Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko mới đây tuyên bố rằng Belarus và Nga không có ý định tấn công châu Âu, đồng thời khẳng định hai nước không cần bất kỳ sự leo thang căng thẳng nào.
Phát biểu của ông được đưa ra giữa lúc một số nước thành viên NATO bày tỏ lo ngại về khả năng Moscow sử dụng lãnh thổ Belarus cho các hoạt động quân sự trong bối cảnh xung đột Nga – Ukraine chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Trong bài phát biểu tại Minsk, ông Lukashenko nhấn mạnh:
“Chúng tôi không có kế hoạch tấn công châu Âu. Belarus và Nga không cần điều đó, và chúng tôi không muốn bất kỳ sự leo thang nào.”
Theo ông, việc các nước phương Tây “thổi phồng mối đe dọa từ phía Đông” chỉ làm gia tăng căng thẳng và cản trở đối thoại.
Belarus phủ nhận là “bàn đạp” quân sự của Nga
Lukashenko khẳng định Belarus không phải là bàn đạp để Nga tấn công các quốc gia khác và không cho phép sử dụng lãnh thổ của mình để gây ra chiến tranh.
“Chúng tôi đang làm mọi cách để ngăn chặn xung đột leo thang. Không ai ở Belarus muốn chiến tranh. Điều đó không mang lại lợi ích cho chúng tôi cũng như cho Nga,” ông nói.
Tuyên bố này được xem là phản ứng trực tiếp trước các cáo buộc từ phương Tây, cho rằng Belarus đã hỗ trợ hậu cần và cung cấp không phận cho Nga trong chiến dịch quân sự ở Ukraine. Tuy nhiên, Lukashenko cho biết mối quan hệ giữa Minsk và Moscow là “đồng minh chiến lược”, tập trung chủ yếu vào hợp tác kinh tế, năng lượng và an ninh khu vực, chứ không nhằm vào bên thứ ba.
Tín hiệu “giảm nhiệt” trong quan hệ với châu Âu
Theo giới quan sát, tuyên bố của Tổng thống Lukashenko mang ý nghĩa trấn an và giảm nhiệt căng thẳng, trong bối cảnh Belarus đang chịu sức ép ngày càng lớn từ các lệnh trừng phạt của Liên minh châu Âu (EU).
Từ năm 2022, EU đã áp đặt hàng loạt biện pháp hạn chế đối với các doanh nghiệp và quan chức Belarus, cáo buộc nước này hỗ trợ Nga trong cuộc chiến tại Ukraine.
Dù vẫn duy trì quan hệ chặt chẽ với Moscow, Belarus dường như đang nỗ lực tái cân bằng chính sách đối ngoại, thể hiện qua việc liên tục gửi thông điệp đối thoại đến phương Tây. Lukashenko cho biết:
“Chúng tôi sẵn sàng hợp tác với châu Âu nếu họ tôn trọng chủ quyền và lợi ích của chúng tôi.”
Các nước NATO vẫn thận trọng
Dù Belarus cam kết “không tham chiến”, các nước láng giềng như Ba Lan, Lithuania và Latvia vẫn duy trì trạng thái cảnh giác cao độ. NATO cho rằng Belarus vẫn là “một phần trong không gian chiến lược” của Nga, và mọi hoạt động quân sự chung trên lãnh thổ này đều được theo dõi chặt chẽ.
Trong thời gian qua, các cuộc tập trận quân sự chung Nga – Belarus và việc triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật của Nga trên lãnh thổ Belarus đã khiến phương Tây đặc biệt lo ngại. Tuy nhiên, Lukashenko khẳng định việc triển khai này “chỉ mang tính phòng thủ” và “phục vụ mục tiêu răn đe, không phải tấn công”.
Đánh giá và tác động
Theo các nhà phân tích, tuyên bố của Lukashenko vừa nhằm trấn an dư luận quốc tế, vừa là thông điệp chính trị đối nội, giúp ông củng cố hình ảnh là nhà lãnh đạo giữ thế cân bằng giữa Moscow và phương Tây.
Tuy nhiên, việc Belarus tiếp tục phụ thuộc mạnh vào Nga về kinh tế và an ninh khiến khả năng “độc lập chiến lược” của Minsk vẫn còn hạn chế.
Về lâu dài, Belarus sẽ phải đối mặt với bài toán khó: duy trì quan hệ đồng minh với Nga nhưng không muốn trở thành mục tiêu của phương Tây.
Tuyên bố “không có ý định tấn công châu Âu” vì thế được xem là bước đi ngoại giao mềm, nhằm gửi tín hiệu hòa hoãn trong thời điểm nhạy cảm của khu vực.
Kết luận
Phát biểu của Tổng thống Alexander Lukashenko một lần nữa nhấn mạnh mong muốn của Belarus và Nga trong việc tránh đối đầu trực tiếp với phương Tây, dù vẫn giữ vững liên minh chiến lược giữa hai nước.
Thông điệp “không có ý định tấn công châu Âu” không chỉ nhằm giảm bớt căng thẳng chính trị mà còn hướng tới việc duy trì ổn định khu vực và hình ảnh ngoại giao của Belarus trên trường quốc tế.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng châu Âu sẽ vẫn theo dõi sát sao hành động thực tế của Minsk và Moscow trong thời gian tới — bởi trong chính trị quốc tế, lời nói cần được kiểm chứng bằng hành động.
Discussion about this post