Tìm hiểu nguyên nhân gây sốt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, cách xử trí an toàn, khi nào cần đưa trẻ đi khám bác sĩ. Hướng dẫn hạ sốt đúng cách để bảo vệ sức khỏe con yêu.
1. Sốt là gì?
Sốt là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi hệ miễn dịch đang chống lại vi khuẩn, virus hoặc các tác nhân gây bệnh.
Theo định nghĩa y học, trẻ được coi là sốt khi:
- Nhiệt độ đo ở nách ≥ 37,5°C
- Nhiệt độ đo ở hậu môn ≥ 38°C
- Nhiệt độ đo ở tai hoặc trán ≥ 38°C
Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, sốt có thể là dấu hiệu của bệnh nhiễm trùng hoặc phản ứng tạm thời sau tiêm chủng, mọc răng, hoặc thay đổi thời tiết.
2. Nguyên nhân thường gặp gây sốt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
Một số nguyên nhân phổ biến gồm:
🔹 Nhiễm virus hoặc vi khuẩn
- Cảm lạnh, cúm, viêm họng, viêm tai giữa, viêm phổi, viêm phế quản.
- Nhiễm trùng đường tiết niệu, tiêu chảy do vi khuẩn.
- Các bệnh truyền nhiễm như sởi, thủy đậu, tay chân miệng, sốt xuất huyết.
🔹 Sốt do tiêm phòng
- Sau khi tiêm vaccine, trẻ thường sốt nhẹ 37,5–38,5°C trong 1–2 ngày do phản ứng miễn dịch.
🔹 Sốt do mọc răng
- Khi mọc răng, trẻ có thể sốt nhẹ, chảy dãi, biếng ăn, quấy khóc.
🔹 Nguyên nhân khác
- Thay đổi thời tiết, mặc quá nhiều quần áo, ở trong phòng kín, mất nước, hay phản ứng với thuốc.
3. Dấu hiệu nhận biết và phân loại mức độ sốt
🔸 Sốt nhẹ: 37,5–38,5°C
Thường do virus, mọc răng, hoặc phản ứng nhẹ sau tiêm.
🔸 Sốt vừa: 38,5–39°C
Trẻ bắt đầu mệt mỏi, quấy khóc, bỏ bú, ăn ít, có thể rét run.
🔸 Sốt cao: ≥ 39°C
Có thể do nhiễm trùng nặng hoặc bệnh nguy hiểm. Cần theo dõi sát sao và xử lý ngay.
🔸 Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm:
- Trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi sốt ≥ 38°C
- Trẻ lờ đờ, bỏ bú, ngủ li bì hoặc co giật
- Khó thở, thở rít, tím tái môi
- Nôn liên tục, tiêu chảy nặng, phát ban lan rộng
➡️ Phải đưa đi khám bác sĩ ngay.
4. Cách chăm sóc và hạ sốt an toàn cho trẻ
✅ Bước 1: Đo nhiệt độ đúng cách
- Dùng nhiệt kế điện tử hoặc nhiệt kế hồng ngoại đo ở nách, tai hoặc trán.
- Đo lại sau 30 phút nếu nghi ngờ kết quả.
✅ Bước 2: Giúp trẻ thoải mái
- Cho trẻ mặc quần áo mỏng, thoáng, không ủ kín.
- Lau mát bằng nước ấm ở trán, cổ, nách, bẹn (tránh nước lạnh).
- Cho trẻ uống nước hoặc bú mẹ nhiều hơn để tránh mất nước.
✅ Bước 3: Dùng thuốc hạ sốt đúng chỉ định
- Chỉ dùng khi nhiệt độ ≥ 38,5°C.
- Thuốc hạ sốt an toàn cho trẻ là Paracetamol (hàm lượng 10–15 mg/kg/lần).
- Khoảng cách giữa 2 liều ít nhất 4–6 giờ.
- Không tự ý phối hợp nhiều loại thuốc hạ sốt.
✅ Bước 4: Theo dõi sát sau khi hạ sốt
- Quan sát dấu hiệu tỉnh táo, bú tốt, tiểu bình thường.
- Nếu sốt tái phát trên 2 ngày hoặc có dấu hiệu bất thường, cần đưa trẻ đi khám ngay.
5. Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện?
Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất nếu có các dấu hiệu:
- Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt.
- Sốt liên tục trên 2 ngày không giảm.
- Khó thở, co giật, nôn trớ nhiều, không bú, không ăn.
- Xuất hiện phát ban lạ, cổ cứng, mắt lờ đờ hoặc khó đánh thức.
6. Phòng ngừa sốt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
- Giữ vệ sinh thân thể và môi trường sống sạch sẽ.
- Tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch.
- Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu.
- Tránh cho trẻ tiếp xúc với người bệnh, đặc biệt là cảm cúm.
- Không ủ kín hoặc để trẻ ở môi trường quá nóng.
7. Lời khuyên của bác sĩ nhi khoa
“Sốt là phản ứng tự nhiên giúp cơ thể chống lại bệnh tật. Cha mẹ cần bình tĩnh, theo dõi nhiệt độ, không tự ý dùng thuốc kháng sinh hoặc hạ sốt quá liều. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, hãy đưa trẻ đến bác sĩ để được chẩn đoán chính xác.”
Kết luận
Sốt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng nếu xử trí sai có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như co giật, viêm não, mất nước, suy hô hấp.
Cha mẹ cần trang bị kiến thức cơ bản về nhận biết, hạ sốt và chăm sóc trẻ đúng cách để bảo vệ con yêu an toàn, khỏe mạnh.
Vào chuyên mục Sức Khỏe trên sóng mới 247 để tìm đọc những bài viết khác để bảo vệ Sức Khỏe Gia Đình: Sức Khỏe Sóng Mới 247
Theo dõi trang Sức khỏe và tiện ích để cập nhập thêm những kiến thức bổ ích: https://www.facebook.com/profile.php?id=61554007986076
Discussion about this post