn trước mắt nhưng sẽ mang lại lợi ích dài hạn cho nền kinh tế Mỹ thông qua việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng.
Cuộc khủng hoảng Trung Đông và phản ứng của phương Tây
Thị trường năng lượng thế giới đang đứng trước thử thách cực đại khi eo biển Hormuz – nơi trung chuyển 20% lượng dầu thế giới – bị tê liệt sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
Để đối phó với tình trạng gián đoạn, chính quyền Tổng thống Trump đã triển khai hàng loạt biện pháp khẩn cấp:
| Biện pháp | Chi tiết hành động |
| Giải phóng dự trữ | Mỹ tung 172 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược (SPR). |
| Phối hợp quốc tế | IEA (32 nước) cam kết giải phóng tổng cộng 400 triệu thùng dầu. |
| Bảo trợ vận tải | DFC cung cấp bảo hiểm rủi ro; Hải quân Mỹ sẵn sàng hộ tống tàu tại Vịnh Ba Tư. |
Nhận định thị trường
Phó Thủ tướng Novak đánh giá rằng cuộc khủng hoảng Trung Đông đang gây ra sự bất ổn nghiêm trọng. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh nhu cầu đối với năng lượng Nga trên thị trường quốc tế vẫn rất cao, đây là một tín hiệu tích cực cho vị thế xuất khẩu của Moscow khi các lệnh cấm được dỡ bỏ.
Việc Nga tạm dừng xuất khẩu xăng từ tháng 4 tới tháng 7 tới đây chắc chắn sẽ tạo thêm áp lực lên giá xăng dầu thế giới, vốn đã căng thẳng do các nút thắt logistics tại Trung Đông.
Discussion about this post