Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố chính quyền Venezuela là một “tổ chức khủng bố nước ngoài”, đồng thời ra lệnh phong tỏa hoàn toàn đối với tất cả các tàu chở dầu bị trừng phạt ra vào quốc gia Nam Mỹ này. Động thái cứng rắn của Washington làm dấy lên lo ngại sâu sắc về căng thẳng địa chính trị, nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu và phản ứng của các cường quốc, đặc biệt là Trung Quốc.
Ông Trump ra lệnh “phong tỏa hoàn toàn và tuyệt đối” dầu mỏ Venezuela
Phát biểu trên mạng xã hội và tại các cuộc họp nội bộ, Tổng thống Trump cho biết ông đã ra lệnh “phong tỏa hoàn toàn và tuyệt đối” đối với mọi tàu chở dầu bị Mỹ trừng phạt khi đi vào hoặc rời khỏi Venezuela. Nhà lãnh đạo Mỹ mô tả quốc gia Nam Mỹ này đang bị “bao vây bởi hạm đội lớn nhất từng được triển khai trong lịch sử Nam Mỹ”.
Theo ông Trump, lệnh phong tỏa sẽ tiếp tục được mở rộng cho đến khi Venezuela “trả lại toàn bộ dầu mỏ, đất đai và các tài sản khác mà họ đã chiếm đoạt từ Mỹ”. Tuyên bố này cho thấy Washington không chỉ nhắm vào xuất khẩu dầu thô, mà còn để ngỏ khả năng leo thang sức ép kinh tế và quân sự.
Mỹ tăng cường hiện diện quân sự tại Caribe
Giới chức Mỹ cho biết Nhà Trắng thời gian qua đã tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực Caribe, bao gồm triển khai tàu sân bay cỡ lớn, tàu khu trục và mở rộng các chiến dịch chống buôn lậu ma túy trên biển. Các động thái này được xem là một phần trong chiến lược siết chặt vòng vây đối với chính quyền Caracas.
Giới phân tích nhận định, việc kết hợp phong tỏa kinh tế với răn đe quân sự cho thấy chính quyền Trump đang áp dụng cách tiếp cận cứng rắn nhất từ trước đến nay đối với Venezuela.
Phong tỏa dầu Venezuela tác động thế nào đến thị trường dầu mỏ?
Theo ông Andy Lipow, Chủ tịch Lipow Oil Associates, nếu Mỹ áp đặt một lệnh cấm vận toàn diện đối với dầu mỏ Venezuela, khoảng 800.000–900.000 thùng dầu/ngày có thể bị loại khỏi thị trường quốc tế. Kịch bản này có thể khiến giá dầu tăng thêm khoảng 2–3 USD/thùng trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, ông Lipow cho rằng tác động sẽ không quá nghiêm trọng, bởi thị trường dầu toàn cầu hiện đang dư thừa khoảng 2 triệu thùng/ngày. Nguồn cung dồi dào từ Mỹ, Trung Đông và một số nước ngoài OPEC giúp hạn chế nguy cơ sốc giá kéo dài.
Thực tế cho thấy, trong phiên giao dịch gần nhất, giá dầu WTI của Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất trong 4 năm, trong khi dầu Brent cũng chạm đáy nhiều năm, phản ánh lo ngại về dư cung nhiều hơn là cú sốc địa chính trị tức thời.
Trung Quốc sẽ phản ứng ra sao trước lệnh phong tỏa của Mỹ?
Theo các chuyên gia năng lượng, phản ứng của Trung Quốc là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả thực tế của lệnh phong tỏa. Bắc Kinh hiện là khách hàng mua dầu Venezuela lớn nhất, thường nhập khẩu với mức giá chiết khấu sâu.
Ông Andy Lipow cảnh báo Trung Quốc có thể không tuân thủ đầy đủ các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ, đặc biệt khi các lệnh này không có sự ủng hộ rộng rãi của Liên hợp quốc.
Quan điểm này được ông Bob McNally, Chủ tịch Rapidan Energy Group, chia sẻ. Theo ông, nếu Mỹ chỉ nhắm vào các tàu bị trừng phạt, lượng dầu thực sự bị ảnh hưởng chỉ khoảng 300.000 thùng/ngày trong tổng số gần 900.000 thùng/ngày mà Venezuela đang xuất khẩu.
Do đó, nếu Trung Quốc tiếp tục mua dầu và duy trì các tuyến vận chuyển thay thế, tác động lên giá dầu toàn cầu sẽ khó kéo dài.
Căng thẳng Mỹ – Venezuela sẽ đi xa đến đâu?
Chính quyền Trump thời gian gần đây liên tục gia tăng sức ép lên Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, thậm chí tuyên bố “những ngày tại vị của ông Maduro đã được đếm ngược”. Ông Trump cũng không loại trừ khả năng can thiệp quân sự trên bộ, dù chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể.
Giới phân tích cho rằng, việc gắn nhãn “tổ chức khủng bố” đối với chính quyền Venezuela và phong tỏa tàu dầu không chỉ là biện pháp kinh tế, mà còn là thông điệp chính trị mạnh mẽ. Tuy nhiên, chừng nào Mỹ chưa mở rộng lệnh phong tỏa sang toàn bộ chuỗi vận chuyển, bảo hiểm và người mua, tác động thực tế đối với thị trường dầu mỏ và cục diện địa chính trị sẽ vẫn còn ở mức hạn chế.
Discussion about this post