Từ ngày 1/1/2026, hộ kinh doanh chính thức chuyển sang hình thức kê khai thuế theo doanh thu. Đi kèm với thay đổi này, yêu cầu thông báo và giám sát tài khoản ngân hàng đang trở thành vấn đề trọng tâm. Các chuyên gia khẳng định, đây là bước đi tất yếu để minh bạch hóa hoạt động kinh doanh và bảo vệ quyền lợi cho chính hộ kinh doanh.
Kê khai tài khoản kinh doanh: Yêu cầu tất yếu từ dự thảo mới
Theo dự thảo Nghị định quy định về khai, tính, khấu trừ và nộp thuế của Bộ Tài chính, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ có trách nhiệm thông báo cho cơ quan thuế tất cả các số tài khoản ngân hàng liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Việc xóa bỏ thuế khoán và chuyển sang kê khai thuế theo doanh thu từ đầu năm 2026 đánh dấu bước ngoặt lớn trong quản lý thuế. Trao đổi với PV VietNamNet, ông Lê Văn Tuấn (Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas) nhận định: “Việc yêu cầu hộ kinh doanh thông báo tài khoản là hoàn toàn bình thường, tương tự như mô hình doanh nghiệp hiện nay. Điều này giúp cơ quan thuế nắm rõ số lượng tài khoản phục vụ kinh doanh để giám sát nghĩa vụ thuế một cách công bằng.”
Lưu ý: Cơ quan thuế chỉ quan tâm và giám sát dòng tiền từ hoạt động kinh doanh. Dòng tiền cá nhân riêng biệt sẽ không bị tiếp cận, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc trốn thuế.
Quan điểm chuyên gia: “Không kê khai tài khoản thì đừng kinh doanh”
Đồng tình với đề xuất của Bộ Tài chính, Luật sư Trương Thanh Đức (Giám đốc Công ty Luật Anvi) khẳng định tính bắt buộc của quy định này. Theo ông, nguyên tắc cốt lõi của kinh doanh là phải minh bạch đầu vào, đầu ra và hóa đơn chứng từ.
- Tính công bằng: Dù doanh thu 10 triệu hay 10 tỷ đồng, nghĩa vụ cung cấp số tài khoản là như nhau.
- Sự trung thực: Kê khai tài khoản không phụ thuộc vào việc nộp thuế ít hay nhiều, mà là biểu hiện của sự kinh doanh minh bạch.
- Khuyến nghị: Hộ kinh doanh nên tập trung sử dụng duy nhất một tài khoản ngân hàng cho hoạt động kinh doanh để dễ quản lý.
Lợi ích của việc tách bạch tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh
Các chuyên gia đặc biệt lưu ý hộ kinh doanh cần tránh thói quen “dùng chung” tài khoản. Việc tách bạch tài khoản mang lại những lợi ích sát sườn:
Hạn chế rủi ro “thuế chồng thuế”
Nếu dùng tài khoản cá nhân để nhận tiền bán hàng, các giao dịch cá nhân (như người thân chuyển tiền, vay mượn…) sẽ bị trộn lẫn với doanh thu. Ông Lê Văn Tuấn cảnh báo: “Sau 3-5 năm, nếu không thể giải trình được nguồn gốc các dòng tiền cá nhân trong tài khoản kinh doanh, hộ kinh doanh có nguy cơ bị ấn định thuế oan cho những khoản tiền không phải là thu nhập từ kinh doanh.”
Thuận lợi khi thanh tra và quyết toán thuế
Việc sử dụng tài khoản riêng giúp:
- Dễ dàng sao kê, đối chiếu dữ liệu khi cơ quan thuế thanh kiểm tra định kỳ.
- Đẩy nhanh quá trình hoàn tất nghĩa vụ thuế khi muốn giải thể hoặc đóng giấy phép kinh doanh.
- Minh bạch hóa các khoản chi phí, giúp hộ kinh doanh quản trị dòng tiền chuyên nghiệp hơn.
Lời khuyên cho hộ kinh doanh trước thềm quy định mới
Để thích ứng với quy định từ ngày 1/1/2026, hộ kinh doanh cần thực hiện ngay các bước sau:
- Mở tài khoản ngân hàng riêng: Chỉ dùng cho mục đích thu – chi liên quan đến hàng hóa, dịch vụ của hộ kinh doanh.
- Rà soát các tài khoản cũ: Phân loại rõ tài khoản nào dùng cho kinh doanh để chuẩn bị thông báo với cơ quan thuế.
- Hạn chế giao dịch tiền mặt: Chuyển dịch sang thanh toán không dùng tiền mặt qua tài khoản đã đăng ký để khớp số liệu hóa đơn.
- Lưu trữ chứng từ: Giữ hóa đơn, chứng từ tương ứng với từng giao dịch trên tài khoản để phục vụ công tác giải trình sau này.
Kết luận: Việc giám sát tài khoản ngân hàng hộ kinh doanh không phải là “thêm gánh nặng” mà là công cụ để chuyên nghiệp hóa nền kinh tế, đảm bảo sự công bằng giữa các chủ thể kinh doanh.
Discussion about this post