Các tài liệu mật vừa được Mỹ giải mật cho thấy Tổng thống Nga Vladimir Putin từng đưa ra cảnh báo rõ ràng với Tổng thống Mỹ George W. Bush từ năm 2008 rằng việc Ukraine gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) sẽ tạo ra nguy cơ đối đầu lâu dài giữa Moscow và Washington, đồng thời đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia của Nga.
Cảnh báo sớm về nguy cơ đối đầu Nga – Mỹ
Theo các tài liệu vừa được công bố, trong một cuộc trao đổi cấp cao diễn ra năm 2008, ông Putin đã thẳng thắn bày tỏ quan ngại sâu sắc về kế hoạch mở rộng NATO về phía Đông, đặc biệt là khả năng Ukraine gia nhập liên minh quân sự do Mỹ dẫn đầu.
Bản dịch do Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ lưu giữ cho thấy Tổng thống Nga đã nhấn mạnh rằng vấn đề này không phải là quan điểm mới, mà đã nhiều lần được ông nêu ra với các quan chức cấp cao của Washington.
Lập trường nhất quán của Moscow về NATO mở rộng
Trong cuộc trao đổi, ông Putin nhắc lại những gì ông từng nói với Ngoại trưởng Mỹ khi đó là Condoleezza Rice và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates trong các cuộc gặp trước đó tại Moscow.
Theo nội dung tài liệu, ông Putin nói rõ:
“Tôi muốn nhắc lại điều tôi đã nói với bà Condi và ông Gates về việc mở rộng NATO. Điều này không mới với ngài và tôi cũng không mong đợi một phản hồi nào, tôi chỉ muốn nói rõ. Tôi muốn nhấn mạnh rằng việc một quốc gia như Ukraine gia nhập NATO sẽ tạo ra, trong dài hạn, một không gian xung đột giữa các ngài và chúng tôi, một sự đối đầu kéo dài”.
Phát biểu này cho thấy Moscow đã sớm coi việc Ukraine tiến gần NATO là “lằn ranh đỏ” liên quan trực tiếp đến lợi ích an ninh cốt lõi của Nga.
Dự báo từ 17 năm trước và thực tế hiện nay
Việc giải mật các tài liệu trên diễn ra trong bối cảnh xung đột Nga – Ukraine kéo dài và quan hệ Nga – Mỹ rơi vào mức căng thẳng sâu sắc nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Những cảnh báo của ông Putin cách đây 17 năm hiện được nhiều nhà quan sát quốc tế nhìn nhận như một dự báo sớm về những gì đã và đang xảy ra.
Các tài liệu cũng cho thấy, bất chấp việc Nga liên tục bày tỏ quan ngại, phương Tây vẫn tiếp tục thúc đẩy chính sách mở rộng NATO, coi đây là quyền lựa chọn chiến lược của các quốc gia Đông Âu và hậu Xô Viết.
Tác động lâu dài tới an ninh châu Âu
Giới phân tích cho rằng việc công bố các tài liệu này giúp làm rõ hơn bối cảnh lịch sử và nguyên nhân sâu xa của cuộc khủng hoảng an ninh hiện nay tại châu Âu. Đồng thời, nó cũng phản ánh sự khác biệt căn bản trong cách tiếp cận an ninh giữa Nga và Mỹ – NATO, vốn đã tích tụ qua nhiều năm và cuối cùng bùng phát thành xung đột.
Việc Ukraine gia nhập NATO, dù chưa trở thành hiện thực, vẫn tiếp tục là một trong những điểm nóng chiến lược có khả năng định hình trật tự an ninh châu Âu trong nhiều thập kỷ tới.
Discussion about this post