Dù từ năm học 2025–2026, học sinh công lập được miễn hoàn toàn học phí, nhưng nhiều trường vẫn “đẻ” thêm các khoản thu vô lý: tiền điều hòa, camera, ngoại khóa… khiến phụ huynh bức xúc. Cần siết chặt giám sát để chính sách nhân văn đi vào thực chất.
Chính sách nhân văn, nhưng thực tế nhiều biến tướng
Bộ GD&ĐT đã quy định rõ 10 khoản cấm thu, đồng thời từ năm học 2025–2026, học sinh công lập sẽ được miễn hoàn toàn học phí. Đây là một chủ trương đúng đắn, nhằm giảm gánh nặng tài chính cho gia đình.
Tuy nhiên, nhiều phụ huynh ở Hà Nội, TPHCM, Hải Phòng, Cần Thơ, Lâm Đồng… vẫn phản ánh tình trạng trường học tìm cách “lách luật”, thu đủ loại quỹ vô lý: từ tiền thuê và bảo dưỡng điều hòa, lắp camera, mua tivi – máy chiếu, đến các lớp ngoại khóa áp đặt.
Những khoản thu khiến phụ huynh “ngộp thở”
- TPHCM: Phụ huynh phường Bến Thành cho biết, ngay buổi họp đầu năm, nhà trường đã đưa ra nhiều khoản đóng góp không rõ ràng.
- Hà Nội: Một trường tiểu học ở xã Hưng Đạo thu 200.000 đồng/năm/học sinh để “thuê điều hòa và dây điện” từ doanh nghiệp bên ngoài.
- Hải Phòng: Phụ huynh phải đóng 200.000 đồng/năm cho khoản “bảo dưỡng điều hòa” – vốn là trách nhiệm của nhà trường.
- Cần Thơ: Trường học yêu cầu phụ huynh đóng tiền lắp camera trong lớp học và khuôn viên trường. Nếu không, phụ huynh phải… tự mang camera đến.
- Lâm Đồng: Tại một trường mẫu giáo ở xã Tà Đùng, phụ huynh liệt kê hàng chục khoản phải nộp, tổng cộng hàng triệu đồng/năm.
Một số trường còn “sáng tạo” thêm các lớp ngoại khóa, thu tới 310.000 đồng/tháng – cao gấp nhiều lần tiền học phí trước đây.
Gánh nặng không chỉ với phụ huynh, mà cả giáo viên
Không ít giáo viên thừa nhận họ bị ban giám hiệu giao nhiệm vụ “vận động” phụ huynh mua sắm tivi, máy chiếu, rèm cửa… trị giá hàng chục triệu đồng/lớp. Nếu không làm, giáo viên bị nhắc nhở; nếu làm thì ngại đối diện phụ huynh, nhất là những gia đình khó khăn.
Kiến nghị: Minh bạch và siết chặt giám sát
Theo quy định, phụ huynh chỉ phải đóng các khoản như: đồng phục, bảo hiểm y tế, tiền ăn bán trú, học phẩm, quỹ lớp…. Những khoản này cần được công khai, minh bạch và dựa trên nguyên tắc tự nguyện.
Từ năm học 2025–2026, Hà Nội còn hỗ trợ tiền ăn bán trú cho học sinh tiểu học (20.000 đồng/ngày ở nội thành, 30.000 đồng/ngày tại miền núi). Đây là chính sách nhân văn, nhưng nếu tình trạng lạm thu không được chấn chỉnh, niềm vui miễn học phí sẽ trở nên hình thức.
Các phụ huynh mong muốn:
- Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT địa phương tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm trường hợp thu sai.
- Ban hành hướng dẫn cụ thể, rõ ràng, để phụ huynh – giáo viên – nhà trường cùng giám sát.
- Công khai minh bạch thu chi, đảm bảo tự nguyện, đúng mục đích.
Kết luận
Chính sách miễn học phí là một bước tiến quan trọng trong việc giảm gánh nặng tài chính, tạo cơ hội học tập công bằng cho học sinh cả nước. Nhưng nếu các trường tiếp tục lạm thu dưới nhiều hình thức khác, phụ huynh không những không được giảm áp lực mà còn rơi vào thế khó khăn hơn.
Chỉ khi giám sát chặt chẽ – minh bạch – nghiêm minh, niềm vui miễn học phí mới thực sự trọn vẹn và đúng với tinh thần nhân văn mà Chính phủ đã đề ra.
Discussion about this post