Nhập khẩu xăng dầu quý I tăng mạnh: Việt Nam nỗ lực bình ổn giá giữa “bão” năng lượng

Trong 3 tháng đầu năm 2026, tổng lượng dầu thô và xăng dầu nhập khẩu của nước ta đạt gần 6,49 triệu tấn. Đặc biệt, tháng 3 ghi nhận sự tăng trưởng đột biến về lượng xăng dầu thành phẩm nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Nhập khẩu xăng dầu tháng 3 tăng “phi mã”

Theo số liệu thống kê sơ bộ từ Cục Hải quan, các doanh nghiệp trong nước đã đẩy mạnh nhập khẩu xăng dầu trong tháng 3 vừa qua để đáp ứng nhu cầu thị trường.

• Lượng nhập khẩu: Hơn 1,19 triệu tấn xăng dầu các loại.
• Giá trị kim ngạch: Đạt 1,42 tỷ USD.
• Biến động: So với cùng kỳ năm ngoái, lượng nhập khẩu tăng mạnh 47,16% (tương đương tăng 382.000 tấn). Đặc biệt, giá trị nhập khẩu tăng đột biến tới 157,7% do tác động từ giá nhiên liệu thế giới leo thang.

Bên cạnh xăng dầu thành phẩm, các doanh nghiệp cũng chi 548,2 triệu USD để nhập khẩu hơn 805.000 tấn dầu thô trong tháng 3, phục vụ nguyên liệu đầu vào cho hai “trụ cột” lọc dầu là Dung Quất và Nghi Sơn.

Bức tranh xuất nhập khẩu năng lượng quý I/2026

Lũy kế 3 tháng đầu năm, tổng lượng dầu thô và xăng dầu nhập khẩu đạt gần 6,49 triệu tấn, tương đương giá trị gần 4,59 tỷ USD (tăng 7,8% về lượng và 19,84% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025).

Sự chuyển dịch này cho thấy sự chủ động của các đơn vị đầu mối trong việc bù đắp nguồn cung khi thị trường quốc tế có nhiều biến động.

Đảm bảo nguồn cung trong nước đến hết tháng 4

Tại họp báo Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định nguồn cung xăng dầu hiện tại vẫn được kiểm soát tốt.

• Sản xuất nội địa: Sản lượng khai thác trong nước tăng 30%, đủ nguyên liệu cho Nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn hoạt động hết công suất tới cuối tháng 4.
• Dự trữ: Với 3,2 triệu $m^3$ xăng dầu nhập khẩu trong tháng 3 cộng với lượng tồn kho, Việt Nam hoàn toàn đảm bảo nhu cầu tiêu thụ trong ngắn hạn.

Bộ Công Thương cũng đang xây dựng các kịch bản ứng phó dài hạn, đa dạng hóa nguồn cung và tăng cường năng lực sản xuất nội địa để tránh bị động trước các cú sốc năng lượng toàn cầu.

“Điểm sáng” bình ổn giá xăng dầu tại Đông Nam Á

Trong khi nhiều quốc gia đối mặt với khủng hoảng năng lượng tồi tệ, Việt Nam được đánh giá là mô hình hiệu quả nhờ chiến lược bình ổn đa tầng.

1. Can thiệp tài chính mạnh mẽ

• Quỹ Bình ổn giá: Kích hoạt 9 lần/tháng với tổng chi khoảng 5.300 tỷ đồng.
• Hỗ trợ ngân sách: Lần đầu tiên Chính phủ tạm ứng trực tiếp 8.000 tỷ đồng vào Quỹ Bình ổn theo Quyết định số 483 của Thủ tướng Chính phủ.

2. Công cụ tài khóa linh hoạt

Nhà nước đã triển khai hàng loạt chính sách cắt giảm thuế từ tháng 3/2026:

• Thuế nhập khẩu ưu đãi: Giảm về 0%.
• Thuế bảo vệ môi trường: Giảm về 0% đối với xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay.
• Thuế tiêu thụ đặc biệt: Giảm từ mức 8-10% xuống còn 0%.
• Thuế GTGT: Miễn khai thuế trong khi vẫn giữ quyền khấu trừ đầu vào.

3. Cơ chế điều hành giá “thời chiến”

Từ ngày 19/3, cơ chế điều hành giá xăng dầu đã trở nên cực kỳ linh hoạt. Liên Bộ Công Thương – Tài chính có thể điều chỉnh giá trong vòng 24 giờ nếu biến động giá cơ sở vượt quá 15%, thay vì chờ đợi chu kỳ 7 ngày như trước đây. Điều này giúp triệt tiêu hiện tượng “sốc giá” và găm hàng.

So sánh giá xăng dầu Việt Nam với khu vực

Nhờ các biện pháp quyết liệt, giá xăng tại Việt Nam hiện đang duy trì ở mức thấp hơn đáng kể so với nhiều nước láng giềng.

Nhận định: Dù giá dầu diesel của Việt Nam vẫn cao hơn Trung Quốc và Thái Lan do đặc thù nguồn cung và chính sách trợ giá riêng biệt của từng nước, nhưng mức giá xăng RON95-III ở ngưỡng dưới 27.000 đồng/lít được xem là một thành công lớn trong nỗ lực bảo vệ túi tiền người tiêu dùng và chi phí sản xuất của doanh nghiệp.

Theo thông tin từ Cục Hải quan và Bộ Công Thương.