Chiều 23/9, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã chủ trì Phiên họp lần thứ 14 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Phiên họp được tổ chức trực tiếp tại Hà Nội, kết nối trực tuyến với 21 tỉnh, thành phố ven biển.
Dự họp có:
- Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà – Trưởng Ban Chỉ đạo.
- Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng.
- Lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương, thành viên Ban Chỉ đạo và lãnh đạo các địa phương ven biển.
Thảo luận thẳng thắn, chỉ rõ “điểm nghẽn”
Tại phiên họp, các đại biểu đã thảo luận, đánh giá khách quan, trung thực thực trạng, chỉ rõ tồn tại, vướng mắc, nguyên nhân và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.
Trọng tâm là đề xuất giải pháp tháo gỡ các “điểm nghẽn” đang cản trở nỗ lực gỡ thẻ vàng IUU, đặc biệt nhấn mạnh kiểm điểm rõ vai trò, trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý của cấp ủy, chính quyền; đồng thời nâng cao ý thức của người dân, ngư dân trong chấp hành pháp luật.
Nỗ lực của Việt Nam trong gần 8 năm qua
- Sau gần 8 năm triển khai biện pháp chống khai thác IUU và thực hiện khuyến nghị của EC, Việt Nam đã tổ chức 13 phiên họp Ban Chỉ đạo, 4 đoàn kiểm tra tại địa phương, ban hành 01 Chỉ thị của Ban Bí thư, 02 Chỉ thị và 8 Công điện của Thủ tướng Chính phủ.
- Hệ thống pháp lý và thể chế đã được củng cố, hoàn thiện; quản lý, kiểm tra, giám sát tàu cá được đẩy mạnh bằng cả biện pháp công nghệ và hành chính.
- Công tác xử lý vi phạm được triển khai quyết liệt, kết hợp tuyên truyền nâng cao nhận thức cho ngư dân; phối hợp giữa các cơ quan, địa phương ngày càng chặt chẽ.
- Chính phủ khuyến khích phát triển nuôi trồng thủy sản để giảm áp lực đánh bắt, đồng thời thúc đẩy sản xuất kinh doanh và tạo sinh kế bền vững cho ngư dân.
Kết quả bước đầu
- Đến nay, Việt Nam cơ bản đã hoàn thiện quy định pháp luật chống khai thác IUU, quản lý đội tàu, truy xuất nguồn gốc hải sản, đáp ứng yêu cầu theo đánh giá của EU.
- Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao đã ban hành Nghị quyết số 04/2024, quy định xử lý hình sự với một số hành vi vi phạm IUU.
- Công tác xử lý vi phạm có nhiều chuyển biến: từ đầu năm 2024 đến nay, đã xử phạt hành chính 26 tàu, khởi tố hình sự 8 tàu; số lượng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài giảm so với năm 2024.
- Tính đến tháng 9/2025, đã có 28.083/28.354 tàu cá (99%) lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS).
Đóng góp của ngành thủy sản
- Năm 2024, tổng sản lượng thủy sản đạt 9,6 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu khoảng 10 tỷ USD.
- 8 tháng đầu năm 2025, sản lượng thủy sản ước đạt 6,4 triệu tấn.
- Thủy sản Việt Nam hiện xuất khẩu tới 170 quốc gia, vùng lãnh thổ, trong đó có các thị trường lớn như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, EU, Hàn Quốc, Australia, Canada, Nga, Brazil…
- Ngành thủy sản tiếp tục khẳng định vị trí là ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước.
Tồn tại và thách thức
Dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, song vẫn còn:
- Tình trạng tàu cá, ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài, ảnh hưởng xấu đến uy tín quốc gia.
- Một số biện pháp quản lý, kiểm soát tàu cá chưa đủ mạnh, chưa triệt để ngăn chặn vi phạm.
- Hạ tầng cảng cá, khu neo đậu còn hạn chế, gây khó khăn cho công tác xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản.
Yêu cầu quyết liệt từ Thủ tướng
Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu:
- Ngăn chặn, chấm dứt tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài – coi đây là nhiệm vụ chính trị cấp bách.
- Xử lý triệt để hành vi vi phạm, không bao che, không nể nang.
- Tăng cường tuần tra, kiểm soát; nâng cấp hạ tầng; áp dụng công nghệ số để giám sát đội tàu.
- Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và cộng đồng ngư dân, tạo sự đồng thuận xã hội.
Kỳ vọng gỡ “thẻ vàng”
Với quyết tâm chính trị cao từ Trung ương đến địa phương, sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương và sự ủng hộ của người dân, Việt Nam kỳ vọng trong đợt kiểm tra sắp tới của Đoàn Ủy ban châu Âu (EC) vào tháng 10, những nỗ lực chống khai thác IUU sẽ được ghi nhận, góp phần gỡ bỏ “thẻ vàng” và mở rộng thị trường xuất khẩu thủy sản sang EU.
Discussion about this post