Sáng ngày 23/10/2025, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt, chủ trì phiên họp thứ 4 của Ban Chỉ đạo. Hội nghị được kết nối trực tuyến tới 18 tỉnh, thành phố có các dự án đường sắt đi qua.
Cùng dự có Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà – Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo; các bộ trưởng, lãnh đạo các bộ, ngành, thành viên Ban Chỉ đạo; chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có dự án.
Phát triển đường sắt – nhiệm vụ chiến lược
Phát triển đường sắt là một trong những định hướng lớn được nêu trong Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 49-KL/TW về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045.
Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, thí điểm cơ chế đặc thù cho đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM, đồng thời ban hành các nghị quyết để cụ thể hóa triển khai.
Hiện nay, cả nước đang triển khai hàng loạt dự án trọng điểm quốc gia trong lĩnh vực đường sắt như: tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, tuyến Hà Nội – Lạng Sơn, tuyến Hải Phòng – Móng Cái, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, cùng các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM.
Nhiều kết quả nổi bật sau phiên họp thứ 3
Tại phiên họp này, Ban Chỉ đạo đã rà soát việc thực hiện các nhiệm vụ đề ra từ phiên họp thứ 3; đánh giá kết quả đạt được, chỉ ra khó khăn, hạn chế, đặc biệt là vướng mắc thể chế cần tháo gỡ để trình Quốc hội xem xét, bổ sung.
Từ sau phiên họp thứ 3 (ngày 9/7/2025), Thủ tướng và các Phó Thủ tướng đã chủ trì nhiều cuộc họp, ban hành gần 20 văn bản chỉ đạo, trong đó giao 39 nhiệm vụ cho các bộ, ngành và địa phương nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh thủ tục đầu tư.
Đến nay, 16 nhiệm vụ đã hoàn thành, trong đó có nhiều nội dung quan trọng:
- Bộ Xây dựng trình Chính phủ ban hành Nghị quyết triển khai Nghị quyết 188/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc thù phát triển mạng lưới đường sắt đô thị; phê duyệt Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt; hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.
- Bộ Khoa học và Công nghệ đã thẩm định xong và chuẩn bị công bố 37 Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) về đường sắt tốc độ cao.
- Bộ Tài chính hướng dẫn các địa phương phân chia nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hướng dẫn thủ tục ứng vốn giải phóng mặt bằng.
- EVN đã lập kế hoạch di dời các tuyến đường điện 110 kV trở lên phục vụ thi công.
- Tỉnh Ninh Bình là địa phương tiêu biểu, hoàn thành 34 vị trí tái định cư cho tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và triển khai quy hoạch phát triển theo mô hình TOD với hơn 5.000 ha đất quanh các ga.
Thủ tướng yêu cầu triển khai với tinh thần “3 có – 2 không”
Phát biểu kết luận phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính biểu dương nỗ lực của các bộ, ngành và địa phương, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu: phải triển khai dự án trên tinh thần “3 có” và “2 không” – tức là “Có lợi ích của Nhà nước, của người dân, của doanh nghiệp; Không tham nhũng, tiêu cực; Không để thất thoát, lãng phí tài sản, công sức, tiền bạc của nhân dân.”
Thủ tướng yêu cầu huy động tối đa nguồn lực, đặc biệt là đội ngũ cán bộ có trình độ, trách nhiệm cao để đảm nhiệm công tác chuyên trách. Việc triển khai các dự án phải đảm bảo chất lượng, kỹ thuật, tiến độ, hiệu quả, tính khả thi và hướng tới tự chủ công nghệ đường sắt, phát triển hệ sinh thái đường sắt Việt Nam.
Các bộ, ngành, địa phương cần thực hiện phương châm “6 rõ – 3 dễ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; để dễ kiểm tra, dễ đôn đốc, dễ đánh giá.
Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần “tư tưởng thông, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, hiệu quả”, yêu cầu từng nhiệm vụ phải có sản phẩm cụ thể, làm việc nào ra việc đó.
Nhiệm vụ cụ thể cho các dự án trọng điểm
Với tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Bộ Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp các địa phương hoàn tất việc thống nhất hướng tuyến, vị trí các ga còn lại trong tháng 10/2025, chuẩn bị khởi công thành phần 1 vào ngày 19/12/2025.
Với tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, Thủ tướng yêu cầu công bố 37 Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) trong tháng 10/2025, hoàn thiện hình thức đầu tư và tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư, trình Quốc hội xem xét trong năm 2026.
Với đường sắt đô thị Hà Nội – TP.HCM, Thủ tướng chỉ đạo:
- Hà Nội sớm hoàn thiện hồ sơ huy động vốn ODA cho tuyến số 3 (Ga Hà Nội – Hoàng Mai), phối hợp Bộ Quốc phòng xử lý đất cho tuyến số 5 (Văn Cao – Hòa Lạc).
- TP.HCM đẩy nhanh điều chỉnh tuyến số 2 (Bến Thành – Tham Lương), phấn đấu khởi công cuối năm 2025 và ưu tiên số 1 cho tuyến tàu điện ngầm kết nối sân bay Long Thành – Tân Sơn Nhất.
Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Ngoại giao thúc đẩy hợp tác với Trung Quốc trong việc lập Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án thành phần 2 và chuyển giao công nghệ, Bộ Tài chính khẩn trương đàm phán hiệp định vay vốn, đề xuất phát hành trái phiếu Chính phủ phục vụ đầu tư.
Hướng đến hệ sinh thái đường sắt hiện đại, tự chủ
Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định, phát triển hạ tầng đường sắt là nhiệm vụ chiến lược, vừa để nâng cao năng lực vận tải quốc gia, vừa để thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Mục tiêu không chỉ dừng ở việc xây dựng hạ tầng, mà còn hướng tới phát triển công nghiệp đường sắt theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, từng bước chuyển giao và làm chủ công nghệ sản xuất, bảo trì, sửa chữa, hình thành hệ sinh thái đường sắt Việt Nam hiện đại, đồng bộ và bền vững.
Discussion about this post